Zaterdag 16/10/2021

Economie

Een handelsoorlog met de VS is onafwendbaar

Een arbeider ziet toe op de transport van een brok heet staal. Afwachten of de handelsoorlog van president Donald Trump koelt zonder blazen.   Beeld AFP
Een arbeider ziet toe op de transport van een brok heet staal. Afwachten of de handelsoorlog van president Donald Trump koelt zonder blazen.Beeld AFP

Woensdag komt Europa met een antwoord op de invoertarieven die de Amerikaanse president Donald Trump heeft aangekondigd. "In dit spel zijn er enkel verliezers."

"Triviaal." Dat is het woord dat de Amerikaanse minister van Handel, Wilbur Ross, al gebruikte om de mogelijke tegenmaatregelen door Europa te omschrijven. Woensdag laat Europa in zijn kaarten zien met welke tegenzet het reageert op de geplande tariefverhogingen die president Donald Trump heeft aangekondigd op staal en aluminium. Voor staal wordt een heffing van 25 procent ingevoerd. Bij aluminium is dat 10 procent. De maatregelen zijn bedoeld om de eigen staalsector een impuls te geven.

Symbolenstrijd

Een staaloorlog zou op zich nog redelijk te overzien zijn, heet het bij analist Casper Burgering van ABN Amro. De Europese staalsector exporteert slechts zo'n 5 procent van de totale productie naar de VS. Maar een totalitaire handelsoorlog, waar Trump met een sardonisch genoegen op lijkt aan te sturen, is een ander verhaal. Europa en China hebben een handelsoverschot met de VS, dat betekent dat ze meer exporteren naar de VS dan importeren. Dat is ook Trump niet ontgaan, die nog een tandje bijsteekt, door hardop te roepen over taksen op de invoer van Europese auto’s naar de VS. Zo'n autoheffing is voor Trump "onvermijdelijk" als de Europese Unie zou reageren op de Amerikaanse invoerheffingen op staal en aluminium.

Roberto Azevedo, de directeur van de Wereldhandelsorganisatie (WTO), waarschuwde al: “Een handelsoorlog is in niemands belang.” Azevedo vreest dat de zich stilaan ontketenende oorlog de internationale wereldhandel "serieus zal schaden".

Volgens het nieuwsagentschap Reuters overweegt de Europese Unie een importheffing op ­circa 2,8 miljard euro aan geïmporteerde goederen uit de Verenigde Staten. Jean-Claude Juncker, de voorzitter van de Europese Commissie, had het in een toespraak over taksen op Amerikaanse iconen als Harley-Davidson, bourbon en jeansbroeken. Europees Parlementslid voor Groen! Bart Staes bevestigt ons die waslijst. Bekende iconen van het Amerika van Trump, maar zet zoiets zoden aan de dijk?

Hans Bevers, hoofdeconoom van Bank Degroof Petercam, meent dat het best verstandig is van Juncker om net met symbolen de strijd aan te gaan. "Door niet meteen de zaken op de spits te drijven, hou je nog wat marge. En zal de achterban hem misschien op andere ideeën brengen. Trump is echter onberekenbaar, wat reageren moeilijk maakt. Tegenreacties lokken enkel nieuwe acties uit. Niets doen is evenwel ook geen optie, want zo geef je te kennen dat je machteloos bent."

Koude realpolitik

Laat Trump zichzelf in de voet schieten, is dan de redenering. Daarom dat we beter nu op korte termijn ons 'verlies slikken', en hopen dat Trump snel zal inzien dat er in dit spel enkel verliezers zijn.

In 2002 voerde toenmalig president George Bush Junior ook al eens heffingen in, maar die golden voor bepaalde tijd. Na een jaar droop Bush weer af. "Nu zegt Trump dat de maatregelen voor onbepaalde tijd gelden", zegt Bevers. "Het is redelijk ongezien. Iedereen volgt dit op de voet. Want wat de een wint, verliest de ander."

Bovendien bracht de WTO Bush destijds tot rede. Diezelfde WTO staat nu machteloos, ook al door Trump, die de instelling niet wil erkennen als objectieve scheidsrechter.

"En dat is net het perverse van het Trump-systeem. Zonder zelf uit de WTO te stappen, stelt hij de organisatie buiten werking", zegt Glenn Rayp, professor internationale handel aan de UGent. "Dit is een heel andere institutionele context, waardoor Europa en China moeten kiezen tussen de pest en de cholera", schetst Rayp wat hij een "koude realpolitik" noemt. "Ofwel onderga je de handelsoorlog die Trump ontketent, waarbij hij wint. Ofwel reageer je door zelf ook een handelsbarrière op te werpen, wat Trump net munitie geeft om zijn handelsoorlog te rechtvaardigen."

Mogelijk komt het echte antwoord van de markten zelf. Trump wil de fabrieksjobs terughalen. Maar het invoeren van importtarieven leidt alleen maar tot hogere productiekosten voor de binnenlandse industrie. Sinds de aankondiging van Trump noteren de belangrijkste Amerikaanse beurzen lager.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234