Vrijdag 10/07/2020

'Een lange broeken sluier, mag dat dan?'

Op het strand blijkt hij onvindbaar: de boerkini. Maar nu N-VA het 'surfpak met capuchon' voor moslima's wil verbieden, gaat het meteen over lustgevoelens, Syrië-strijders en de 'goeie ouwe tijd' van het monokinidebat. 'N-VA weet dat dit onzin is.'

"Vanochtend heb ik er een gezien. Maar ze zijn zeer zeldzaam." Het lijkt een Pokémon-Go-gesprek, maar op het strand van Oostende weten de habitués zoals deze jonge redder wel beter. Op deze zomerse topdag is het keihard speuren naar een boerkini.

Met haar voorstel het 'surfpak met kapje', te verbieden, biedt N-VA-parlementslid Nadia Sminate stof voor debatten tot aan de vloedlijn. "Er zijn nauwelijks boerkini's", zegt de redder. "Als je er al eentje ziet, dan zijn dat brave mensen. Niemand heeft er last van."

Sminate zegt dat ze zich niet inspireert op recente boerkiniverboden in Frankrijk, waar sinds de aanslag in Nice de noodtoestand toelaat dat geknabbeld wordt aan de grondrechten. Nee, voor haar gaat het om een man-vrouw-kwestie.

Aanleiding om het ballonnetje nu op te laten zijn 'signalen uit Blankenberge'. "Ik wil voorkomen dat dat zich uitbreidt", zegt Sminate.

In Blankenberge vallen ze uit de lucht. Burgemeester Patrick De Klerck (Open Vld): "Heel zelden zien we inderdaad een moslima in boerkini. Die gaat dan zwemmen, komt weer uit de zee en zit wat in de zon, zo bevestigt mijn hoofdredder. Wij hebben geen enkele reden om een kledingpolitie op die dames af te sturen."

Hetzelfde geluid klinkt bij de andere kustburgemeesters, die er wel op wijzen dat de zwembaden boerkini's weigeren om hygiënische redenen.

Op het overvolle strand van Oostende, ook wel 'Brussel aan zee', valt het ook na drie uur staren en speuren inderdaad tegen met het boerkinigevaar. Vrouwen in sarongs, een man in string, jonge Afrikanen in pak, Japanse toeristen in sluiers en vooral heel veel Europees uitziende zonnebaders en zwemmers in alle mogelijke varianten van zwemkledij zetten de toon.

Een surfster met een handdoek om de natte haren gewikkeld trekt even de aandacht van boerkinispotters die het ochtendnieuws aan de praktijk willen aftoetsen. Een jonge vrouw in minuscule bikini maar met hoofddoek zaait verwarring. Net zoals een volledig ingepakte Britse toerist, inclusief pet met nekflappen, die uitlegt dat hij een erg tere huid heeft maar toch op het strand wil zitten.

"Je ziet ze wel hoor", zegt Dominique Roose (65), Oostendse en geroutineerd strandgangster. "De laatste tijd gaan meer vrouwen met al hun kleren aan zwemmen. Ik heb er geen probleem mee, eerder soms medelijden want het is warm. Trouwens, mijn grootmoeders moesten vanuit een hutje op wielen helemaal ingepakt met veel stof in zee. Wat is het verschil?" En dan (weifelend): "Maar wat is nu precies een boerkini? Is een lange broek met een hemd met lange mouwen en een hoofddoek ook een boerkini, of alleen als je zo gaat zwemmen?"

Gevoel van onbehagen

Terwijl enkele locals zich in die textielkwestie verdiepen en opmerken dat "het monokinidebat in de jaren 70 toch plezanter was", trekt een Vlaams vlaggetje op een van de strandcabines de aandacht. "Ja, ik ben N-VA'er", zegt Freddy Vandervorst (65). "Juridisch gaat het boerkiniverbod niet lukken. Maar als we er zo eentje zien, schept dat een gevoel van onbehagen. Vooral omdat er in het straatbeeld zoveel meer gesluierde vrouwen lopen", zegt Freddy.

In de verte vallen drie jonge moslima's die met hun kinderen in het water spelen erg op met hun traditionele kledij. Gevraagd wat ze vinden van een boerkiniverbod, klinkt het kordaat: "U hebt zelf geen badpak maar een rok en een T-shirt aan, in het zwart dan nog."

Jamilla (46), die met kinderen en vriendinnen uit Anderlecht komt, begrijpt enig Vlaams onbehagen wel: "Alles wat onze godsdienst symboliseert wekt vandaag angst op. Toch ga ik daarom zelf mijn hoofddoek niet uitdoen op het strand en ja, ik ga baden in dit hemd en in deze broek omdat ik graag mijn intimiteit voor mezelf houd. Dat is niet beknottend of vrouwonvriendelijk. Ik vind dat zelf erg aangenaam, die scheiding tussen de binnen- en buitenwereld."

Ze wijst ook op een averechts effect. "Voer dat verbod in, en ik garandeer je dat er méér radicalisering optreedt en mannen naar Syrië vertrekken, want kledingvoorschriften opleggen onder het mom van vrijheid wekt woede op."

Olie op het vuur

In 2012 gaf net dat mechanisme Sharia4Belgium wind in de zeilen naar aanleiding van het nikabverbod, waarbij rellen uitbraken na de arrestatie van een jonge vrouw in nikab. Enkele jongens die erbij waren, trokken later naar Syrië. Experts duiden dan ook op een averechts effect. "Dat vrezen wij ook", zegt Marc Vanden Bussche (Open Vld), burgemeester van Koksijde. Hij noemt het idee van Sminate, overigens voorzitster van de deradicaliseringscommissie, "olie op het vuur gooien".

Dat het ooit zover komt, is echter twijfelachtig. "Stel dat je al kunt bepalen wat een boerkini exact is, dan kun je die nog niet verbieden omdat de wet geen uitzondering op basis van religie aanvaardt. De N-VA weet dat verdomd goed maar probeert goedkoop te scoren", zegt grondwetexpert Jogchum Vrielink (Université Saint-Louis).

"Het 'boerkaverbod' kon destijds wel, maar dat had alles te maken met het feit dat daar ook het gezicht bedekt werd. Hier is dat niet het geval. En een verbod kan sowieso niet op basis van gendergelijkheid. In de Franse zaak over het boerkaverbod oordeelde het Mensenrechtenhof dat vrouwenrechten geen grondslag voor een verbod kunnen zijn. Als het gaat om dwang, dan wordt een vrouw niet bevrijd door een verbod. Integendeel: je straft dan het slachtoffer. Over vrouwen die uit vrije wil een gezichtssluier dragen, zegt het Hof dat gendergelijkheid niet kan worden ingeroepen tegen praktijken die de betrokken vrouwen zelf verdedigen."

Hier stipt Vrielink een wel erg ironische parallel aan: "Het Europees Hof stelt dat autonomie ook betekent dat je dingen kunt doen met jezelf die anderen afkeuren maar jij niet. Zoals bij sm."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234