Zondag 14/08/2022

GetuigenisDure koten

Een kot pas vanaf 500 euro? ‘Goedkoper kan ook, maar dan trekt het vaak op niks’

Een kot zoeken in Brussel, begin er maar aan met een tekort van minstens 9.000 kamers. Intussen schieten de prijzen de hoogte in. ‘Drie jaar geleden vond ik nog een plek voor 400 euro, nu beginnen de huurprijzen bij 500 euro.’  Beeld Eric de Mildt
Een kot zoeken in Brussel, begin er maar aan met een tekort van minstens 9.000 kamers. Intussen schieten de prijzen de hoogte in. ‘Drie jaar geleden vond ik nog een plek voor 400 euro, nu beginnen de huurprijzen bij 500 euro.’Beeld Eric de Mildt

Een kot zoeken in Brussel, begin er maar aan met een tekort van minstens 9.000 kamers. Intussen schieten de prijzen de hoogte in. ‘Drie jaar geleden zag ik nog koten voor 400 euro, nu beginnen de huurprijzen bij 500 euro.’

Pieter Gordts en Sue Somers

“Ja, ik vind wel dat het moeilijker geworden is om een kot te vinden in vergelijking met drie jaar geleden.” Chaymae Safir (23), masterstudent rechten, zit momenteel op kot in een kamer die de VUB aanbiedt. Maar na drie jaar moet ze uit die kamer trekken. Dus zoekt ze een kamer op de privémarkt.

Dat moest ze drie jaar voordien ook doen, omdat ze in haar eerste jaar in Brussel te laat was om een VUB-kot aan te vragen. Intussen is zo’n kot vinden moeilijker geworden, zegt ze. “Als er een kot in een Facebook-groep gepost wordt, moet je al heel toevallig net op dat moment reageren. Ben je later, dan zijn er al vijf of zes reacties en denk je algauw: laat maar, ik ben te laat.”

Dat Safirs zoektocht niet van een leien dakje verloopt, heeft een simpele reden. Er is een historisch tekort van 9.000 tot 12.000 studentenkamers in de hoofdstad. Dat schrijft vzw Brik, een organisatie die zich inzet voor Nederlandstalige studenten in Brussel, in een manifest dat ze vandaag voorstelt.

Belangrijk is dat het tekort enkel nog zal toenemen. In Brussel zitten nu zo’n 100.000 studenten, zowel Nederlandstalige als Franstalige en internationale. “Onze verwachting is dat er tegen 2030 nog eens 30.000 tot 54.000 studenten kunnen bijkomen”, zegt Jurgen Ral, directeur van Brik.

Brik schat dat er tegen 2030 tussen de 20.000 en 55.000 nieuwe studentenkoten moeten bijkomen. “Ik zeg vaak: dat zijn brutale cijfers, want het werkelijke aantal is afhankelijk van heel wat variabele factoren”, zegt Ral. “Er komt een probleem op ons af en dat is wellicht groter dan veel mensen beseffen.”

Lees ook

Kot dreigt onbetaalbaar te worden, vrezen studenten: ‘Het manifesteert zich overal’

Betaalbaarheid

Doet Brussel niets, dan zit het binnen de kortste keren met een knoert van een huisvestingsprobleem. Nu al trekken heel wat van de studenten die geen kot vinden naar de reguliere huizenmarkt om samen met medestudenten een appartement of huis te huren.

Een van hen is Isaak Vanhoutte (19). Hij zoekt samen met een vriendin een appartement “om iets meer ons eigen stekje te hebben”. Tot voor vorig jaar studeerde hij in Gent. Hoewel ook daar de krapte intussen te merken is, vond hij het toch makkelijker om een kot te zoeken in die stad. Eerst en vooral omdat Gent kleiner is en alle koten dus veel meer geconcentreerd bij elkaar liggen. Maar Vanhoutte vindt de koten in Brussel ook duurder. “Je kan goedkopere zaken vinden, maar dat trekt dan vaak echt op niks.”

Chaymae Safir (23) is masterstudent rechten en moet op zoek naar een kot op de privémarkt: ‘Als er een kot in een ­Facebook-groep gepost wordt, moet je al net op dat moment reageren of je bent te laat.’ Beeld Eric de Mildt
Chaymae Safir (23) is masterstudent rechten en moet op zoek naar een kot op de privémarkt: ‘Als er een kot in een ­Facebook-groep gepost wordt, moet je al net op dat moment reageren of je bent te laat.’Beeld Eric de Mildt

Brussel is sowieso al een van de duurste studentensteden. De mediaan voor een kot in Brussel zou op 450 euro liggen, inclusief kosten. Voor studio’s is dat 550 euro. Bovendien stijgt de prijs. “Drie jaar geleden zag ik koten voorbijkomen voor 340 of 365 euro, plus 60 euro extra kosten”, zegt Safir. “Nu beginnen die huurkosten al op 420 euro of 430 euro en zijn de extra kosten door de stijgende energieprijzen gestegen tot 80 euro.” Safir kent verschillende vrienden die toegeven dat het zo moeilijk wordt om nog op kot te blijven gaan. “Zeker studenten van wie de ouders niet werken of die een studiebeurs krijgen, zoals ik, houdt dat bezig.”

Dit is een probleem dat niet elke student even hard voelt. “Ik kom uit een groot gezin uit Limburg”, zegt ze. “Het is niet alleen onmogelijk om te pendelen, doordat we met vijf zijn thuis is het ook geen optie voor mij om thuis te studeren, zeker niet tijdens de blok. Dat zou een effect hebben op mijn resultaten. Dat zie je bij veel andere studenten ook, vaak met migratieachtergrond of van een lagere sociale klasse: ze moeten er een studentenjob bijnemen om rond te komen, kunnen niet op kot of haken af.”

“Op die manier komt de democratisering van het onderwijs in het gedrang”, zegt Bart Geelen, afdelingshoofd studentenhuisvesting aan de VUB. “Nu al hokken heel wat studenten van de VUB samen op een appartement van 1.200 euro per maand dat ze met zijn drieën huren. Voor velen is dat de enige manier geworden om nog enigszins betaalbaar ‘op kot’ te kunnen gaan.”

Regelgeving

De oplossing ligt voor de hand: er moeten meer betaalbare koten komen, met gedeelde keuken en badkamer. Maar tussen droom en daad staat de werkelijkheid, ditmaal in de vorm van complexe en soms kafkaiaanse regelgeving.

Op gewestelijk niveau bestaan er geen bouwkundige regels voor studentenkamers. Daardoor richten ontwikkelaars zich vaak op de bouw van studio’s, waarvoor er wel regels zijn, zoals dat een dergelijke studio minimaal 22 vierkante meter groot moet zijn. Bij gebrek aan een regelgevend kader kan de brandweer niet zomaar brandvergunningen uitvaardigen voor kamers die van de regels afwijken.

“Sommige gemeenten hebben dat hiaat in de regelgeving opgemerkt en zijn zelf in het gat gesprongen”, zegt Ral. “Zij vaardigen zelf bouwregels uit voor studentenkamers om kotenbazen tegemoet te komen. Maar niet elke Brusselse gemeente doet dat, noch zijn al die regels gelijk. Als je als huisbaas de pech hebt dat je koten in een gemeente liggen waar geen regels zijn, vaar je gewoon blind. Dan zijn er niet veel mogelijkheden: ofwel vorm je ze om naar studio’s - wat niet in elk pand mogelijk is -, ofwel doe je voort zonder vergunning. Kort door de bocht: het leidt ertoe dat kleinere kotbazen momenteel massaal aan het afhaken zijn.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234