Dinsdag 13/04/2021

Een echte dame onthult nooit alles

La diva Dita

& the art of

the Teese

Ze verheft strippen tot een veredelde kunstvorm, ze kruipt uit een martiniglas alsof het een balletoefening is, en ze schreef een boek over the art of the Teese. Dita Von Teese - bijgenaamd Queen of Burlesque - is hot. Ze combineert glamour en high fashion met erotiek zoals we het nooit eerder zagen. 'Naakt is best oké. Maar als iedereen naakt is, maken net de kostuums het verschil', zegt ze in een interview met DMM.

Door Veerle Helsen

Erotische superster, burleske koningin, moderne Bettie Page, Playboy-covergirl. Dita Von Teese (33) is het allemaal. Haar ster rijst snel aan het Hollywoodfirmament, zeker sinds ze vorig jaar trouwde met de Amerikaanse rocker Marilyn Manson. Maar Von Teese heeft haar bekendheid niet aan de gothiczanger te danken, wel aan zichzelf. De dame met de felrode lippen, pikzwarte haren en porseleinen huid ontpopte zich als glamoureuze stripper met hoog Bettie Pagegehalte. Dita Von Teese is 's werelds meest bekende vintage pin-upmodel. Haar geheim: "Tegenwoordig zie je in stripclubs vooral gebronsde dames in neonbikini's. Ze komen op het podium, gooien hun bikini in het rond, zwieren rond een paal en verdwijnen van het toneel. Naakt is best oké, maar als iedereen naakt is, maken net de kostuums het verschil", zegt ze in een kort, maar pittig telefonisch interview.

Von Teeses website dita.net wordt veel bezocht, niet alleen vanwege de - al dan niet gebruikte - netkousen die ze daar verkoopt. Liefhebbers krijgen voor een schappelijke prijs meer dan 10.000 hogeresolutiefoto's van hun favoriete stripteaseuse tot hun beschikking. De burleske grande dame sierde al de cover van onder meer Vogue, Harpers & Queen, GQ en Elle. En niet te vergeten: Playboy. Von Teese viel tijdens een van haar shows in de smaak van Hugh Hefner, die haar prompt op de cover van zijn magazine plaatste. Binnenin werden niet minder dan tien pagina's aan de vaudevillestripper besteed. Playboy noemde haar toen "de allereerste high class erotische superster".

Von Teese heeft nu een boek uit: Burlesque/Fetish and the Art of the Teese. Het is een boek met twee kanten geworden: aan de ene kant zien we een geblinddoekte Von Teese in zwarte jarretelles en weinig verhullende cape. Aan de andere kant prijkt Dita in roze outfit in dito gekleurde veren. In deel één heeft ze het over haar obsessie met bepaalde objecten die ze zelf fetisj noemt: kantwerk, stiletto's, rubberen accessoires, netkousen, lange rode nagels, korsetten. "Dingen die anderen pervers zouden noemen, maar wist je dat het woord fetisj oorspronkelijk 'magische charme' betekende?"

In deel twee onderricht Von Teese the art of burlesque. Zo geeft ze een burlesk glossarium (jerks = het publiek, quiver = shaken met de boezem, shimmy = shaken met het volledige lichaam, trailer = paradedans vóór het strippen, grind = heupen wiegen). "Ik verkoop, in één woord, magie", zegt ze. "Het burleske is een wereld van illusie en dromen, en uiteraard van striptease. Ik beleef mijn meest glamoureuze fantasieën, en ik gun jullie een blik in mijn leven. Maar een echte dame onthult nooit alles."

Von Teese overstijgt de vulgaire porno, en dat is haar grote kracht. Ze nestelde zich comfortabel in een nichemarkt die niemand vóór haar had geëxploiteerd. Ze staat op de cover van Playboy, maar ook op die van Vogue. Ze is de hoofdact op Tease-o-Rama, hét meest toonaangevende burleske evenement in de VS, maar ook op feestjes van Louis Vuitton. Ze wordt omschreven als poised & polite tegelijkertijd. "Met haar meisjesachtige zachtmoedigheid en haar scharlakenrode nagels lijkt ze wel Sneeuwwitje verenigd met de boze koningin", schreef de Franse filosoof Bernard Henri-Levy over Von Teese. "Ik hou wel van die omschrijving", zegt Von Teese daarop, "want dat contrasterende temperament zit zeker in mij."

