Vrijdag 03/04/2020

CoronavirusVoor u uitgelegd

Een handleiding in tijden van coronavirus: van uw kinderen tot mondmaskers

Beeld Getty Images

Het aantal landgenoten dat besmet is met het coronavirus is opgelopen tot acht. Zes van hen waren recent op reis geweest in Noord-Italië. Vraag is: hoe pakken we deze pandemie het beste aan? Leven in tijden van corona: een praktische handleiding.

Lees nu

Er is vooralsnog geen reden tot grote bezorgdheid in BelgiëVolg de laatste ontwikkelingen in onze liveblog

Is het nog duidelijk? In dit stuk zetten we alle feiten die we kennen over het virus op een rij

1. Wat is de eerste en belangrijkste regel bij een pandemie? 

Niet panikeren. Nee, echt. Dat betekent dus: geen mondmaskertjes bestellen op Bol.com – ‘Kwestie van zeker te zijn’ –, geen kilo’s droge voeding inslaan – ‘Want je weet maar nooit’ –, of niet van je baas eisen dat je vanaf nu enkel nog thuis gaat werken – ‘Pendelen? Levensgevaarlijk!’. 

 Al is een beetje gezond verstand uiteraard welkom. Voor de lol in een overvolle wachtzaal bij de dokter gaan zitten? Aan deurklinken of liftknoppen pulken en vervolgens jezelf van een gezichtsmassage voorzien? Recepties afschuimen om daar elke verre kennis of ex-collega op een kus te trakteren? 

Slecht idee. 

Maar dus. Aan iedereen die de voorbije dagen nog niet aan het panikeren was: proficiat. En aan diegenen die toch een beetje in overdrive zijn gegaan en inmiddels een illegale handel in mondmaskers kunnen opzetten: geef ze aan je huisarts of thuisverpleger. Die hebben ze namelijk wél nodig.

2. Hoe kunnen we ons dan wel het best beschermen? 

De beste manier om een besmetting te voorkomen, is door de persoonlijke hygiëne nog wat meer op te krikken. Regelmatig je handen wassen, geen stoffen maar papieren zakdoeken gebruiken en – weggevertje – niet hoesten of niezen in iemands gezicht. 

Bij dat laatste is het overigens verstandig om de aloude regel ‘Hand voor je mond!’ naast je neer te leggen. Want hoewel ouders overal ter wereld hun kinderen dit inpeperen als ze weer eens onverstoorbaar de kamer besmetten, is dit eigenlijk een slecht advies. Veel beter is het om te hoesten of niezen in je elleboog, zodat je daarna niet overal de bacteriën gaat verspreiden met je handen. 

Verder is het verstandig om, zeker op drukke plaatsen, te vermijden om overal met je handen aan te zitten. De klinken van openbare toiletten? De knopjes van de lift of de leuning van de roltrap? Blijf ervan af. Raak je het toch aan, probeer daarna niet aan je gezicht te zitten en was je handen. 

3. Handen wassen: hoe vaak en wanneer?

Artsen, virologen, de minister van Volksgezondheid... Allemaal raden ze ons aan om regelmatig onze handen te wassen. Al is de vraag natuurlijk wat ze daar precies mee bedoelen. Vijf keer op een dag? Twintig? Honderd? Of hou je je handen voor de goede orde maar meteen permanent onder de kraan? 

Voor en na een toiletbezoek en voor en na het eten: dat is standaard. “Maar nu dus ook best zodra je een ruimte hebt gezeten waar heel wat mensen zijn”, zegt infectiespecialist Steven Callens (UZ Gent). “Voor en na een vergadering bijvoorbeeld.” Ook aan te raden: na dat je hebt moeten niezen of je neus snuiten of zodra je thuiskomt na een werkdag.

En voor al die momenten tussen twee wasbeurten in: blijf van je gezicht. Stop met neuspeuteren, kom niet aan je mond en wrijf niet in je ogen. “Dat is lastig”, beseft Callens, “want we doen dat heel vaak. Anderzijds: als je je daar bewust van bent, kan je dat echt wel minderen.”

Beeld Getty Images

Water en zeep, meer heb je niet nodig. “Het maakt ook niet uit welke zeep”, zegt Callens. “Wel is het belangrijk dat je je handen grondig wast. Voor- en achterkant, tussen de vingers en de polsen.” Een wasbeurt duurt volgens het Amerikaanse Center for Disease Control best 20 seconden. Voor wie het moeilijk heeft met die tijdsbepaling: dat is zo’n twee keer ‘happy birthday’ zingen na elkaar. Afdrogen doe je beter met een propere handdoek of papier dan met zo’n luidruchtige blazer. 

Ben je onderweg, dan heb je uiteraard niet steeds water en zeep ter beschikking. “Dan kunnen zo’n handgels met alcohol soelaas bieden”, zegt Callens. “Voorwaarde is dan wel dat er genoeg alcohol in zit, maar liefst 70 procent. Bovendien is het zeker niet de bedoeling om de godganse dag zo’n gel op je handen te smeren. Echt zeker ben je als je op gezette tijdstippen water en zeep gebruikt. Dat blijft het allerbeste.”

