Zaterdag 17/04/2021

Een druivensoort die ten onrechte niet als nobel wordt beschouwd

undefined

Silvaner uit het slop (1)

Dit jaar wordt in Duitsland de 350ste verjaardag gevierd van de silvaner op Duitse bodem. Een druif die door velen nog steeds als een ordinaire del wordt beschouwd, maar zich in ons glas eerder als een sierlijke assepoester ontpopt. Twee weken lang focussen we op deze enigszins verguisde variëteit.

Ook in het koninkrijk van de druiven is er vaak sprake van ironie. Zo is de silvaner, een echte oosterburendruif, niet eens Germaans van oorsprong. Volgens de vakliteratuur is de silvanerdruif - met zijn officiële koosnaam grüner sylvaner - namelijk afkomstig uit de Kaukasus, alhoewel steeds minder wetenschappers deze opinie delen. Veel ampelografen (druivendeskundigen) situeren de wortels van dit ras in Transsylvanië (Roemenië), maar recente studies beschouwen het na DNA-fingerprinting eerder als een kruising tussen de traminer-druif en de Österreichisch-Weiß, dus met Oostenrijk als pleegmoeder. Hoe dan ook, ik wed dat u ze absoluut niet in keldervoorraad heeft, en in een restaurant of bar nooit zal kiezen als er ook chardonnay, sauvignon of riesling op de kaart prijkt.

De silvanerdruif nestelde zich geleidelijk aan in Oostenrijk (Stiermarken), vond asiel in Rheinhessen (de volumeproducent), Franken, Pfalz en Baden, en waaierde ondertussen ook uit naar de Elzas, Zwitserland, Tsjechië, Italië en Hongarije. Buiten Centraal-Europa treffen we varianten ondertussen ook aan in het noordelijke en centrale deel van het Italiaanse schiereiland, Rusland, Australië, Zuid-Afrika en Californië. Deze variëteit staat ook bekend onder de naam grüner sylvaner of de silvaner gris, afgeleid van de lichtelijk grijze tint die het vruchtvelletje soms vertoont. Pittig detail: silvaner wordt in alle landen behalve Duitsland gespeld met een 'y'.

Maar het sleutelprobleem blijft: silvaner wordt door velen nog steeds niet beschouwd en gewaardeerd als 'nobele druivensoort', onder meer omdat het in Duitsland één van de componenten was voor de Liebfraumilch, de wijngeworden frisdrank die decennialang zoveel imagoschade heeft berokkend aan de serieuze wijnindustrie. Vandaar dat de silvaner - die reeds in Castell bij Würzburg in 1659 officieel opdook - stilaan zijn aanplant zag verdampen en vervangen door meer modieuze variëteiten. In de jaren 1960-70 was de silvaner op Duitse grond er nog de meest populaire variëteit (met zo'n 30% van de totale aanplant), maar nu is dit wijngaardareaal er, naargelang de bronnen, teruggevallen tot 5 à 6%, namelijk tot zowat 6.100 hectare wijngaarden. Pessimisten voorspellen zelfs, als deze trend niet wordt gekeerd, dat de silvaner over vijftig jaar een curiosum zal zijn bij onze oosterburen.

Franken boven

De voor en de tegens van de silvanerdruif, die ontdekt u in volgende aflevering. Het is tijd om onze eerste flessen te kraken. We proeven ditmaal vier silvanercuvées van het wijndomein Bickel-Stumpf uit Franken. Opgericht in 1976 door twee wijnfanaten, namelijk Carmen Bickel en Raimund Stumpf, die zowel een professionele als echtelijke coalitie smeedden. De familiewijngaarden in Thüngersheim en Frickenhausen werden versmolten, en momenteel exploiteren ze samen met zoon Matthias zowat acht hectare. De silvanerdruiven presteren hier vooral sterk, wortelend in de typische Muschelkalkbodems van de bekende Kapellenberg. We openen onze proefsessie met de pas in België binnengekomen standaardkwaliteitswijn (QbA), gevolgd door de Spätlese en de Grosses Gewächs. Als afsluiter wacht de Silvaner Crossover, een experiment van zoon Matthias, die tijdens zijn stage in Zuid-Afrika veel ervaring opdeed met de vinificatie van witte wijn op eiken vat. Nog dit: de eerste drie flessen zijn de voor Franken typische Bocksbeutels, de korte, platronde flesvorm met zijn sympathieke buikje, waar kapitein Haddock zeker enthousiast over zou zijn. n

Silvaner Buntsandstein, Thüngersheimer Johannisberg (Kabinett Trocken)

Appellatie: Franken

Prijs: 8 euro

PROEFCOMMENTAAR• Kleur: Stralend strogeel, echt glashelder.

