Maandag 30/11/2020

Een eierdopje en geen Vlaamse leeuw

Rustig, sereen, aangrijpend. Maar ook een moeizaam compromis tussen private rouw en publieke erkentelijkheid, tussen intimiteit en plicht. Jean-Luc Dehaene nam afscheid zoals hij leefde: volstrekt eigenzinnig.

Op de Grote Markt in Vilvoorde, waar de wagens van de prominen- ten parkeren, hangen Belgische vlaggen aan de gevels. Of dat nu voor de overleden Jean-Luc Dehaene dan wel als voorberei- ding op de Braziliëcampagne van de Rode Duivels is, blijft onduide- lijk. Voor Dehaene zelf zou het best het tweede hebben mogen zijn. Het is wel ironisch dat in café Luminor, waar de N-VA-delegatie vooraf een kopje koffie drinkt, de Belgische driekleur ongemerkt boven hun hoofden hangt. Maar verdere politieke boodschappen waren er haast niet te rapen.
Tenzij bij enkele audiovisuele collega's, die in de lofrede van Wouter Beke en in diens bewonde- ring voor het vermogen van de oud-premier om compromissen te maken en akkoorden te sluiten, een aanval op de N-VA vermoeden. Zo ver is het gekomen, dat zelfs het woord compromis al een politiek statement is geworden. Nee, dit was geen politieke lij-
kenpikkerij, maar een ingetogen en waardig afscheid van een groot politicus. Met behoorlijk wat kip- penvelmomenten, zoals toen plots uit het niets tientallen scouts een erehaag kwamen vormen voor de man die zijn carrière ooit begon als hun verbondscommissaris. Enkelen van zijn kleinkinderen woonden de dienst trouwens bij in hun scoutsuniform.

Liefde voor muziek

De plechtigheid werd niet recht- streeks uitgezonden op televisie, op verzoek van de familie. Het was een van de talrijke signalen dat wanneer het aan Celie en de kinde- ren had gelegen, ze het liefst in alle intimiteit van hun man, vader en opa afscheid hadden genomen. Maar je kunt het niet maken om een van de langstregerende pre- miers een staatsbegrafenis te wei- geren. En dus werd het een eerbaar vergelijk. Wel beelden, maar alleen op groot scherm naast de kerk, niet rechtstreeks op de nationale zen- ders. Eén camerateam binnen, dat voor alle zenders werkte, en geen anarchie met over elkaar heen bui- telende ploegen concurrerend voor het beste beeld. Veel beelden van de prominenten, onder wie zowat iedere minister en partij- voorzitter van het land, maar geen close beelden van Celie, en weinig van de rest van de familie.
Een moeizaam compromis tus- sen de behoefte aan private rouw
en de verplichting tot een publiek afscheid. In compromissen maken zijn de Dehaenes altijd meesters geweest, tot op dit laatste moment.

Laatste sms'je

Bach, Fauré, Brahms, Saint-Saens, maar ook Jacques Brel en Stef Bos. Dehaene verstopte vrij goed zijn liefde voor theater en klassieke muziek, etaleerde liever zijn voet- balgekte en volksheid. Ook daar weer dat botsen tussen het private en het publieke. Het maakte de hele dienst tot een ingetogen, serene en ontroe- rende aangelegenheid. Ver weg van de hagiografie ook, daar had hij zelf voor gezorgd. Dehaene was een groot verzamelaar van car- toons over zichzelf, zijn memoires zijn ermee volgestopt. Een daar- van, van Karl Meersman, dateert uit de dioxinecrisistijd: Dehaene in de vorm van ei, gevangen in een eierdopje, met als bovenkop 'EINDE'. Veel zelfrelativerender dan dat is het op een staatsbegrafe- nis nog niet geweest.
Zat er dan echt geen politieke boodschap verpakt in de dienst? Misschien: op het einde werd de Europese hymne gespeeld en het Belgisch volkslied. En ook niets meer dan dat.
"Goed toegekomen, vlotte reis" was het laatste sms'je dat hij naar het thuisfront stuurde vanuit Frankrijk. Het vat meteen de afscheidsplechtigheid mooi samen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234