Dinsdag 20/10/2020

Fotomuseum Antwerpen

"Een goed gevoel fotograferen? Geen idee hoe het moet"

De Italiaanse charmezanger Bobby Solo in een innige omhelzing met een onbekende dame.Beeld Selleslags

Foto's moet je zien. Verstopt in dozen heeft geen mens er wat aan. Daarom geeft fotograaf Herman Selleslags zijn archief, en dat van zijn vader, in permanente bruikleen aan het FotoMuseum in Antwerpen. De deal is rond, de blijdschap groot en wederzijds.

Op Wikipedia heeft fotograaf Herman Selleslags een eigen pagina en onderaan staat dit tussen enkele andere quotes: 'Ik wil dat mijn werk gezien wordt, maar die foto's horen niet thuis in een museumzaal, die horen in kranten en weekbladen.'

Selleslags (77) is al even op pensioen en wat ooit in die kranten en weekbladen stond, verdient nu die plaats. In het FotoMuseum in Antwerpen dus. Zijn hele archief en dat van zijn vader Rik, verhuist binnenkort van Berchem naar de Waalsekaai. "We nemen het in permanente bruikleen", zegt directeur Elviera Velghe. "Dat betekent dus dat we daar niet voor betalen, maar dat we wel gaan investeren in archivering en digitalisering. En dat we plannen om het werk op regelmatige basis te tonen."

Een unicum, zegt Elviera Velghe. Niet dat ze een archief overnemen, maar wel wélk archief het is. "Door de lange periode waarin Rik en Herman actief waren, geeft hun archief een prachtig beeld van hoe België en Vlaanderen geëvolueerd zijn", zegt ze. "Dat is op veel vlakken een belangrijke periode. Zelfs als je alleen al naar de popgeschiedenis kijkt: zij waren de getuigen van hoe die muziekcultuur ook ons land inpalmde."

Galerist Adriaan Raemdonck van De Zwarte Panter, in het persbericht: "Als het over schilderkunst gaat, bestaat er een uitdrukking: 'Het schilderij veroudert op een goede manier.' Dat betekent dat het de tijd des tands kan doorstaan. Herman Selleslags heeft van het dagelijkse gebeuren tijdloze beelden gemaakt."

Selleslags: "Voor Humo maakte ik misschien wel 200.000 foto's. Dus ja, mijn werk is omvangrijk en omspant een enorme periode. Want begin jaren 50 begon ik samen met mijn vader te werken en dat hebben we tot in 1973 gedaan. Hij werkte al van in de jaren 30 en ik tot aan mijn pensioen."

Zangeres Sandy Shaw, bekend van 'Puppet On A String'.Beeld Selleslags
Een dronken jongeman slaapt zijn roes uit op de motorkap van een Mercedes.Beeld Selleslags

Josephine-Charlotte

Natuurlijk valt al heel snel de naam Humo. Omdat zijn eigen naam altijd aan dat blad verbonden zal blijven. Toch is Selleslags veel meer dan enkel Humo. Net als zijn vader: ze waren getuigen van de geschiedenis. Hij noemt de eerste opdrachtgevers. In de pers was dat Het Handelsblad, waar Jan Merckx de baas was: "Ik was 15 en ik mocht er elke dag een foto voor maken. Als hij goed was, zette Jan hem op de voorpagina. (glimlacht) Nu zou ik een gat in de lucht springen mocht ik dat mogen. Het is ook vaak gelukt." Ook De Post ("een soort Paris Match") was één van zijn eerste klanten. Maar toen al kon hij met de pers alleen geen boterhammen smeren en dus waren de commerciële opdrachten van groot belang. "Die waren mijn back-up", zegt hij. "Als ik niet genoeg werk had voor de pers, dan kon ik nog altijd lusters en auto's fotograferen. Of foto's maken op straat."

Dat laatste, die straatfotografie, noemt hij tot vandaag zijn lievelingswerk. Ook nu verlaat hij zijn huis niet zonder camera. "Al is dat eigenlijk mijn telefoon geworden", geeft hij toe. "Dat is misschien gek, maar de kwaliteit daarvan is verbluffend. Een paar jaar geleden reisde ik met mijn zoon naar Kenia. Ik had een heleboel analoge camera's bij en vijftig films. Hij had een D70 van Nikon bij en zijn resultaten waren minstens zo goed als die van mij. Als ik nu nog actief zou werken, dan deed ik het ook digitaal."