• Boeket: Zuiver fruitgedreven in de geurstart, met impressies van onder andere cox-appel en conférence-peer, ook met lentebloesem.

• Smaak: Een goed samengeknoopte mondvulling van vooral peer en gele vruchten, mooi rijp en rond van textuur, lichtjes kruidig en mineraal, uitlopend in een pittige frisheid van vooral citroenkruid en groene appel.

Conclusie

Een gezien zijn prijsklasse heel fruitleuke, voldoende 'rassige' silvaner die een breed publiek moet kunnen charmeren. Scoort vooral door zijn citrusfrisheid en open karakter.

Silvaner Muschelkalk, Frickenhäuser Kapellenberg (Spätlese Trocken)

Appellatie: Franken

Prijs: 11 euro

PROEFCOMMENTAAR

• Kleur: Haast identieke kleurspiegel als de vorige fles, intens strogeel, voorzien van een royale schittering.

• Boeket: Neus nog meer gesloten, met toch al de eerste impressies van rijpe Doyenne-peer, appel en een vleugje anijs.

• Smaak: Strakker en mineraler gestructureerd, met vooral impressies van gele perzik en meloen, iets langere afdronk en meer body.

ConclusieWaar de vorige fles 11,5% alcohol bevatte, stijgt dit hier al tot 12,5%, wat de extra body verklaart. De wijn moet nog loskomen, maar toch verkiezen we de vorige cuvée wegens zijn instantcharme.

Silvaner GG Kapellenberg Mönchhof

Appellatie: Franken

Prijs: 17 euro

PROEFCOMMENTAAR

• Kleur: Fraai intens gele kleur met veel schittering en helderheid.

• Boeket: De aroma's hebben duidelijk een uurtje lucht nodig alvorens ze zich tonen: gele vruchtenjam, herfstappel, perzik, plus een fijne toets van lindeblaadjes, een beetje in de rieslingstijl.

• Smaak: Duidelijk de wijn met de stevigste textuur en body, kruidig en mineraal onderbouwd, met vooral veel rijp geel fruit in het middenstuk, maar tegelijk voorzien van een pittige citruszesty frisheid. Lange afdronk. Geen spoortje van zoetigheid.

Conclusie

De GG staat hier voor Grosses Gewächs, het Duitse equivalent van grand cru. Een atletische maaltijdwijn met nog beslist enkele jaren bewaarpotentieel.

Silvaner 2006 'Crossover'

(Barrique Trocken)

Appellatie: Franken

Prijs: 19,50 euro

PROEFCOMMENTAAR

• Kleur: Enorm fonkelend mediumgeel met de vetste tranendans van de vier wijnen, helder.

• Boeket: Lichtjes exotische geurstart met nectarine, mango en zoete toffee, plus een fijn vleugje eiknoterigheid en vanille.

• Smaak: Impressies van nougatine, geroosterde noten, maar vooral gele en witte vruchten (appel, peer). Ondanks zijn 13% alcohol geen explosieve nieuwe wereld-body, maar een fijne zurenbalans, witte peper en een lichte fuméfinale. Lange finale.

Conclusie

Buitenbeentje op alle fronten. Het resultaat is een hypermoderne, maar elegante witte wijn met beheerste eikdosering, even attractief als chardonnay.

INFO Verdeler: WinTraLog Wijnhoeve & Kwaliteits- wijnen (Ramsel), www.wintralog.be, 0486/29.73.46

KALK

In de regio rond Franken zorgt de typische kalkbodem voor de eigenzinnigheid.

Pessimisten voorspellen dat over vijftig jaar deze soort een curiosum is

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234