Zaterdag 19/10/2019

Een kwajongen met een camera

De in Litouwen geboren fotograaf Philippe Halsman (1906-1979) ging er prat op een selfmade man te zijn. Het somptueuze boek Astonish Me! biedt een wervelend overzicht van zijn dartele oeuvre.

"Ik ben nooit in de leer geweest bij een andere fotograaf. Alles wat ik over fotografie heb geleerd, kwam er via trial-and-error en veel experimenteren", zo verklaarde Halsman ooit. Je kunt hem maar moeilijk op een welbepaalde stroming vastpinnen. Zijn beelden bezitten een ongeëvenaarde dartelheid en een charmante jongensachtigheid. En dat voor een man die ooit valselijk beschuldigd werd van moord op zijn vader na een gezamenlijke Alpentocht en destijds het mikpunt vormde van een anti-Joodse haatcampagne.

Het somptueuze Astonish Me! laat zien hoe breed zijn spectrum was. Halsman jongleerde met reportage- en modefotografie, naakten, advertenties én expressieve dans- en theaterbeelden. Vooral zijn scherp omlijnde portretkunst van filmberoemdheden en andere celebrity's - het resulteerde in 101 befaamde covers voor het Amerikaanse magazine LIFE - brachten hem roem, net als zijn nauwe samenwerking met Marilyn Monroe en Salvador Dalí. In zijn portretten wilde Halsman "de psychologische essentie" blootleggen. De later tot Amerikaan genaturaliseerde Halsman bracht dynamiek in de fotografie en hanteerde een erg directe aanpak, experimenterend met allerlei nieuwe technieken en camera's.

De maker deinsde niet terug voor halsbrekende toeren. Denk maar aan de beroemde foto Dali Atomicus met een 'vliegende' Salvador Dalí, een gulp water en drie in de lucht zwiepende katten. Achtentwintig reprises kostte het om tot een bevredigend resultaat te komen. Nog bonter maakte Halsman het met In voluptas mors, waarbij hij zeven naakten tot een doodskop componeerde en Dalí ernaast post liet vatten. De samenwerking tussen Dalí en Halsman was a match made in heaven, hij wijdde zelfs een compleet boek aan de snor van Dalí.

Springende celebrity's

Van hetzelfde kaliber was zijn rondedans met Marilyn Monroe, van wie hij zowel glamoureuze als tedere én ongewone foto's maakte. En dan was er nog Halsmans vaak geïmiteerde Jumpology-serie waarvoor hij de halve wereld een sprong opdrong. "Wanneer je een persoon vraagt om te springen, is hij geconcentreerd op het springen zelf. En dan valt zijn masker", zo argumenteerde Halsman.

Het leidde tot oneerbiedige beelden van onder meer Grace Kelly, Brigitte Bardot, Richard Nixon en de hertog en hertogin van Windsor. Eén ding is zeker: van bladeren door Astonish Me! (een van zijn lijfspreuken) word je instant vrolijk. Zoveel wuft fotografisch plezier, kom er maar om tegenwoordig.

Sam Stourdzé en Anne Lacoste, Philippe Halsman. Astonish Me!, Prestel, 56 euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234