Zondag 20/09/2020
Jean-Paul Mulders.Beeld DM

Schaal van Mulders

Een kerel op Facebook toetert dat zijn video over dranken die van kleur veranderen tienduizend keer is gedeeld

Jean-Paul Mulders onderzoekt alles wat u bij de hersenkwabben kan grijpen.

Er is een vriendin op bezoek en ik speel met zuren en basen. Dat doe ik door aan gin-tonic blaadjes van de vlindererwtbloem toe te voegen. Die krijgt dan een mooie blauwe kleur, die dieper wordt als je een snuif bakpoeder aan de cocktail toevoegt. Met limoen verschuift de kleur naar magenta en roze. Het trucje werkt ook met wodka, tequila of limonade en levert ‘schitterende, kleurrijke draaikolken en galaxie-achtige effecten’ op.

Zo omschrijft het tenminste een kerel op Facebook. Hij toetert dat zijn video over dranken die van kleur veranderen tienduizend keer is gedeeld en twee miljoen mensen heeft bereikt. Het lijkt magisch, maar in werkelijkheid draait het allemaal om de zuurtegraad. De vlindererwtbloem bevat een kleurstof die reageert als lakmoespapier: hoe zuurder de oplossing, hoe minder blauw en hoe roder ze wordt. Niks toverkunst dus, maar nuchtere scheikunde.

Beeld Getty Images

Op de middelbare school kregen wij scheikunde van een rozige leerkracht die het Zwijntje genoemd werd. Ik was gebuisd voor chemie, maar de pH-schaal heeft mij altijd wel kunnen boeien. Misschien komt dat doordat er van dat opbod aan zurigheid iets fascinerends uitgaat. De pH-waarde varieert van 0 tot 14. Perfect neutraal is 7: de pH van zuiver, gedestilleerd water. Daaronder is zuur, daarboven basisch. Enkele voorbeelden uit het dagelijks leven zijn ovenreiniger (pH 12), zeepsop (pH 10,5), darmsap (pH 8,5), menselijk bloed (pH 7,4), melk (pH 6,7), speeksel (pH 6,5), huid (pH 5,5), yoghurt (pH 4,5), bier (pH 4) en zuurkool (pH 3), dat zijn naam niet heeft gestolen. Cola (pH 2,8) benadert citroensap en maagzuur (pH 2). Met de nul flirten zout- en zwavelzuur. Daar les je je dorst beter niet mee.

De uitvinder van de pH-schaal (niemand weet nog precies waar de ‘p’ voor staat) is de Deense chemicus met de wat zurige naam Søren Sørensen. Hij introduceerde in 1909 zijn systeem om de zuurtegraad voor het eerst eenduidig weer te geven. Dat gebeurde in een publicatie met de sexy titel Enzymstudien II: Uber die Messung und die Bedeutung der Wasserstoffionenkonzentration bei enzymatische Prozessen. Dat is bruikbaar als mantra om de slaap te vatten: het werkt als een pil, maar zonder nare bijwerkingen.

Dat alles vertel ik niet aan de vriendin die bij mij op bezoek is, want mijn nerdschap is een geheim dat ik stil en clandestien koester. Wel verklap ik haar dat de vlindererwtbloem – verkrijgbaar op eBay voor luttele euro’s – ook kittelbloem genoemd wordt. Wetenschappelijke benaming: Clitoria ternatea. ‘De plant kreeg die naam omdat ze met de nodige fantasie aan een vulva met de daaruit naar voren stekende clitoris doet denken’, vermeldt de Encyclopedie van het Volk niet zonder zweem van afkeuring. ‘De vruchten zijn 5-12 cm lange, circa 1 cm brede, iets behaarde, groene peulen die zes tot tien zaden bevatten.’

De kittelbloem komt voor in de tropen, vooral aan wegranden. In Azië gebruiken ze haar om rijst en gebak te kleuren.

De vriendin op bezoek laat zich niet uit het lood slaan door een vleug clitoria. Ze nipt van haar derde cocktail en vraagt of ik nog nieuwe roddels en bedgeheimen gehoord heb.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234