Zaterdag 04/02/2023

Een goeroe in de kerk

Overmorgen is de voormalige kloosterkerk Amuz in Antwerpen het toneel van een markant optreden. Saxofonist Anthony Braxton brengt er een soloconcert, het eerste sinds zes jaar en mogelijk zijn allerlaatste.

Nee, Braxton is niet ziek. Hij maakt het uitstekend op zijn 67ste. Hij gaat eind volgend jaar met emeritaat als professor aan Wesleyan University en zal dus meer tijd hebben om te musiceren. Maar daarbij zal zijn aandacht eerder gaan naar zijn grote ensembles (zoals het 12+1tet) en megalomane projecten (zoals zijn 36-delige opera Trillium), niet naar het werk voor solo altsaxofoon. Dat laatste beschouwt hij steeds meer als een afgesloten hoofdstuk.

Nochtans is alles daarmee begonnen: Braxton was in 1968 een spilfiguur in de AACM in Chicago en maakte ophef met zijn dubbele soloplaat For Alto. Braxton was niet de eerste jazzmuzikant die solo opnam (onder anderen Sonny Rollins deed het hem voor), maar wel de eerste die er op focuste. Hij was ook zowat de eerste die een heel eigen vocabularium van klankelementen voor altsaxofoon ontwikkelde, een manier om komaf te maken met de traditionele jazzimprovisatie op basis van akkoordenschema's, Zijn 'Language Types' en 'Sound Classifications' werden de bouwstenen van zijn oeuvre tot 1995. Het proces van componeren en improviseren met die bouwstenen noemde hij conceptual grafting. Zijn aanpak leek esoterisch en kwam hem aanvankelijk op grote scepsis en kritiek te staan, maar gaandeweg heeft vriend en vijand ingezien dat zijn muziek visionair is, ongemeen boeiend en zelfs niet vijandig tegenover de jazzgeschiedenis. Braxton is overigens een uiterst beminnelijk, bescheiden én enthousiasmerend man, die heeft geen vijanden.

Hij heeft in de loop der jaren meerdere soloconcerten gespeeld en soloplaten uitgebracht, maar daar lijkt een einde aan te komen. Sinds de jaren negentig is hij bezig met rituele aspecten en metarealiteiten (onder de noemers Ghost Trance Musics, Falling Rivers, Echo Echo Mirrorhouse, enzovoort), waardoor het solowerk naar de achtergrond verdwijnt. Toch blijft hij een adembenemend solist, met een sound, een frasering en een attaque die je uit de duizenden herkent. En hij verstaat de kunst om een boeiend verhaal neer te zetten, zo helemaal in zijn eentje en zonder zijn toevlucht te nemen tot een overvloed aan extended techniques. Zaterdag kun je het dus nog één keer meemaken, een privilege voor ons land. Het concert is een opwarmer voor het Follow the Sound Festival dat het weekend daarna plaatsvindt.

Anthony Braxton solo, zaterdag 20/10 in Amuz, Antwerpen www.followthesound.be

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234