Dinsdag 22/10/2019

Een doofpot à la Buizingen?

Herman Welter is spoorwegjournalist bij het Nederlands-Belgische vakblad Personenvervoer.

Drie doden en negen ernstig gewonden. De balans van de treinbotsing in Hermalle-sous-Huy op de lijn Luik-Namen. Blikseminslag? Technisch mankement? Menselijke fout? Reed de 'ontroestingstrein' om te garanderen dat alle stroomspoorkringen normaal functioneren? Wanneer kennen we de oorzaak? De samenleving wacht intussen al meer dan zes jaar op het resultaat van het onderzoek van de treinramp in Buizingen, die negentien levens eiste. In welk land leven we?

Hoe kon dit ongeluk gebeuren? De spoorlijn Luik-Namen is net als alle andere lijnen uitgerust met TBL1+. Dat systeem werd na Buizingen met hoge snelheid door infrastructuurbeheerder Infrabel geïnstalleerd. De NMBS rustte al haar locomotieven en motortreinen met de nodige apparatuur uit.

TBL1+ is een treinbeïnvloedingssysteem. Driehonderd meter voor het sein ligt een baken tussen de rails. Dat controleert of de naderende trein minder dan 40 kilometer per uur rijdt. Met die snelheid kan de machinist voor het rode sein stoppen. Wordt sneller dan 40 gereden, dan voert het systeem automatisch een noodremming uit. Als het baken met bijvoorbeeld 80 kilometer per uur wordt overschreden, dan zal de trein achter het rode sein tot stilstand komen.

Om het spoor nog veiliger te maken, installeerde Infrabel op het hele net het dure Europese beveiligingssysteem ETCS. Dat controleert voortdurend de snelheid van de trein. Als de treinbestuurder de voorgeschreven snelheid niet respecteert, stopt de trein.

Het gerechtelijke onderzoek is maandagochtend geopend. Een eigenaardige gang van zaken. Logisch zou zijn dat eerst een onafhankelijk team van spoordeskundigen aan de slag gaat. Hoe gaat dat in Nederland? Na rampen of grote ongevallen doet de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) - een zelfstandig bestuursorgaan - onderzoek naar de oorzaken en gevolgen van het incident. De OVV ontstond op 1 februari 2005 als opvolger van de Raad voor de Transportveiligheid, die op zijn beurt de opvolger was van onder meer de Spoorwegongevallenraad. De OVV kan ook externe deskundigen inhuren. Na het onderzoek publiceert de raad na drie tot vier maanden een tussenrapport. Uiterlijk negen maanden na het ongeval ligt een definitief rapport op tafel met bevindingen en aanbevelingen. De raad wijst geen schuldigen aan. Met dat rapport kan het gerecht aan de slag.

Het eindrapport over de treinbotsing in Amsterdam Westerpark op 21 april 2012 was klaar op 1 oktober 2012. De samenleving was al eerder geïnformeerd over de oorzaak van het ongeval. Het is een grof schandaal dat we nog steeds niet weten hoe de treinbotsing in Buizingen op 15 februari 2010 is kunnen gebeuren. Buizingen eiste negentien levens, 162 reizigers raakten gewond, van wie elf ernstig. Het parket is na meer dan zes jaar nog steeds niet klaar met zijn rapport. Nochtans zijn er maar twee mogelijkheden: een van de treinbestuurders (NMBS) reed door het rood, of er ging iets fout in het seinhuis (Infrabel) in Brussel-Zuid. Experts kijken vooral naar de tweede mogelijkheid. Het seinhuis stuurde al snel na de botsing schema's de wereld in om aan te tonen dat het seinhuis vrijuit ging.

Wanneer krijgt de samenleving eindelijk duidelijkheid? Of gokt men op de doofpot? Over de oorzaak van de treinbotsing in Aalter op 13 juli 1982 werd tot vandaag niet gecommuniceerd. Een sneltrein reed toen in op een in het station stilstaande trein. Balans: vijf doden en vier gewonden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234