Van Louis Vuitton heeft ze trouwens meer dan één pakje. Ze weet designerkledij moeiteloos te combineren met burleske accessoires. "Ik draag niet enkel vintage, ik bewonder ook veel moderne designers." Von Teese draagt kleren van Jean-Paul Gaultier en Yves Saint Laurent, hoeden van Stephen Jones en schoenen van Christian Louboutin zonder ooit haar vintagelook te compromitteren. Ze plaatste eigenhandig ouderwetse romantiek en gotische glamour - denk aan netkousen, klassieke broches, chiffon, tweed en parels - weer op de must-havelijst van toonaangevende magazines. Niet voor niets noemde het Britse magazine Harpers & Queen haar vorig jaar 's werelds op één na best geklede vrouw (na zangeres Gwen Stefani). Vogue vindt haar "het grootste mode-icoon van het moment" en "hotter dan Kate Moss".

"De combinatie van fashion en erotiek is intussen mijn specialiteit geworden, ik denk dat ik daarin uniek ben. Zelfs in Playboy ben ik trouw gebleven aan mezelf." Had ze dan zeggenschap? "Ik heb de hele styling zelf gedaan, Playboy had niets te zeggen! Ik wilde absoluut een vaudevilleachtige sfeer, een soort veredelde fancy erotiek. Telkens als ze het vuiler of bloter wilden, ben ik voor mezelf opgekomen. En het eindresultaat was gewoonweg prachtig."

"Glamour gaat boven alles", zegt Von Teese. "Altijd, op elke minuut van de dag. Op koude winteravonden wikkel ik me in een kasjmieren pyjama, of draag ik een bontjas en netkousen." Naar verluidt kleurt Von Teese haar zwarte haren zelf en gebruikt ze zelden of nooit een persoonlijke styliste. Glamour als do-it-yourself-hobby? "In tegenstelling tot schoonheid is glamour iets wat je volledig zelf kan creëren. Ik rol niet uit bed met gestifte lippen, perfect gecoiffeerde haren en ongekreukte kleren. Ik kleur mijn haren zelf, en ik heb geen styliste of een make-upartieste nodig. Waarom zou ik? Me opmaken is mijn favoriete bezigheid. Ik dénk er niet aan in jeans, laat staan een joggingbroek, buiten te komen - ik heb geen jeans, en ik wil er ook geen. Jammer genoeg zie je tegenwoordig de zogenaamde chique casualstijl overal opduiken: celebrity's die make-uploos, met ongekamde haren en in jeans en topje gaan winkelen, bijvoorbeeld. Er was ooit een tijd dat zoiets niet mogelijk was, maar nu zijn de rollen omgekeerd. Vrouwen durven zich bij wijze van spreken niet meer op te dirken, want hoge hakken en rode lippenstift doen algauw het vermoeden van ijdelheid rijzen. Je hebt bijna een excuus nodig om glamoureus te mógen zijn, enkel voor feestjes is het nog toegelaten. Maar mij zal je nooit zonder make-up zien, en al zeker niet met ongekamde haren." (giechelt)

Waarschijnlijk spreekt haar glitterimago veel vrouwen aan? "Absoluut! Het merendeel van mijn fans zijn vrouwen, wist je dat? Een duidelijke verklaring heb ik daar niet voor. Ik denk dat ze gewoon mijn (kleding)stijl appreciëren, en er graag naar kijken. Vrouwen houden ook van een stevige portie entertainment." Zou het cliché van de man die zo snel en zoveel mogelijk naakt wil dan toch waar zijn? "Ach, er zijn meer mannen op de wereld dan de average guy. Er is een reden waarom mijn man met míj getrouwd is, en niet met een of andere blonde, zongebruinde meid. Smaken verschillen. Er bestaat een publiek voor mij, net zoals voor Pamela Anderson."

Heather Sweet, zo klinkt Dita's echte naam, groeide op in een klein Amerikaans dorp in Michigan, in een familie met een voorliefde voor antiek. Misschien kiemde daar haar fascinatie voor de retrostijl uit het begin van de vorige eeuw. Al van jongs af aan adoreert ze de elegante Hollywoodsterren uit de Golden Age. Ze droomt van Hedy Lamarr, Rita Hayworth en Betty Grable, vrouwen met een aangeboren verfijnde perfectie. Dat ze die geraffineerdheid ook zelf in zich draagt, blijkt op de balletschool, waar ze het schopt tot solodanseres. Een van haar grote idolen is Cyd Charisse, de filmster uit Singin' in the Rain die bekend werd met haar verleidelijke dansacts.

De fascinatie leidt tot een uit de hand lopende hobby: het verzamelen van vintage kleding. Liefst ondergoed. Van die kanten dingetjes met parels en linten en meer van dat. In haar vrije tijd werkt ze in een luxueuze lingerieshop, waar ze zich later opwerkt tot inkoper. "Ik weet nog altijd niet waarom ze mij daar hebben aangenomen. Waarschijnlijk zat mijn moeder, die in hetzelfde shoppingcenter als manicuurster werkte en ongelooflijk overtuigend kon zijn, er voor iets tussen. Maar één ding is zeker: vanaf het moment dat ik daar werkte, ging letterlijk al mijn geld op aan lingerie. Door kanten lingerie te dragen, voelde ik me vrouwelijk." Op school studeert ze historische klederdracht, en ze denkt erover styliste te worden voor historische films.

Maar ze gaat een andere richting uit. Ze snuistert graag in mannenbladen uit de jaren veertig en vijftig, die ze stiekem bestudeert onder haar vaders bed, en daarin wordt ze aangetrokken door pin-upfoto's van haar favoriete godinnen. Ze specialiseert zich in tevoorschijn springen uit een taart, gekleed in klassieke kousenbanden en een victoriaans korset. Het is tijdens haar zoektocht naar vintage accessoires dat ze voor het eerst een afbeelding van Bettie Page ziet. Ze laat zich inspireren door Betties wulpse, maar gesofisticeerde imago - inclusief de zwarte haren, want Von Teese is een natural blonde - en geeft er een eigen twist aan. Haar imago was er, nu nog een gepaste naam. Volgens Von Teese kwam die er nadat ze enkele namen uit het telefoonboek had samengevoegd. Teese is uiteraard een verwijzing naar het Engelse tease.

Op haar zeventiende verlaat ze het ouderlijk huis, min of meer gedwongen, want haar vader was niet opgezet met haar verleidingstactieken. Pas vele jaren later zou hij vrede nemen met haar carrière. "Nu steunen m'n ouders mij volop", zegt Von Teese "en ze zijn trots op mijn carrière. Ze komen weleens kijken naar shows, ik doe nooit iets wat mijn ouders niet mogen zien."

Op haar negentiende bezoekt ze voor het eerst een stripclub. "Samen met enkele vrienden zat ik champagne te drinken in een rokerige stripclub. We zaten te kijken naar kronkelende paalstrippers. Naast mij hoorde ik een man zeggen: 'Na amper vijf minuten is hun act al voorbij, en elke damn act ziet er hetzelfde uit.'" Von Teese fluisterde terug: "Had ik maar vijf minuten om mijn fantasieën werkelijkheid te maken..." De man bleek eigenaar van de nachtclub, en Von Teese kreeg haar eerste job in de schoot geworpen. Spreek haar niet van strippen, want die term hoort ze niet graag. Tenminste, ze prefereert andere termen: ecdysiast, of showgirl, of exotische danseres, of burly-Q queen of stripwoman. Haar favoriet is Queen of the New Burlesque.

Dita Von Teese haalde het burleske vanonder het stof, en zorgde in haar eentje voor een heuse revival. Ze treedt op als danseres met veren, ze plonst halfnaakt in retrobaden op pootjes gevuld met champagne, ze wentelt zich in martiniglazen en ze rijdt op kristallen carrouselpaarden. Von Teese doet zowel soloshows als gastoptredens bij grotere gezelschappen. Onder meer van de Southern Jezebelles, een groep burleske Amerikaanse meiden, was ze tijdelijk lid. Net als van de Pussycat Dolls, nu hipper dan ooit als mainstreampopgroep, maar in het verleden een verleidelijk dansensemble.

Volgens Von Teese gaat de geschiedenis van de burleske stijl terug tot de oude Grieken. De Griekse auteur Aristofanes zou in zijn komische meesterwerk Lysistrata een verhaal neergepend hebben waarop de hele burleske tradities gebaseerd is. In dat verhaal sloten de vrouwen van Atheense soldaten zich op in de Akropolis. Ze onthielden hun mannen van seks tot de Pelopponesische Oorlog geëindigd was. "Ik interpreteer dat verhaal als volgt", schrijft Von Teese in haar boek. "Die vrouwen plagen hun mannen, ze maken hun hoofd zot van seks, waarna ze zich waardig omdraaien en weglopen. 'We gaan samen even naar boven', zie ik ze fluisteren, terwijl ze met wiegende heupen de trap opgaan. Bedenk eens wat zo'n beeld - een groep vrouwen opgesloten in een kasteel, in afwachting van seks - doet met de mannelijke geest." Von Teese vertelt erbij dat de info in haar boek niet noodzakelijk historisch correct is, want "het burleske is een wereld van illusie", en dus is haar boek dat ook.

Von Teese beschrijft de hele tease-evolutie in de daaropvolgende jaren. Ze schrijft over het preutse victoriaanse tijdperk. Over de cancan, de courtisanes en de Moulin Rouge in het 19de-eeuwse Parijs. Over de favoriete showgirls van Oscar Wilde. Over de Amerikaanse Gypsy Rose Lee, "de grootste burleske sensatie ooit". Over de Golden Age in Hollywood, haar favoriete periode. En over curvy queens Marilyn Monroe en Brigitte Bardot.

