Vrijdag 25/06/2021

Een korset voor Anthony

Als je goed kijkt, zie je op de onderbroekjes en tanga's van Anna Heylens poppen 'ANTHONY' staan

Gelukkig luidde de opdracht niet: neem een schilderij van Van Dyck en leid daarvan een ontbijtset of een stropdas af. Tien Antwerpse ontwerpers en enkele studenten ontwierpen onder leiding van Marina Yee souvenirs met klasse.

Agnes Goyvaerts

Bij elke grote tentoonstelling horen tegenwoordig gadgets om mee naar huis te nemen. In de museumshop koop je, na in stoet door de zalen te hebben geschuifeld, een bierpul met de zonnebloemen van Van Gogh, een muismatje met de bolhoed van Magritte of een paraplu met het slappe horloge van Dali. Antwerpen Open wou het wat stijlvoller doen en besefte op tijd dat er een enorm potentieel was, in de gedaante van studenten en afgestudeerden van de mode-academie.

Marina Yee, zelf mode-ontwerpster en lid van wat ooit 'de zeven van Antwerpen' was, kreeg de opdracht het opzet te coördineren. Donderdagavond liep ze er moe maar tevreden bij. De missie was volbracht. In het gebouw waar straks de ModeNatie moet komen, staan de objecten uitgestald die door elf ontwerpers en vier studenten speciaal zijn gecreëerd. En ze liggen daar niet zomaar op een hoopje, Marina Yee heeft met ronde spiegels voor elk ontwerp een omgeving geschapen, waarin het helemaal tot zijn recht komt. Ronald Stoops maakte er foto's van die de voorwerpen in de tentoonstelling tot leven brengen. Voor de vernissage gingen even de deuren open, maar vanaf nu is de tentoonstelling door de ramen te bekijken. 's Avonds, als de installaties verlicht zijn, geeft dat een betoverend beeld.

Aan ieder van de ontwerpers, die wou meedoen werd gevraagd om iets te maken dat typisch is voor de eigen collectie, maar waarin ook een verwijzing zit naar Van Dyck. De persoonlijkheid en het hedendaagse krijgen dus voorrang, en dat blijkt een goede keuze.

Wie de Antwerpse ontwerpers een beetje volgt, is dan ook niet verwonderd bij Lieve Van Gorp een schort van suède te vinden, bij Dirk Bikkembergs een riem met metalen gesp en bij Dries Van Noten een kleurige sjaal met franjes. Sommige ontwerpers hebben zich echt in Van Dyck en zijn tijd verdiept, anderen stelden zich tevreden met een oppervlakkige kennismaking, en ontdekken nu, met al die tentoonstellingen, dat hij in zijn tijd net zo'n modegevoelige kerel was als hun klanten van vandaag.

Jurgi Persoons heeft een grijze angoratrui met rolkraag, één mouw en ruw afgescheurde zwarte kant gemaakt, 33 stuks. "Het is een trui die eigenlijk al in mijn wintercollectie zat, maar die door de kleuren en de kant aansluit bij de geest van Van Dyck," zegt hij. Het asymmetrische zilveren halssnoer van Wouters en Hendrix met barokke amuletten is bescheiden, maar verwijst duidelijk naar de nadruk die in de tijd van Van Dyck werd gelegd op de hals. Dries Van Noten inspireerde zich voor zijn langwerpige geborduurde, zijden sjaal op barokke ornamenten, en voerde ze uit in verschillende kleuren, in 50 stuks.

Van A.F. Vandevorst hangt er een korset. Drie stuks hebben ze gemaakt, maar op bestelling kunnen er worden bijgemaakt. "We hebben ons verdiept in het ondergoed van die tijd", zegt An Vandevorst, "en we ontdekten dat er toen eigenlijk alleen een soort metalen keurslijf bestond. Daarop hebben we ons gebaseerd voor dit korset." Het is eigenlijk meer een bustier geworden, iets dat je niet onder, maar over je kleren draagt. En het bestaat in drie varianten: een bruin met gouden stippen, een roze en een lichtblauw. Het is het duurste stuk uit de hele collectie, maar toen het bij Antwerpen Open werd afgeleverd om te worden gefotografeerd, was er al meteen iemand op het kantoor die het niet meer wou loslaten, weet Filip Arickx.

Ann Demeulemeester moest niet lang zoeken naar inspiratie. Haar huidige zomercollectie is gebaseerd op schildersdoek, en ze ontwierp eerder ook al een tafel waarvan het blad met schildersdoek is bespannen. Voor Van Dyck maakte ze een vereenvoudigde en daardoor iets goedkopere versie van de witte heup- en schoudertas die ze al in haar collectie heeft.