Dat van die lusters en die auto's was overigens geen grapje. "Met mijn vader deed ik elke dag minstens één reportage of opdracht en vaak waren dat dus ook technische foto's. Zo moesten we voor de Grand Bazar (het huidige Carrefour, RVP) ooit foto's maken van de roltrappen die pas waren geïntroduceerd. Die werden uitvergroot en naast de roltrappen gehangen om mensen te tonen hoe ze die moesten gebruiken."

Voor catalogi van supermarkten fotografeerden ze alles wat er in de aanbieding was. Maar dan kwam de pers, en in 1953, hij was vijftien, de eerste opdracht. "In Luxemburg moesten we het huwelijk van de Belgische prinses Josephine-Charlotte fotograferen. Mijn vader droeg me op om vanop een dak de menigte te fotograferen. Helaas was er zo weinig volk dat die foto's het nooit hebben gehaald."

Ergens in die dozen zit Josephine-Charlotte, tussen de contactafdrukken en negatieven. Rug aan rug met Serge Gainsbourg, Mick Jagger, John Lennon en Julien Schoenaerts. Met Sonja Cantré ook, zijn helaas overleden echtgenote. Met de hele wereld. Het is bekend dat de foto van Schoenaerts (verdwalend in de straten van Antwerpen) tot Selleslags' favorieten behoort, maar dat is hij blijkbaar ook van directeur Elviera Velghe. Misschien omdat in dat ene beeld zijn twee handelsmerken samenkwamen: het portret van iemand die bekend is, op straat.

Een agent houdt het volk op afstand bij een wielerwedstrijd in Gent.Beeld Selleslags

Makkelijker

De grote namen zijn gevallen, vergelijkbare figuren lijken vandaag minder benaderbaar. Of je moet Anton Corbijn heten. "Jonge fotografen zeggen vaak: 'In jouw tijd was het makkelijker.' Eén: zij kunnen dat niet weten, want ze waren er niet bij. En twee: niets ging vanzelf. Kijk, op 20 mei opent er in Galerie Verbeeck-Van Dyck een tentoonstelling van me over de Riviera's in de jaren 60, 70 en 80. Was dat toen makkelijker? Ik weet dat niet. Of er nu vijftig andere fotografen staan of vijfhonderd, als je er tussen staat is dat even moeilijk."

Waarmee we toch weer bij exposeren zijn gekomen. Toen hij 65 was en afscheid nam van Humo, was het de bedoeling om te blijven werken en publiceren. Aan een wat zachter tempo, dat wel. Vijf reportages per maand. Of zes. "Maar de hoofdredacteur toen, en dat was niet Guy Mortier, zei me: 'Probeer wat meer een goed gevoel in je foto's te leggen.' Hij had natuurlijk gelijk, maar na vijftig jaar was dat moeilijk. En ik zou nog altijd niet weten hoe ik dat moet doen, een goed gevoel fotograferen."

Publicatie viel stil en ergens dit jaar zal een vrachtwagen aan zijn huis in Berchem stoppen. De dozen inladen. Elviera Velghe zegt dat dan een restaurator met steekproeven aan de slag zal gaan. Die zal kijken naar de staat van al die negatieven en dan een plan opmaken voor de goede bewaring in vuurvrije kisten en de digitalisering. Een volgende stap is dan de ontsluiting van de foto's van Herman en Rik Selleslags voor het publiek. "Op dit moment is er nog geen plan voor een tentoonstelling, maar dat komt er natuurlijk wel", zegt Velghe.

Riviera's in Galerie Verbeeck-Van Dyck, 20/5 tot en met 14/6 verbeeckvandyck.be en fotomuseum.be

De Duitse actrice, model en sekssymbool Elke Sommer.Beeld Selleslags

Wie is Herman Selleslags?

- Vlaams fotograaf

- Geboren in Antwerpen, in 1938

- Zoon van persfotograaf Rik Selleslags

- Fotografeerde zowel nationale als internationale gebeurtenissen, voornamelijk in zwart-wit

- Werkte onder meer voor Humo, Knack, Vrij Nederland, De Volkskrant en Die Zeit

- Fotografeerde tal van internationale beroemdheden, zoals Paul McCartney, Alfred Hitchcock, Jean-Paul Sartre en The Ramones

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234