Woensdag 24/04/2019

Rode Neuzen Dag

“Een grote schuldige was er eigenlijk niet. Bram was ‘gewoon’ depressief”

Gerrit en Wendy De Cort verloren hun zoon Bram door zelfmoord.

“Bram was een gevoelige jongen, maar over die gevoelens kon hij helaas niet praten.” Vier maanden na de zelfmoord van hun zoon blikken twee ouders niet alleen achter-, maar ook vooruit. Met hun eigen ervaringen als wapen in de strijd voor jongeren met psychische problemen.

“Ik ben vandaag nog niet binnen geweest, neen. Ik ben wel al tegen zijn foto gaan babbelen.” In het huis van Gerrit De Cort (46) en Wendy Dupont (45) in Hoegaarden is de kamer van zoon Bram al vier maanden lang onaangetast gebleven, tot de lege blikjes toe. Bram, die twee weken geleden 17 zou zijn geworden, is er niet meer. Hij pleegde op 21 juli zelfmoord. “Wat ik gezegd heb? Dat ik hem graag zie.” Gerrit slikt even al zijn emoties door. “Ik wist niet dat ik dat ooit zou kunnen, tegen een foto praten.”

Het telefoontje van de spoedarts kwam onverwacht die dag. Bram had de laatste maanden, na een kort verblijf in de jeugdpsychiatrie in Kortenberg, weer wat vreugde getoond na een lange periode van depressie. Er was weer een hobby en de ouders kregen opnieuw een speelse aai over de bol. “Hij leefde niet meer uitsluitend op zijn kamer, maar hier bij ons in de living”, vertelt Wendy. “Zo zullen we hem ons ook herinneren. In de zetel aan het genieten tussen al onze huisdieren. Zelfs in bed lagen de poezen altijd bij hem.”

Heavy metal

De kans bestaat dat u de namen Wendy, Gerrit en Bram al zag passeren. Hun boodschap siert momenteel de overschrijvingsformulieren die de ronde doen voor de derde Rode Neuzen Dag op 30 november. Met die actie proberen VTM, Qmusic en Belfius opnieuw geld in te zamelen voor jongeren met psychische problemen. De opbrengsten van de eerste actie gingen naar 26 hulporganisaties, van de tweede naar vijf OverKop-huizen, maar deze derde actie focust op de plek waar alle jongeren het leeuwendeel van hun tijd spenderen: op de schoolbanken.

Dat Wendy en Gerrit in september bij Medialaan terechtkwamen met hun verhaal, is daar niet vreemd aan. ‘Hij heeft zichzelf gesneden’: het telefoontje van de middelbare school in Tienen sloeg bij iedereen in als een bom. Dat hij een stille jongen was en zich niet echt op het voorplan begaf, dat wisten ze al. “Maar plots kregen we ook te horen dat hij zich tijdens de pauzes altijd afzonderde met zijn muziek.” Heavy metal in een toilethokje als tegengif tegen eenzaamheid. De muziek die hij had leren kennen via zijn grote broer, ook een beetje zijn grote voorbeeld.

Een crisisteam werd ingeroepen, de school deed haar uiterste best en de ouders gingen op zoek naar een schuldige: “‘Wordt hij gepest? Misbruikt?’ We hadden de ergste scenario’s in gedachten, maar een grote schuldige was er eigenlijk niet.” Bram was ‘gewoon’ depressief. “Hij was een heel gevoelige jongen, maar over die gevoelens kon hij helaas niet praten”, zegt Gerrit. In de nasleep werd voor die moeilijke communicatie wel een verklaring gevonden: Bram was een ‘intellectuele autist’.

Vanaf dan wordt het een verhaal van goede bedoelingen, maar vooral veel onmacht. “Dan heb je plots een depressieve zoon. Wat nu?” Bij de school wisten ze het ook niet goed, want ja, Bram deed in feite niets verkeerd. Hij was vooral onverschillig. “De luidruchtige jongens, daar houden leerkrachten zich nu eenmaal mee bezig, niet met de brave gasten”, denkt Wendy, hoewel ze wel benadrukt dat de school “heel erg haar best deed om mee te denken”.

Maar meedenken staat niet gelijk aan professionele hulp, zo blijkt ook uit een bevraging van studiebureau iVox – in opdracht van Rode Neuzen Dag – bij leerkrachten, leerlingen en ouders in Vlaanderen. De helft van de leerkrachten in Vlaanderen heeft wekelijks te maken met leerlingen met mentale problemen, maar bijna evenveel van hen onderstrepen dat er meer tijd en middelen moeten worden vrijgemaakt. Daar dient de geldinzameling dan ook voor: schoolinitiatieven om de mentale gezondheid van leerlingen te bevorderen.

De knelpunten die Wendy en Gerrit willen aanhalen, gaan echter breder. Ze praten over de lange wachtlijsten die bestaan voor een gesprek met een kinderpsychiater (tot negen maanden) of persoonlijke assistentie zoals een ‘auticoach’ (tot twee jaar). In de jeugdpsychiatrie in Kortenberg, waar Bram in kortverblijf zijn vreugde van de laatste maanden hervond, vernam Wendy dat er twee à derde mensen per dag moeten worden geweigerd voor een crisisopname. “We zijn eigenlijk een jaar lang zonder duidelijke richting aan het rondrijden geweest om Bram te helpen.”

Louterend

Het gezin, ook broer en zus, heeft van het verlies een missie gemaakt. “Het zou wellicht makkelijker zijn om weg te vluchten, maar hoe dan ook staat ons dagelijkse leven in het teken van Bram.” Dat geldt in Hoegaarden, maar evengoed in Vietnam, waar het koppel net op vakantie is geweest. “De laatste week was eerder voorbereiden dan genieten”, zucht een zichtbaar vermoeide Gerrit. Op dit interview. Of op het bezoek van vandaag aan de laatste school van Bram, waar hij deeltijds onderwijs volgde. “Op de crematie van Bram hebben we ook gepraat met kinderen uit zijn leefgroep, die in hetzelfde schuitje zaten. Hen moed inpraten en overtuigen om door te zetten, dat gaf ons echt een boost.”

Over taboes praten is louterend, veel meer dan rouwen, al is dat laatste natuurlijk onvermijdelijk. De hond die door de living dartelt, is een constante herinnering daaraan. Rayna was tijdens de laatste maanden Brams compagnon de route. “We blijven ervan overtuigd dat hij toen echt gelukkig was.” Al hangt daar meteen ook een wrange boodschap voor andere ouders aan vast: blijf alert. “En geef”, zegt Wendy. “Want er is natuurlijk geld nodig om de initiatieven te ondersteunen.”

Meer informatie vindt u op rodeneuzendag.be. Zowel acties opstarten als geld inzamelen kan nog tot 30/11. Wie met vragen zit rond zelfdoding, kan terecht bij de Zelfmoordlijn op het gratis nummer 1813 en op zelfmoord1813.be.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.