Vrijdag 15/01/2021

Een kafkaëske opeenhoping van blunders Iedereen verwacht vrijspraak ex-ministers in Frans bloedproces

Brussel.

Eigen berichtgeving

De Franse Cour de Justice de la République (CJR) doet vandaag uitspraak in het beruchte bloedproces, waarvan de hoorzittingen eind vorige maand werden afgesloten. Berucht, omdat het proces en de manier waarop het gevoerd is één kafkaëske opeenstapeling van juridische blunders is geweest. Berucht ook omdat de CJR uitblonk in politieke partijdigheid en volgens sommigen zijn oordeel al vóór het begin van de zittingen vaststond.

In het geding zijn drie socialistische excellenties: de voormalige premier Laurent Fabius en de ex-ministers van Volksgezondheid Georgina Dufoix en Edmond Hervé. De drie staan terecht voor onvrijwillige doodslag, nadat in de jaren tachtig vele honderden Fransen met HIV besmet bloed toegediend hadden gekregen. De transfusies waren mogelijk omdat de toenmalige regering de aids-test van het Amerikaanse farmaceuticabedrijf Abott, een van de eerste in zijn soort, niet op de Franse markt toeliet. Officieel werd gesteld dat de test niet aan de Franse criteria voldeed, maar het vermoeden is dat Parijs tijd probeerde te winnen om de Franse firma Diagnostics Pasteur in staat te stellen háár product aan het ministerie van Volksgezondheid te verkopen.

Hoewel directeur Weber van Diagnostics Pasteur onder ede verklaard had dat zijn aids-test wel degelijk tijdig klaar was en Abott bijgevolg nooit bewust van de markt is afgehouden, bracht een van de advocaten van de verdediging tien dagen geleden per abuis aan het licht dat de Franse test al in 1986 door het ziekenfonds werd terugbetaald. De andere tests, waaronder die van Abott, werden pas tweeëneenhalf jaar later voor het eerst vergoed. Een duidelijker bewijs voor de voorkeursbehandeling die Diagnostics Pasteur genoot, kon men zich niet voorstellen.

Toch greep het hof, dat speciaal voor het bloedproces werd samengesteld en zowel rechters als politici in de rangen telt, de gelegenheid niet aan om een en ander na te trekken. Nee, staat er in het arrest van de hoorzitting van 26 februari, "Laurent Fabius herinnert zich niets bijzonders met betrekking tot deze technische kwestie". Enkele hoge ambtenaren van Volksgezondheid die op zijn minst enige toelichting over de terugbetaling van de tests hadden kunnen geven en die eerder al op het proces waren verschenen, werden niet eens teruggeroepen. Bizar genoeg vond ook de verdediging van de slachtoffers het plots niet meer nodig de ambtenaren te horen.

Het terugbetalingsperikel is maar één voorbeeld van de aan surrealisme grenzende slappeloosheid waarmee het hele proces is gevoerd: één rechter viel bij een getuigenverhoor in slaap, schreeuwende contradicties in het betoog van bepaalde getuigen werden niet opgemerkt, ellenlange monologen van advocaten werden nooit onderbroken voor een vraag of toelichting, de betrokken magistraten bleken de bewijsstukken maar zelden te hebben doorgenomen.

De incompetentie van het hof is één zaak, de banden met de politiek een andere. Of zoals de Franse rechtsdeskundige en universiteitsprofessor Georges Vedel het enkele dagen geleden in Libération zei: "Een rechtbank die geacht wordt politieke misdrijven te beoordelen maar dat volgens de gewone rechtsregels moet doen, is een contradictie. En die contradictie is op het proces blootgelegd." De CJR, waarin ook enkele (onder meer socialistische) leden van de Assemblée en de Senaat zitting hebben, was in 1993 precies met het oog op het bloedproces opgericht.

In Frankrijk zal het niemand verwonderen als de drie politieke hoofdbeschuldigden straks vrijuit gaan. Maar het oordeel van de publieke opinie zal des te onverbiddelijker zijn: "Een absurd allegaartje van ontstellend geklungel en schaamteloze manipulatie", noemde het weekblad l'Express de gang van zaken. Ook de twee nog overblijvende aanklagers van de burgerlijke partij - zij vertegenwoordigen alles samen 1.400 slachtoffers, van wie er al een vijfhonderdtal gestorven zijn - hebben de moed laten zakken en geloven niet langer in gerechtigheid.

Van de drie terechtstaande ex-ministers heeft overigens alleen Georgina Dufoix haar spijt betuigd. Fabius en Hervé hielden al die tijd staande dat ze "plichtbewust gehandeld hebben". (LD)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234