4. Help, ik heb een loopneus en hoest. Wat nu? 

Het coronavirus ontwikkelt zoals een doorsnee-infectie van de bovenste luchtwegen. Het begint met een snotneus, hoesten en kortademigheid. Het veroorzaakt ook hoge koorts en kan zorgen voor spier-, hoofd- en keelpijn. 

Heb je deze symptomen? Blijf dan thuis. Dezer dagen getuigt het van arbeidsethos om je op zo’n moment vooral niet meer op kantoor te vertonen. Wil je per se aan je baas bewijzen dat een virusje jouw productiviteit niet aantast? Hou het dan op telewerk. 

Evenmin heeft het zin om naar de huisarts te gaan. Telefoneren gaat sneller en is veiliger. Verergeren de symptomen? Bel hem of haar dan opnieuw en ga na of een bezoek aan het ziekenhuis al dan niet aangewezen is. 

Maar voor de meesten is thuis uitzieken dus de boodschap. Dat betekent: ga niet op bezoek bij je opa in het rusthuis, stel dat geplande babybezoek even uit en verkoop de tickets voor dat geplande concert. Blijf binnen, nestel je in de zetel en zet Netflix op.

5. Wie neemt het best extra voorzorgsmaatregelen? 

Voor sommige mensen levert corona net iets meer risico’s op. “Het gaat om dezelfde mensen die we ook aanraden om een griepprik te nemen”, zegt Callens. Mensen van 65 jaar en ouder, mensen met een chronische aandoening of kinderen met een chronische ziekte. “Punt is: wie meer risico loopt, weet dat doorgaans wel van zichzelf.”

Toeristen met mondmasker in MilaanBeeld Photo News

Corona is iets besmettelijker en iets dodelijker dan griep. Bij griep komt zo’n 0,1 procent van de patiënten om het leven, bij corona zou het gaan om 1 à 2 procent. Wie tot de risicogroep behoort, komt dus beter niet meer in de buurt van zieke mensen, vermijdt best erg drukke en slecht verluchte plaatsen en huldigt maar beter de extra hygiënevoorschriften. Hamsteren – van paracetamol, mondmaskers of conserven – is ook voor risicogroepen geen goed idee. 

“Krijgen zij symptomen, dan gaan we geen risico’s nemen en gaan we hen opnemen in het ziekenhuis”, zegt Callens. “Alle grote centra zijn daarop voorbereid. Antwerpen en Brussel zijn al operationeel, de andere centra kunnen op vraag van de overheid geactiveerd worden.”

6. Wat met kleine kinderen? 

Regelmatig je handen wassen, hoesten of niezen in je elleboog, niet in de buurt van zieke mensen komen... Het klinkt allemaal heel logisch en haalbaar. Behalve dan bij jonge kinderen, die er net een sport van maken om hun vuile handen in hun mond te steken, op liftknoppen te duwen of het gezicht van hun vriendjes af te likken. De meeste ouders zijn al lang blij als ze hun kinderen een keer per week in bad krijgen, laat staan dat ze er die extra hygiënevoorschriften bij kunnen nemen.

“Kinderen zijn moeilijker te controleren”, geeft Callens toe. “Anderzijds: kinderen hebben een veel kleiner sociaal netwerk. Worden ze blootgesteld, dan kunnen ze ziek worden, maar dan gaan ze ook vaker thuisblijven. Social distancing, heet dat. Net daarom mogen bijvoorbeeld kinderen met koorts niet naar de crèche.”

Voorlopig zijn er geen aanwijzingen dat het coronavirus gevaarlijker zou zijn voor de allerjongsten. Dus ook bij hen geldt: bij symptomen hou je ze gewoon thuis. Betekent dit dat vanaf nu elk kind met een snotneus en een hoest (zowat elk kind in de winter) niet meer naar school moet? “Voorlopig enkel diegenen die echt in contact zijn geweest met mensen uit Italië, Zuid-Korea of China”, zegt Callens. “Zodra er corona in hun omgeving is gesignaleerd, hou je kinderen met symptomen best binnen.”

7. Wat met mijn reisplannen? 

Een weekje Firenze geboekt in de paasvakantie? Of wou je komende zomer eindelijk die trektocht door China maken? Wanhoop niet. Een pandemie kan relatief snel tot een piek komen en deemstert daarna weg. Alles hangt dus af van de concrete situatie op het moment van vertrek. En ook al reis je naar een gebied waar er een epidemie heerst, dan nog is de kans klein dat je het oploopt. 

Wat dat betreft is het raadzaam om de reisadviezen van de federale overheid te volgen. Zolang er geen negatief advies geldt, is er geen reden om niet te gaan. Hoe dan ook: je reis annuleren zal je wellicht geld kosten. Zelfs een ‘negatief reisadvies’ wordt bij de meeste annulatieverzekeringen niet gedekt. 

Dan maar wachten om die zomervakantie te boeken? Niet per se. Zo zou je bij het nemen van een annulatieverzekering voor een bredere dekking kunnen kiezen, zodat je bij een negatief reisadvies safe zit. Al kun je je zeker afvragen of dit wel de moeite is. 

Voor wie op reis plots toch met corona geconfronteerd wordt, de regels zijn in het buitenland gewoon hetzelfde: was je handen, blijf uit de buurt van zieke mensen en bovenal: blijf kalm. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234