Dirk Bikkembergs maakte een leren riem, waarvan de metalen gesp is afgeleid van het symbool van de Orde van de Kousenband. De riem hangt in de tentoonstelling boven een ronde spiegel en een waterbak, waarin de stralenkrans wordt weerkaatst.

De lange lederen schort van Lieve Van Gorp hangt aan de muur, met afdruipende zwarte verfstraaltjes er langsheen. De schort van de schilder is verkrijgbaar op bestelling.

Erik Verdonck was een beetje uit het modebeeld, hoewel niet uit Antwerpen verdwenen. In 1993 toonde hij, tijdens Antwerpen Cultuurstad, zijn eindejaarscollectie met lange gebreide kaftans en truien voor mannen. Zijn Van Dyck-werk verwijst daar opnieuw naar. En op een geestige manier. "Ik stelde me voor hoe Van Dyck zijn opdrachtgevers ontving, bankiers, edellieden, vorsten. Dat zou ongetwijfeld aan een weelderige tafel zijn met kristallen glazen en zilveren bestek." Verdonck breide twee witte kabeltruien met rolkraag op maat van de stoelen, die daardoor heel gekleed aanzitten aan de ronde tafel, waarop een wit, breed uitwaaierend tafellaken van 14 kilo rust. Samen met een keramiekartieste maakte hij wit servies met een breipatroon erin. Het zijn deze kopjes en schoteltjes die worden verkocht. Verdonck baatte sinds 1995 op het Antwerpse Zuid een frietkraam uit, en heeft dat nu net van de hand gedaan. Andere plannen in de richting van de tafel of de mode? Hij wil ze niet kwijt. Hij weet alleen dat het heel verfrissend was om na de academie en twee jaar werken in de mode, een heel andere wereld te leren kennen. "Ik wil zeker niet terug in die tredmolen van twee collecties per jaar", zegt hij, "maar tot nog toe is altijd het ene uit het andere voortgevloeid. Kijk, ik heb een buurmeisje leren kennen, dat met keramiek bezig was, en hier staan we..."

Anna Heylen is helemaal in de ban van Van Dyck. Anthony, noemt ze hem, bijna kozend. Met hetzelfde engelengeduld waarmee ze sinds 1993 poppen maakt en een voor een aankleedt, heeft ze vijftig stuks een voor een in verschillende ondergoed gestoken, geïnspireerd op de lingerie van de 16e eeuw. "Anthony heeft iets heel pikants", ontdekte ze bij het lezen over de schilder, "dat heeft me geboeid." Borsten waren taboe en werden platgedrukt, de taille daarentegen moest opvallen. Dat is dus ook het geval bij de poppen. Maar ze zijn ook van deze tijd. Als je heel goed kijkt zie je dat sommige slipjes en tanga's 'Anthony' op de elastiek hebben staan, zoals dat vandaag door Calvin Klein en de zijnen wordt gedaan. De ogen zijn minuscule foto's die er met een kopspeldje zijn ingeprikt, "verwijzend naar het licht in de ogen op de portretten van Van Dyck".

Marina Yee tot slot maakte een losse mouw met een schouderstukje, geïnspireerd op de ondermouw en het harnas uit de zestiende eeuw. In de ModeNatie staat de mouw opgesloten in een glazen balk, als een echt kunstobject. "Zo zijn er maar twee. De andere zijn echt bedoeld om te dragen, als een accessoire," verzekert Marina. Dat ze op de avond van de vernissage al vijf van de tweeëntwintig mouwen had verkocht, bewijst dat het niet zo'n gek idee is.

Fashion for Van Dyck, tentoonstelling in de vitrines van de ModeNatie, hoek Nationalestraat en Drukkerijstraat, tot 15 augustus. De creaties zijn genummerd en hebben een echtheidscertificaat. Ze zijn te koop in de museumshop van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten en in de winkels van de ontwerpers. Goedkoop zijn deze objecten niet, het zijn immers originele creaties in kleine oplagen. Een sjaal van Dries Van Noten maakt u 14.950 frank lichter, een trui van Jurgi Persoons 16.500 Fr en een korset van A.F. Vandevorst 29.950 fr. Maar een 'gebreid' kopje en schoteltje van Erik Verdonck kost slechts 1.500 frank, een T-shirt van Anne Kurris 1.250 frank en een riem van Dirk Bikkembergs 5.950 frank.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234