Vrijdag 16/04/2021

Een doodrijder is niet per se een crimineel

De 52-jarige trucker die vorig jaar TUI-woordvoerder Hans Vanhaelemeesch doodreed, is veroordeeld tot 3.000 euro boete, waarvan de helft met uitstel. Een opvallende lichte straf. 'Wie terechtstaat voor een onopzettelijke doding is niet per definitie een crimineel.'

Eind augustus vorig jaar was de woordvoerder van reisorganisatie TUI, Hans Vanhaelemeesch (54), thuis in Aartrijke (Zedelgem) vertrokken voor een fietstochtje. Een kleine 20 kilometer verderop, op een kruispunt in Vladslo (Diksmuide), reed trucker René B. hem van zijn fiets. Het is onduidelijk of Hans Vanhaelemeesch de weg dwarste of gewoon zijn bocht wat ruim nam toen hij dezelfde weg insloeg als de vrachtwagen.

"Maar het maakt niet uit of hij de weg overstak of rechts insloeg. De fietser was wel degelijk zichtbaar. De trucker had hem dus moeten zien. De chauffeur zondigde tegen de voorrangsregels. De exclusieve aansprakelijkheid ligt dan ook bij hem."

Klok terugdraaien

Dat laatste zinnetje van de rechter kwam bij René B. aan als een mokerslag. Tijdens de vorige procesdag was de man uit Middelkerke al in tranen uitgebarsten. Toch legt hij zich neer bij de uitspraak. "Ik ben naar hier gekomen om mijn straf te aanvaarden. Welke dat ook is", zei hij. "Als de rechter vindt dat ik een fout heb gemaakt, dan is dat zo. Ik kan alleen maar zeggen dat ik de fietser écht nooit heb opgemerkt. Anders had ik zeker nog een noodmanoeuvre uitgevoerd."

Maar politierechter Geert Vandaele, bekend uit de VIER-reeks De rechtbank, zalfde vervolgens: "Het is ook een feit dat dit slechtst de lichtst mogelijke fout is voor de trucker. Er zijn tal van gegevens die in zijn voordeel pleiten. Op het ogenblik van het ongeval hing de zon heel laag. Een getuige bevestigt dit. Zijn rijgedrag was ook normaal: hij vertraagde voor het kruispunt en stak heel traag de baan over. Hij was bloednuchter. Als rechter kan ik ook niet om zijn vlekkeloze parcours heen: hij is 52 jaar en werkt al jaren als truckchauffeur. Hij staat bekend als een voorbeeld op de weg. Geen enkele veroordeling ook."

En dan is er de overduidelijke spijt die René B. heeft. "Die komt de rechtbank heel oprecht over. De trucker zal dit ongeval zijn hele leven meedragen. De gevangenis is dan ook zeker geen gepaste straf. Een dergelijke zware sanctie kan het leed en het gemis van de familie Vanhaelemeesch ook op geen enkele manier compenseren. Daarom meent de rechtbank dat hier enkel een geldboete van toepassing is: 3.000 euro, waarvan de helft met uitstel."

"Mijn straf is wat ze is", reageerde B. achteraf. "Ik zal dat betalen. Maar ik denk vooral aan de familie van Hans. Ik wou dat ik de klok kon terugdraaien. Hun verdriet moet verschrikkelijk zijn. Ik vind het wel jammer dat ze mijn excuses of een poging tot gesprek niet willen aanvaarden. De vorige keer kreeg ik op het proces wel een schouderklopje van de broer van Hans. Dat deed deugd. Ik denk dat hij wel beseft dat ik dit nooit heb gewild."

De nabestaanden van Hans Vanhaelemeesch lieten gisteren tussen de lijnen verstaan dat ze de straf te mild vinden. "Maar gelijk welke straf de rechter uitspreekt, we krijgen er mijn broer niet mee terug", zegt Wim Vanhaelemeesch.

Geen celstraf

De Dendermondse politierechter Peter D'Hondt doet geen uitspraken over het vonnis van zijn collega uit Veurne. Maar ook D'Hondt straft zogenaamde 'doodrijders' soms zonder hen naar de gevangenis te sturen. "Wie terechtstaat voor een onopzettelijke doding is niet per definitie een crimineel. Er is bij het grote publiek nuance nodig. Ik zeg altijd: er zijn ongevallen die gebeuren, die in principe iedereen kunnen overkomen - het noodlot, als het ware - en ongevallen die worden veroorzaakt, bijvoorbeeld omdat de chauffeur roekeloos reed, gedronken had of onder invloed was van drugs."

Het is ook niet omdat een verdachte geen effectieve celstraf krijgt, dat hij niet wordt gestraft. Want pakweg een celstraf met uitstel komt ook op je strafblad. "Omdat zelfs de lichtste fout tot aansprakelijkheid leidt", zegt D'Hondt. "Voor rechters zijn dat vaak bijzonder pijnlijke dossiers. Omdat de dader door omstandigheden eigenlijk een medeslachtoffer is. Maar omdat hij een fout heeft gemaakt, moet je hem straffen. Als je hem licht straft, moet je ook zorgen dat je de nabestaanden van het slachtoffer niet bruuskeert. Als rechter moet je dat zoveel mogelijk uitleggen aan de betrokkenen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234