Zaterdag 05/12/2020

Eén kleintje met tartaar nog, van Clara

Niemand in Wetteren ging ooit frieten halen bij Frituur/Café Sport. Het was bij Clara. Clara Buysse - "met twee 's-en" -, voor een kleintje mee tartaar of mayonaise. Of stoofvlees. Zelf gemaakt pruttelt die in een pot op een klein vuurtje. Soms drie potten per dag. Dat hing af van de drukte. Zoals met de patatten. Clara, klein vrouwtje, zei nooit hoeveel ze er per dag schilde. "Ze lezen de gazet ook, hé." Volgens Marleen, haar dochter, waren het er veel. "Meer dan honderd kilo per week." Bintjes ("muizen", noemde Clara ze) van een boer uit Kalken. "En vroeger van Spriet in Merelbeke."

Meer dan honderd kilo per week dus, vroeger zelf patat per patat geschild, nu met een machine. Maar wel elke dag vers. Dat ging zo: patatten in de schilmachine, dan patat per patat door de handen van Clara, die er de ogen uithaalde. Dan weer een andere machine die er frieten van maakte. Ze vielen dagvers in een emmertje eronder. In het weekend in heel veel emmers. "Dan was het altijd het drukst. Ze stonden tot buiten."

De andere dagen van de week was het wat rustiger, al stond Clara van half twaalf tot half twee en van half zes "tot een stuk in de nacht" in haar frituur. "Heel vroeger sloten we soms pas om drie uur 's nachts. Dat was in de tijd toen de Romantica en De Zotten Hond nog open waren. Er werd veel uitgegaan en na sluitingstijd kwamen de mensen frieten eten."

In de Romantica en De Zotten Hond wordt al lang niet meer gedanst en rond elf uur 's avonds sloot Clara haar deur en ging ze slapen met de geur van frieten in haar neus, haar haren en haar lijf. "Ge riekt dat niet meer."

Formica

Ze waren hier begonnen in 1970. "Ergens eind januari." Tot dan had Clara - geboren in Wetteren, wat denkt ge - met Hubert een schoenwinkel. Tot dit pand vrijkwam. Op de hoek een café en via een klein gangetje en een deurtje een aansluiting met de frituur. Frituur/Café Sport werd dat. Heel Wetteren kwam bij Clara frieten kopen, in een ruimte die er 45 jaar later nog uitziet zoals ze er in 1970 uitzag. Zou iemand aan de twee formica tafeltjes ooit stilgestaan hebben bij wat hier vroeger gebeurde? "Vóór mij was er een beenhouwerij. En voor de beenhouwerij een begrafenisondernemer."

Waar kisten en lijken lagen, bakte Clara haar zelfgesneden frieten. En wat nu 1,50 euro kostte voor 'een kleintje' en een halve euro erbij met mayonaise, kostte in 1970 vijftien frank. En zeventien frank voor een grote. "Mayonaise was een frank."

Op de Perfecta ("ik heb er maar drie gehad, die friteuses waren topkwaliteit") kon je lezen hoe warm de frietjes waren. Van links naar rechts gloeiden de cijfers in rood: 178 - 142 - 139 - 172. "Rond de 145 voor de voorbak en 175 voor het afbakken." Maar één keer liet de Perfecta Clara in de steek. Nog wel op die enige dinsdag van het jaar dat ze open was. Dat was haar rustdag, maar niet na de eerste zondag van september. In Wetteren is het dan kermis en op dinsdag jaarmarkt. "Plots viel hij in panne. Maar die mensen kwamen uit West-Vlaanderen meteen naar hier om dat te repareren."

Misschien heeft niemand het gemerkt.

Antibes

Zes dagen op zeven was Clara open, op tien dagen in juli na: "Dan gingen we naar Antibes. Elk jaar. Nooit iets anders gezien. Antibes. Waarom? Het was daar goed en we konden ons ne keer laten bedienen. Altijd naar Antibes."

Ze gingen daar wel eens op bezoek bij Lydie, de vrouw van Fred De Bruyne, in Seillans waar ze woonden. Dat is niet toevallig. Fred was van Berlare en in Clara's frituur werd veel over de koers geklapt. Ha ja, Frituur/Café Sport! Boven de friteuse hingen trouwens foto's van Anderlecht en op de toog lag een boekje in paars-wit. Al was (en is) Hubert nog altijd voor Club Brugge. Maar Marleen is voor Anderlecht en dat komt een beetje met een kronkel. Marleen is getrouwd met Luc Colyn, coureur geweest bij de Planckaerts. Maar de tánte van Luc is getrouwd met Roger Vanden Stock: "Jawel, van Anderlecht." Waardoor de dochter van Luc en Marleen in de shop van Anderlecht werkt.

Grote namen kwamen hier eten: Will Tura, José De Cauwer, de betreurde Wim De Craene en Eddy Wally. "Op de markt stond zijn kraam met sacoches en 's morgen kwam hij al een koffie drinken. 's Middags at hij frieten. Weet ge dat ze hier boven nog zijn haar geknipt hebben!"

Clara zei sakossen. En sop in plaats van shop. Zoals ze sinezen zegt. Dat staat hier niet om mee te lachen. Dat is hier Wetteren en Clara was en is van Wetteren. Aan de muur liet ze ook affiches hangen. Voor de volgende match van Racing Wetteren, gesponsord door Frituur 2000 nog wel. "Die staat over te nemen." Een andere frituur, van sinezen, is failliet. "Er schiet niet veel meer over." Maar misschien beten ze wel allemaal hun tanden stuk op Clara. Die verse frieten gaf, en verder mayonaise, tartaar en pickles. "Pas later is er ketchup bij gekomen."

Ook in het vlees deed ze niet te zot. Bij Clara geen Bicky Burgers en al, neen, frikadellen, satés en lookworsten. "Ik was van het principe dat het zo vers mogelijk moest zijn. Anders bleef er veel te veel liggen."

Marleen werkte al van 1970 mee, ze zat nog op school, maar zo ging dat. In het café kon je ook een biefstuk vragen. Of gewoon frieten. Dan liep Marleen door de kleine deurtjes en ging ze bij ma frieten halen. Die op een bordje, maar wie in de frituur ging, kreeg ze in een bakje. "Puntzakken hebben we nooit gehad. Nu zijn het plastieken bakjes, vroeger waren ze van karton. Maar omdat stoverijsaus onze specialiteit was, was dat moeilijk. Dat sijpelde door dat karton."

Oh ja. Dit hele stukje staat in de verleden tijd. Omdat er niet veel heden meer is voor de frieten van Clara. Laat staan toekomstige tijd. Het huurcontract liep tot 2015 en zover is het bijna. Het is genoeg geweest. Clara is 72 en Marleen 56. "Ik had nog twee jaar willen voortdoen, maar we konden niet meer verlengen", zegt ze nu. "Het is gedaan."

Nog één week schilt ze patatten en zal ze kleintjes mee mayonaise en stoverijsaus verkopen. En een laatste scheurtje in het papier maken. "Tegen de damp, anders worden de frieten slap." Dan sluit ze. Op zondagavond 28 december is het gedaan en gaat Clara op een appartement wonen.

"Tenzij ik niet uitverkocht ben", zegt ze. "Dan doen we de maandag nog eens open."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234