Zaterdag 17/08/2019

Een geest in de klok

nieuw

'ni nei pien chi tien/what time is it there?' van regisseur tsai ming-liang HHHII

Als er een metaforisch element is dat steeds terugkeert in het fictiewerk van de Taiwanese auteur Tsai Ming-liang, is het water. In Rebels of the Neon God, The River en The Hole zorgt een lekkende leiding er immers voor dat water via de vloer, de muren of het plafond een appartement binnendringt. In tegenstelling tot zijn vorige films, melancholische en droog komische, absurde fabels over grootstedelijke vervreemding, stroomt het water in deze meditatie over de dood, de reïncarnatie en de tijd echter niet meer: het zit opgesloten in een aquarium of een bassin, alsof het plots grijpbaar is geworden en daardoor uiteindelijk ook zorgt voor meer sereniteit.

Tsai Ming-liang, van Maleisische oorsprong, gebruikt het water als metafoor voor de passies en de emoties die zijn personages nergens kwijt kunnen omdat ze eenzaam zijn. Vandaar de symbolische overvloed van water in zijn films. Ook in What Time is it There? moet die overvloed opnieuw erg letterlijk worden genomen: we zien bijvoorbeeld het hoofdpersonage Hsiao Kang verschillende keren urineren en dan nog wel in een plastic zak of in een fles. Maar dat komt ook omdat Hsiao, een verkoper van uurwerken in de straten van Taipei, 's nachts zijn slaapkamer niet meer durft te verlaten uit vrees geconfronteerd te worden met de geest van zijn pas overleden vader.

De dood van de vader is de katalysator van deze minimalistisch opgebouwde film vol deadpan-humor waarin Tsai Ming-liang vooral reflecteert over de factor tijd, het cinematografische begrip bij uitstek. Hij doet dat niet op een abstracte of metafysische manier, maar met de hulp van poëzie en een stevige cinefiele referentie. Hsiao heeft met tegenzin zijn eigen polshorloge verkocht aan Shiang-Chyi, een meisje dat naar Parijs vertrekt. Terwijl zijn moeder fanatiek gelooft dat de geest van de vader terugkeert in de een of andere geïncarneerde vorm (bijvoorbeeld als kakkerlak), begint Hsiao al de uurwerken of publieke klokken die hij op zijn weg ontmoet, gelijk te zetten op het uur in Parijs. Tegelijkertijd drinkt hij Franse wijn of huurt hij een illegale videofilm die zich afspeelt in de lichtstad: Les Quatre Cent Coups van François Truffaut. In die film uit 1959 - de fragmenten zijn meesterlijk gekozen - wordt de hoofdrol vertolkt door de piepjonge Jean-Pierre Léaud, de man die Shiang-Chyi ontmoet tijdens een bezoek aan een Parijs kerkhof. Het is slechts een geslaagd voorbeeld van een scène waarin de mystieke link tussen de drie emotioneel ontregelde en zwijgzame personages verduidelijkt wordt.

De magnifieke slotscène is dan weer een soort reminiscentie aan de memorabele en lang aangehouden eindsequentie van Vive l'amour, een van zijn vorige films, en Tsai Ming-liang, een devoot boeddhist, draait hier de toeschouwer allesbehalve een rad voor de ogen, want ze bevat de sleutel tot dit soms betoverende werk. (LJ)

Ni Nei Pien Chi Tien/What Time is it There?, met Lee Kang-Sheng, Chen Shiang-Chyi, Lu Yi-Ching, Miao Tien, Cicilia Yip en Jean-Pierre Léaud.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden