Vrijdag 18/10/2019

Een Duits voetbalmodel voor Antwerpen 2020

Beeld kos

Wat hebben de Champions Leaguefinale en de Antwerpse voetbalsoap met elkaar gemeen? Dat vraagt Raf Willems zich af. Hij is auteur van 'Het Mannschaftswunder. Waarom de Duitsers de besten zijn' (Uitgeverij De Arbeiderspers 2012).

Wat hebben de Champions Leaguefinale en de Antwerpse voetbalsoap met elkaar gemeen? Antwoord: het Duitse voetbalmodel. Europa praat lyrisch over Bayern München en Borussia Dortmund; in de Antwerpse cafés hoort men de eerste grollen omtrent de toestand van het eigen balspel zelfspottelijk over de toog rollen. Noteer alvast deze: de nieuwe naam van Zulte Waregem Antwerpen? Zwan, bijbehorende hotdogsponsor meteen verzekerd. Met dank aan Frank Van Laeken, in betere dagen de beste perschef van Beerschot. Kielse Rattenhumor op niveau. Gezwam, dat is echter de enige mogelijke kwalificatie voor de 'denkpiste' van de voorbije dagen. Dit gezegd zijnde, vanwaar de link met het Duitse model? Toch niet omdat Lothar Emmerich (Beerschot, bekerwinnaar 1971) en Hans-Peter Lehnhoff (Antwerp, bekerwinnaar 1993) tot de voetballegendes der metropool behoren?

Supportersinspraak
Snel een nieuw businessmodel introduceren. Het kwam in 2010 uit de koker van het internationale onderzoeksbureau A.T. Kearnay: als ware het een 21 ste-eeuwse wijze om de voetbalindustrie te traceren. Besef goed: dit gaat om veel meer dan het wegwerken van een scheve bankbalans met een zak zwart geld. De sector voetbal anno vandaag wordt gemeten aan de parameters 'sportief', 'economisch', 'sociaal' en 'ecologisch'. De Duitse Bundesliga prijkt zodoende aan de Europese top en stak intussen de Engelse Premier League en de Spaanse La Liga voorbij omdat de vier onderdelen evenwichtig werden ingevuld. Volgens de principes van het 'driezuilenmodel' der duurzame ontwikkeling.

De Duitse voetbalbond (DFB) heeft van dit evenwicht tussen 'people, planet & profit' één van zijn belangrijkste instrumenten én troeven gemaakt. Getuige daarvan onder meer de succesvolle, democratische 49 procent der aandelenregel: bedrijf noch individu mag meer dan de helft van een club in alle hebberige kortzichtigheid tot zich nemen; supportersinspraak is per statuut verzekerd. En nog belangrijker: berg en last der schulden zijn bij wet verboden!

Conclusie: wie het drie-zuilen-model in de praktijk brengt, garandeert een gezonde én buurtvriendelijke voetbalclub. Maatschappelijk verantwoord ondernemen primeert in de Bundesliga op de tot financiële drama's leidende 'voetbal-is-business'-filosofie. Vanwaar deze toverformule?

Ontwikkel ten eerste, zoals de DFB tien jaar geleden deed, een consequent jeugdbeleid. Volg eindelijk in Antwerpen de inmiddels ook door de KBVB uitgediepte opleidingsvisie en combineer dat met straatvoetbal. Zelfs in de grootste stad van Vlaanderen heeft men dan het talent maar voor het oprapen. Van evenveel belang: bundel het beste van 'blauw' - ondernemingsgeest en mensenrechten -- met 'rood' - samenlevingsopbouw en sociale cohesie - en 'groen' - milieuzorg en inspraak - in het beleid van de club. Dàt is de belangrijkste les van het Duitse model. Het parlement en haar partijen hebben zich sinds pakweg 2000 - van bij de aanloop naar de wereldbeker 2006 - gebogen over het voetbal. Even wat goochelen met namen: Willi Lemke, Claudia Roth, Theo Zwanziger.

Lemke is sociaal-democraat (SPD) en leidde als manager Werder Bremen van 1981 tot 1999. Hij introduceerde het model van pedagogische fanomkadering. Vandaag is hij de eerste VN-vertegenwoordiger voor 'sport als middel tot vrede & ontwikkelingssamenwerking', jawel. Men leze zijn boek: Wie der Sport die Welt verändert. Claudia Roth is voorzitster van de partij Bündis 90/Die Grünen. Ze stond aan het hoofd van de 'Green Goal'-campagne van Fussball-Weltmeisterschaft der Frauen in 2011 en begeleidde het voorbije jaar de 'Umweltcup', waarbij Duitse voetbalclubs werd aangeleerd om ecologisch verantwoord te handelen. U zegt?. Theo Zwanziger is een christen-democraat (CDU). Hij had het voorbije decennium stevig de touwtjes in handen van de DFB en vertolkt de visie dat "voetbal in het midden van de samenleving hoort te staan", neen toch? Hij kreeg het voor elkaar dat clubs zich openstelden voor mensen van allerlei achtergrond. Vooral was hij de architect achter de verankering van het begrip 'soziales engagement' in de decreten van de DFB. Hij vertelt zijn levensverhaal met gloed in zijn pas verschenen Die Zwanziger Jahre. Die Autobiographie.

Er ontstond in Duitsland dus een noodzakelijke kruisbestuiving tussen de werelden van voetbal, politiek én, zowaar, ook cultuur! Binnen de schoot van de voetbalbond bestaat een cultuurafdeling die nadenkt over het erfgoed én de toekomst, met vertegenwoordigers van verschillende levensbeschouwelijke strekkingen.

Geduld
Zou precies dat nu niet de interessantste voedingsbron kunnen zijn voor het Antwerpse voetbal? Een denktank in de vorm van een sportculturele stichting Antwerpen 2020, ter herdenking van de honderdste verjaardag van de Olympische Spelen van 1920, toen het allemaal begon. En intussen: geduld, geduld, geduld. Antwerpen verdient een levensvatbare topvoetbalclub tegen 2020, gebaseerd op de Duitse beginselen. Dan zal het ook afgelopen zijn met de flauwe grappen.

 
Maatschappelijk verantwoord ondernemen primeert in de Bundesliga op de tot financiële drama's leidende 'voetbal-is- business'- filosofie
Beerschot is failliet, Antwerpen zit zonder eerste klasser. Raf Willems pleit voor een voetbalclub naar Duits model: zonder schulden, met inspraak van de supporters en een stevige portie sociaal engagement. Beeld BELGA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234