Zaterdag 14/12/2019

Binnenland

Een keer per jaar vormt de zon een perfect hart op het graf van dit koppel

Beeld Jan Aelberts

Ware liefde is voor altijd. Dat bewijst perk 17 van het kerkhof in Laken ieder jaar rond 21 juni. Op de zonnewende valt het licht zo perfect binnen in het graf van Louise Flignot en Léonce Evrard dat de zon een hart tegen de muur vormt. Het bijzondere nalatenschap van het liefdespaar viel gisteren al te bewonderen.

Allerheiligen is niet de dag om chrysanten bij het graf van Louise Flignot te leggen. Te donker, te grijs, te weinig zon. Het begin van de zomer is haar moment. Zo tussen kwart voor en vijf na twaalf. Dan, niet vroeger, zeker niet later, volstrekt zich een magisch fenomeen boven de begraven lichamen van Louise en haar echtgenoot Léonce Evrard. Eén keer per jaar vallen de zonnestralen precies tegen één van de zes hoeken van haar laatste rustplaats, een sober neoklassiek tempeltje met Korinthische zuilen vlak bij de zij-ingang van het kerkhof van Laken.

Als het maar niet regent

"Rudy, roep als het daar is, hé!" Zes toeristen wisselen ongeduldig hun blik tussen hun horloge en de muur van het graf, waar een treurende vrouw uit de steen is gebeiteld. Ze waren er gisteren al, want vandaag, wanneer de zomer écht begint, wordt bitter weinig zon voorspeld op dat uur. De zonnestralen die door de ronde koepel in het dak schijnen, vormen rond halftwaalf nog een gedeukte cirkel tegen de wand. Maar de minuten tikken voorbij en de zon draait en klimt. Langzaam maar zeker breekt de cirkel en tekent er zich een groot hart af, precies op de plek waar de hand van de vrouw reikt. Hoe meer de zonnewende nadert, hoe preciezer het hart wordt.

"Indrukwekkend toch, zó uniek", fluistert Bruno Aerts. Hij is samen met Rudy Meltens en Robert Meert speciaal van Buggenhout naar Laken gereden om het schouwspel te zien. "Al 25 jaar neem ik het me voor, eindelijk is het ervan gekomen. En eindelijk is er zon." Ook Joeri Mertens houdt zijn fototoestel in de aanslag. "Wat een prachtige dag. Als het regent, moet je meteen weer 365 dagen wachten, hé."

Lees verder onder de foto.

Gisteren al kwam een handvol toeristen het graf bezoeken, voor het geval vandaag de zon niet schijnt. Beeld Jan Aelberts

Groot mysterie

Het was Léonce Evrard die begin twintigste eeuw het bijzondere graf liet ontwerpen voor zijn geliefde echtgenote Louise, een Parisienne trouwens. Het paar woonde sinds 1873 in Schaarbeek en leefde welgesteld, leert een masterstudie van kunststudenten van de UGent. In 1891 verhuisden ze naar Laken. Daar stierf Louise eind 1916, op haar 66ste. Hij, een Franse handelaar in en bewerker van marmer, kocht voor 11.601,80 Belgische frank een aantal concessies op het kerkhof van Laken en liet de onbekende architect Georges de Larabrie een ontwerp tekenen.

"Mevrouws laatste rustplaats heeft wel wat voeten in de aarde gehad", vertelt Tim Jansens van Epitaaf, een vzw gefascineerd door funerarisch erfgoed. "In de archieven vond ik correspondentie tussen meneer Evrard en de stad, die erop aandrong dat het graf eindelijk gerealiseerd zou worden. Want mevrouw lag nog altijd in het lijkenhuisje."

Beeld RV

Louise lag uiteindelijk minstens 19 maanden – niemand weet precies hoeveel langer – in het mortuarium van de stad alvorens de zon een eerste keer een hart boven haar vormde. "Er was een eerste dispuut over het aantal lichamen dat in het graf zou komen. En daarna werd de procedure nog eens gerekt omdat Evrard wilde wachten op familie uit Frankrijk voor de uiteindelijke plechtigheid", zegt Jansens. Feit is wel: Léonce Evrard ging zijn vrouw begin 1919 achterna. En dat was te vroeg om haar – en zijn – unieke graf nog te mogen aanschouwen. Het blijft zelfs een groot mysterie of hij ook maar de plannen ooit gezien heeft.

Nooit een bloemetje

Architect de Larabrie zorgde uiteindelijk zelf voor de realisatie van het tempeltje op perk 17, tegenover 'de Denker' van Rodin, het grafmonument voor kunstverzamelaar Jef Dillen. "Hij moest zelfs twee stroken bijkopen, omdat zijn ontwerp niet op de oorspronkelijke concessie paste. Opmerkelijk is bovendien dat in de plannen nergens iets terug te vinden is over het hart. Wellicht is het uit het archief verloren gegaan, maar het is nog steeds een raadsel of het nu meneer Evrard of architect de Larabrie is die op het idee kwam."

Louise Flignot en Léonce Evrard bleven kinderloos. De concessie in de jaren 70 werd nooit vernieuwd en bloemen werden aan het graf nooit opgemerkt. "Zo zie je maar dat het mogelijk is om nog echt helemaal vergeten te worden", mijmert een toerist nog. Behalve bij de start van de zomer. Als het weer meezit, tenminste.

Beeld RV
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234