"Toen ik nog klein was, zat ik dikwijls in mijn pyjama voor de televisie de hele dag te kijken naar oude MGM Technicolorfilms. Het was op een zaterdag dat ik voor het eerst Betty Grable zag. Ik vond haar fantastisch. Ze danste en zong prachtig, en haar gouden haren waren perfect gecoiffeerd. In de film Pin-up Girls 2 was ze de belichaming van de Tweede Wereldoorlogglamour. Als ik mezelf wil verwennen, dan zet ik nog altijd graag een Betty Grablefilm op. Dan schuif ik tot een tiental centimeter voor de televisie en kijk ik nog even aandachtig als vroeger."

Alles aan Von Teese doet denken aan de jaren veertig en vijftig, ze rijdt zelfs met een originele Chrysler New Yorker uit 1939. Het lijkt wel alsof ze in die periode geboren werd, maar per ongeluk in het verkeerde tijdvak belandde. "Soms vragen mensen mij of ik in de foute generatie ben geboren. Ze zien mijn vintage kousen, mijn ouderwetse jurken, mijn glanzende kapsels en ze vragen: 'Dita, was je gelukkiger geweest in een andere tijd? Een tijd waarin het normaal was om je zo uit te dossen?' Wel, ik denk het niet, want nu ben ik uniek, en toen zou ik eruitgezien hebben als iedereen. Bovendien bevestigen die vragen dat ik wél in de juiste tijd leef. Deze mensen - hier en nu - hebben mij nodig." Wanneer komt ze haar Belgische fans entertainen? "I would lóve to! Heb ik er ooit al opgetreden? Ik kan het me niet goed herinneren. Voorlopig staan er jammer genoeg geen Belgische shows gepland, maar wat niet is, kan nog komen."

Von Teese is getrouwd met ruige rocker Marilyn Manson - u weet wel: die zanger met zwarte, nogal onverzorgde, lange haren en smokey eyes. De twee leerden elkaar kennen in 2001 op een party in Los Angeles. Er werd wat over en weer geflirt en een telefoonnummer uitgewisseld. Enkele dagen later stond er een boodschap van Manson op haar voicemail. Of Dita wilde figureren in zijn nieuwe videoclip? Ze werden een koppel, en in 2005 stapten ze in het huwelijksbootje. In haar boek noemt ze Manson "My grand amour, bedankt voor alles. Je bent de beste reden die ik kan bedenken om mijn kleren uit te trekken." Over zijn persoonlijke stijl zegt ze: "Hij hééft tenminste stijl. Heb je hém ooit al gezien in baseballpet en jeans? Never gonna happen. Hij kleedt zich zoals hij is, zijn stijl is geen imago dat hij gecreëerd heeft voor de buitenwereld."

Vreemd genoeg is Dita Von Teese naar verluidt een bedeesde dame. Een beetje ingetogen, zelfs verlegen. De Amerikaanse journalist Campbell Robertson van The New York Times mocht een avondje met haar op stap. Ze gingen iets drinken, en vervolgens naar een nachtclub. Na een halfuur stonden ze alweer buiten. "Talloze bekende mensen hoor je geregeld zeggen dat ze niet graag uitgaan, dat het Hollywoodsterrenwereldje niet aan hen besteed is. Als Von Teese dat zegt, geloof je dat", schreef Robertson achteraf. Haar zachte stem aan de telefoon lijkt haar bedeesdheid te bevestigen. Als we vragen naar haar verlegenheid, schiet Von Teese onmiddellijk in de verdediging: "Ik ben inderdaad nogal verlegen, en ik ben geen grote prater. Maar sinds wanneer heeft dat iets te maken met naakt optreden? Introvertie kan zich in verschillende vormen manifesteren. Ik spreek niet graag in het openbaar, maar ik ben zeker niet verlegen tijdens mijn shows, want ik weet dat ik daar goed in ben." Dezelfde pittigheid komt naar boven als we polsen naar een reactie op de kritiek die ze soms krijgt vanuit feministische hoek. "Mensen vragen me weleens of er feministische elementen zitten in mijn burleske optredens, of in mijn seksueel getinte foto's. 'Ja', antwoord ik altijd. Want ik interpreteer feminisme als volgt: wees zo vrouwelijk mogelijk." n

INFO

Burlesque/Fetish and the Art of the Teese, Dita Von Teese, HarperCollins Publishers, www.harpercollins.com, www.dita.net.

De combinatie van fashion en erotiek is intussen mijn specialiteit geworden, ik denk dat ik daarin uniek ben

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234