Dinsdag 27/10/2020

Een lach en een traan voor Valentijn

Het is stilaan een instituut geworden. Maar deze negentiende editie van de literaire avond Saint-Amour, in het teken van de onbereikbare liefde, bewijst dat er op instituten niet noodzakelijk sleet hoeft te komen.

De tijd dat literatuur geacht werd zich alleen in boeken op te houden, ligt gelukkig al een tijd achter ons. Luc Coorevits, een van de pioniers die schrijvers op het podium bracht en toonde dat zoiets ook heel mooie voorstellingen kan opleveren, blijft onvermoeibaar verder de ingeslagen weg opgaan, en haalde voor deze editie weer une belle brochette van de literaire oogst van de afgelopen jaren samen. In het teken van de onbereikbare liefde, die te oud, te jong, te ver, te anders of te dood is om nog in vervulling te kunnen gaan.

Het begin hakt er meteen behoorlijk in. Connie Palmen brengt, frêle en kwetsbaar, fragmenten uit het Dagboek van een onbarmhartig jaar, haar logboek van het eerste jaar rouw na de dood van haar geliefde Hans Van Mierlo. Schrijven met de pen op de huid van de dood, onversneden rouw en verdriet, doorleefd en stil gebracht, meteen goed om iedereen op het puntje van de stoel te krijgen. Een gezegende en vervloekte vrouw, vatte spreekstalmeester Sven Speybrouck het correct samen, gezegend om twee keer een liefde van haar leven te mogen leren kennen, vervloekt omdat ze ze allebei te vroeg aan de dood moest prijsgeven.

David Vann laat de sfeer al evenmin opklaren. Hij leest een fragment uit zijn magistrale debuutroman Caribou Island waarin vooral de vrouwen slachtoffer zijn van mannen die meer geïnteresseerd zijn in hun geslachtsdeel en het najagen van irreële fantasieën dan in de liefde van een vrouw die ze negeren. Als je dat allemaal kan vatten in bedrieglijk eenvoudig proza, in een parabel van een dienster die je een pasteitje serveert, ben je een grote. Peter Buwalda heeft ook al een meesterwerk geschreven met Bonita Avenue, een van de beste boeken die de afgelopen jaren in de Lage Landen zijn verschenen, met een rijkdom aan thema's, psychologisch inzicht en een voortrazende plot. Zo'n boek waar je een nacht voor opblijft. De vraag rijst of je dat ook met de schrijver zelf zou doen, want Buwalda stond bijzonder ongemakkelijk op de scène, meer als een verplicht nummer dan als iets wat hij met overtuiging deed. En niets garandeert natuurlijk dat een briljant schrijver ook een groot performer zal zijn. Maar na dit dipje was er gelukkig een ronduit schitterende Wim Helsen die met een absurdistische en hilarische tekstanalyse van Piet Paaltjens' gedicht Aan Rika iedereen schaterend naar de pauze bracht.

Deel twee start met een miniconcertje van Dez Mona, een groep die voor tegenstrijdige reacties zorgde. Het stemgeluid van zanger Grégory Frateur werd door mijn ene buurvrouw als 'onwijs machtig en origineel' bestempeld, terwijl de andere het maar 'artificiële vorm zonder veel inhoud' vond. En omdat ik beide vrouwen graag te vriend wil houden, onthou ik me van ieder commentaar, en moet u zelf maar uitmaken wat u er van vindt.

Floortje Zwigman vertederde dan weer met een wrange én hilarische homo-erotische scène, en het gemak waarmee ze volkomen ongewild de Franse dictie verkrachtte. En ook P.F Thomése, die zich echt lekker voelt op het podium, koos nadrukkelijk voor het hilarische register met een schitterend verhaal over de B.B.-achtige dochter van de frituuruitbater, waarvoor hij zonder merkbaar succes ontelbare 'negerlullen' (uit de voegen gebarsten curryworsten zijn dat) had binnengewerkt.

Maar het absolute hoogtepunt van de avond werd afgeleverd door David Mitchell, met een heel mooi gebrachte poëtische scène uit De niet verhoorde gebeden van Jacob de Zoet. Al speelt hier enige subjectiviteit mee, want dit vond ik het mooiste boek dat ik het afgelopen jaar las. Jammer voor u is hij er vanaf vandaag niet meer bij, maar ook dan blijft deze editie van Saint-Amour meer dan de moeite.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234