Zaterdag 23/10/2021

Een kat in het nauw maakt rare sprongen

'kattenmoeras' van ro theater is ierse 'medea'

theater

Ierland. Veen, de vochtige geur van rottende planten. Boorra Bog, het moeras nabij het gehucht Pallas Lake, was vroeger het speelterrein van schrijfster Marina Carr. Ze bedacht er haar eerste toneelstukjes, grootse Hollywood-drama's vol liefde en geweld. Haar recente werk verschilt in wezen weinig van die thematiek, alleen zoekt ze nu inspiratie bij die andere grote mythevertellers: de Grieken. Haar Portia Coughlan is een variant op Castor en Pollux, Kattenmoeras is de Medea van de Midlands.

In Kattenmoeras heeft het fatum het gemunt op Hester Swane (Anneke Blok). Verlaten door haar moeder toen ze zeven was, heeft ze haar hele leven doorgebracht op deze drassige gronden. Als zigeunerin blijft ze echter de eeuwige outsider. Haar man Carthage (Paul R. Kooij) met wie ze een dochter heeft, laat haar staan voor een rijk kindvrouwtje (Fania Sorel) en wil Hester van hun kind en huis beroven. Als smeekbede noch tirade Hesters lot blijkt te keren, grijpt ze het ultieme wapen en hun enige resterende gemeengoed: het kind.

Het Kattenmoeras is een Twin Peaks-achtige dorpsgemeenschap vol bizarre figuren en duistere geheimen, waarbij het opstijgende grondwater ieders zinnen lijkt te verbijsteren. Geesten van overledenen waren er rond als rusteloze gedachten; de blinde Kattenvrouw (Sylvia Poorta) is helderziende; de vuilbekkende, achterlijke Fintan Goolan (Rogier Philipoom) lijkt wel de Ierse versie van de conciërge Willy uit The Simpsons. Voor schrijfster Carr is Beckett geen stijl maar een levenshouding. Regisseur Alize Zandwijk (Macbeth, Leonce en Lena) gaat met het Rotterdamse ro theater op dit elan voort.

Niettegenstaande de absurde elementen wordt het publiek van vervreemding gered door het sensitieve van dit theaterstuk, waarbij de geur van de met vochtige houtschilfers bezaaide vloer je zo meeneemt naar de Ierse moerassen. Een huwelijksfeest op toneel is dan misschien geen zonderlinge gebeurtenis, het was wel alweer geleden van Midsummernightsdream door de Utrechtse Paardenkathedraal dat je ook als toeschouwer in het drinkgelach (lees: gerochel) werd meegezogen. In tegenstelling tot de grootse aanpak van de Paardenkathedraal opteert het ro theater voor een goedkoop uitziende enscenering. Dat levert enkele leuke theatervondsten: kleine valstrikken zoals een verende matras, speelgoedmuizen die door een mechanisme van touwtjes over de vloer roetsjen, de suggestie van een bos door aftands behang of plastic bekertjes als castagnetten.

Deze sterke huwelijksscène geeft echter ongewild aanleiding tot de achilleshiel van het stuk. Na deze climax verliest het schouwspel zowel zijn uitbundigheid als intimiteit en de afwikkeling naar de onafwendbare lotsbestemming wordt niet krachtdadig genoeg gespeeld. Anneke Blok mist als Hester het furieuze van een Medea en kermt als een vleesgeworden klaagmuur. Nochtans plaatst Carrs interpretatie, Hester die haar kind niet wil verlaten zoals haar moeder haar verlaten heeft, de anders nogal irrationele wraakzucht van Medea in een menselijk, geloofwaardiger profiel. Het is dan ook jammer dat, hoewel alle figuren in de loop van het stuk karikaturaal en toch herkenbaar blijven, Zandwijk op het einde vergeet dat haar hoofdpersonage ondanks de mythische implicaties nog altijd met haar voeten op zompige Ierse zoden staat.

Liv Laveyne

WAT: Kattenmoeras WIE: Ro theater WANNEER EN WAAR: Ro theater brengt Portia Coughlan (P) en Kattenmoeras (K) als een tweeluik. De voorstellingen kun je ook los van elkaar zien. Vanavond (P) en morgen (K) in de Bourla, Antwerpen ONS OORDEEL: Een schitterende voorstelling waarin spel, decor, kostuum een weinig geziene samenhang vinden. Het is eigenaardig dat precies het onafwendbare lot, het Medea-motief, naar het einde toe het stuk ter plaatse doet trappelen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234