Zaterdag 08/08/2020

Een gewoon Amerikaanse stadje

Waarom? Die vraag drukt zwaar op het Amerikaanse stadje Newtown. Ze tekent zich af in betraande ogen, ze beheerst ieders gedachten, ze komt op in elk gesprek. Maar er volgt geen antwoord.

Achter de allesoverheersende vraag gaapt een verschrikkelijke leegte. Hoe kon iemand twintig schoolkinderen uit de eerste klas doodschieten, met een huiveringwekkende precisie en met kogels die op het slagveld bedoeld zijn om zo veel mogelijk schade aan te richten? Niemand die het weet.

De tragedie is onbevattelijk. Massaal grijpen de inwoners naar het geloof in een poging de leegte te bestrijden. 'Alsjeblieft, bidt voor Newtown', staat op een handgeschreven papier in een winkeletalage. In de St. John's Episcopal Church is midden op de dag een drukbezochte gebedsbijeenkomst. "Als wij toegeven aan angst en woede, is dit een grote overwinning voor het kwaad", houdt de priester Mark Moore de bezoekers voor.

Het kwaad hoort, legt hij na afloop uit, bij de realiteit van het leven en is er altijd het christelijke geloof geweest om te proberen er betekenis aan te geven. "God wil een deken van liefde werpen over deze gemeenschap", zegt collega-priester Christopher Leighton bij het verlaten van het op een heuvel gelegen kerkje met de gebrandschilderde ramen en hanenbalken.

Donna Benner, een 54-jarige lerares uit het nabijgelegen Danbury, is komen luisteren. Ze heeft geen antwoorden gevonden. "Het kan overal gebeuren." En met iedereen. Ze vergeeft de schutter, Adam Lanza. "Ik ben een moeder. Ik voel mee met zijn familie. Hij was geestelijk ziek." Langs de weg staat een file met daarin niet zelden huilende inzittenden.

De droefenis en verslagenheid zijn zo groot dat het tastbaar wordt in Newtown, een mooi karakteristiek New Englandstadje met spitse hagelwitte torentjes, gelegen te midden van de winterse heuvels van de staat Connecticut. Iedereen was druk met de voorbereidingen voor Kerstmis, toen vrijdagochtend het noodlot toesloeg. Lanza, een zonderlinge jongen van 20 jaar die niemand goed kende, verschafte zich met geweld toegang tot de basisschool van Sandy Hook.

Gekleed in gevechtskleding opende hij het vuur in twee klaslokalen. Sommige kinderen schoot hij van dichtbij dood. Het hoofd en de psychologe van de school verloren het leven toen ze probeerden de schutter te overmeesteren.

Kaitlin Rog, een onderwijzers, vluchtte met haar klas de wc in. Haar grootste angst: dat de kinderen van de schrik zouden gaan huilen en de aandacht zouden trekken. Ze fluisterde hen toe dat ze heel veel van hen hield. Ze deed dat niet alleen om hen rustig te houden, maar ook omdat ze wilde dat lieve woorden de laatste waren die ze hoorden, mochten ze het niet overleven. Rog, zo vertelde ze tegen ABC-televisie, was er op dat moment zeker van dat ze zouden sterven. Het liep goed voor hen af.

Niet voor twintig andere kinderen. De lange lijst met hun namen en leeftijden is een gruwelijk testimonium van wat een ontspoorde enkeling kan aanrichten: allemaal kinderen van zes, zeven jaar. Zes volwassenen werden gedood, allemaal vrouwen. Na de schietpartij maakt Lanza een eind aan zijn leven. De autoriteiten zeggen niet te weten waarom hij naar de school is gekomen. Er is volgens hen geen zelfmoordbrief gevonden.

Een dag later hangen er zwarte rouwlinten bij de brandweerkazerne in de buurt van de school. Er is niets meer te merken van de verschrikkelijke taferelen die zich daarbinnen moeten hebben afgespeeld, net na de schietpartij, toen de ouders er werden opgevangen die na de eerste berichten naar school waren gesneld om te weten hoe het met hun kind was. Soms moesten ze urenlang, tergend lang, onmenselijk lang wachten voor ze zekerheid hadden. Bij het bord van de school komen bewoners bloemen, teddyberen, briefjes en kaarsen neerleggen. Half zichtbaar is een foto van een honkbalteam met jongetjes.

Diego Jimenez is met zijn dochters Isabella (8) en Gabrielle (12) naar Sandy Hook gekomen om eer te betuigen. Ze verhuisden zeven jaar geleden naar Newtown, omdat het bekendstond om de veiligheid en de goede scholen. "Een fantastische plaats om je kinderen te laten opgroeien. Het zal lang duren voor alles weer normaal zal zijn."

Het stadje is met de kinderen zijn onschuld kwijtgeraakt. Voortaan zal het in een adem worden genoemd met Columbine en Virgina Tech, andere plaatsen waar bloedbaden werden aangericht door ontketende jongeren. Newtown was een schoolvoorbeeld van een suburban town, rustig, comfortabel en welvarend. Een heel normaal Amerikaans voorstadje, maar nu blijkt dat die normaliteit nog een heel andere dimensie had, die van de wapens. Toen de eerste schoten vielen, keken sommige buren van de school er niet van op. "Je hoort hier de hele tijd schoten", citeert The New York Times een van hen.

Sommige bezoekers van het herdenkingsmonument bij het schoolbord spreken over wapens alsof het onmisbare huisvrienden zijn. "Wij hebben thuis ook wapens. Om ons te beschermen tegen inbrekers", zegt Arthur Barzetti, een middelbare scholier van zeventien jaar. "We zouden zelfs meer wapens moeten hebben om ons te verdedigen tegen gekken. Met meer wapens minder geweld", weet hij te vertellen, amper 24 uur nadat er een paar honderd meter verderop zoveel doden zijn gevallen.

Ook de psychologe Jeannie Pasacreta spreekt over wapens met een vanzelfsprekendheid die op deze plek onwerkelijk aandoet. Zij staat bewoners bij en geeft voorbeelden van wat ze hun adviseert. "Iedereen die wapens in huis heeft, moet ze goed opbergen en achter slot en grendel doen. Want jonge kinderen snappen niks van de dood, ze zouden in de verleiding kunnen komen om zich zo te herenigen met hun dode vriendjes." Newtown: een heel normaal Amerikaans stadje, ook in zijn omgang met wapens.

Op de terugweg loopt Michael Johnson zich op te winden. Hij is een 42-jarige zwarte man uit Bridgeport. "Al die aandacht, uit de hele wereld. Begrijp me niet verkeerd, ik treur om de kinderen. Maar in de grote steden worden elke dag mensen gedood. Een leven is een leven." Moet er dan niet eens iets worden gedaan aan de wapens? "Het gaat niet echt om wapens. Het gaat om de mensen. Wapens schieten niet uit zichzelf. Iemand moet de trekker overhalen."

Langs de weg staat een wagen van Billy Graham, de dominee. 'Billy Graham Rapid Response Team', staat erop. Het vinden van antwoorden zal ook voor dit snellereactieteam moeilijk zijn, zeker als men sommige antwoorden niet wil zien.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234