Dinsdag 12/11/2019

Een deugniet met een tedere ziel

In 1990 stapte de Vlaamse chansonnier Wim De Craene uit het leven, maar veel van zijn liedjes zijn sindsdien tot lokale klassiekers uitgegroeid. 'Rozane', vertolkt door Andrea Croonenbergs, zit zelfs in de finale van het tv-programma Zo is er maar één en maakt dus aanspraak op de status van onsterfelijkheid.

Door Dirk Steenhaut

BRUSSEL l 'Tim', 'Rozane' en 'Marcellino' zijn liedjes die telkens nieuwe generaties blijven beroeren. Maar wie wás Wim De Craene, die in mysterieuze omstandigheden op zijn veertigste overleed? We vroegen het aan enkele van zijn vrienden en collega's.

"Wim was een generatiegenoot", zegt Kris de Bruyne. "Echte vrienden waren we niet, maar we begrepen elkaar en ik kon goed met hem opschieten.

Occasioneel bleven we bij elkaar logeren. Soms was dat fijn, soms ook niet. Hij neigde naar chanson, terwijl ik meer heil zag in folk en blues. Zijn stijl was anders dan de mijne: descriptief, pastoraal, maar hij was wel een prima songschrijver. Hoewel ik vond dat hij te veel naar cabaret neigde en te veel adoratie voor het Hollands aan de dag legde, was ik regelmatig jaloers op zijn teksten. Liedjes als 'Marcellino' zijn terecht klassiek geworden, ze zitten zowel taaltechnisch als inhoudelijk knap in elkaar.

"Wim was echter ook een complexe, gekwelde figuur, met een turbulent liefdesleven. Zijn grootste problemen waren een gebrek aan zelfvertrouwen en het onvermogen te relativeren. Hij voelde zich over het hoofd gezien, was ongelukkig en innerlijk verscheurd en zat misschien wel iets te veel aan de verboden middelen. Op zijn begrafenis bleek nog maar eens dat Wim zoveel meer voor zijn collega's en publiek betekende dan hij zelf besefte. Zeker, toen het wat minder ging met zijn carrière trachtte hij iets te krampachtig voeling te krijgen met de nieuwe tijdgeest, maar op het toppunt van zijn kunnen schreef hij geweldige nummers."

Johan Verminnen heeft Wim De Craene ook goed gekend. "Als jonge wildebrassen vonden we dat kleinkunst aan een rockinstrumentarium toe was, wat ons in de vroege jaren zeventig door het publiek niet in dank werd afgenomen. Wim was enorm intelligent, maar positioneerde zich het liefst als einzelgänger. Het was niet makkelijk zijn vertrouwen te winnen. Hij voerde een eenzaam gevecht tegen windmolens en vermoedde overal complotten tegen hem, ook al erkenden velen zijn talent. Ook kon hij er zich niet bij neerleggen dat hij ouder werd. Wim wilde andere, 'jongere' muziek maken, maar toen zijn uitstapjes naar rock en disco niet aansloegen, raakte hij verbitterd. Toch had geen van ons zijn tragische einde zien aankomen. Hoe dan ook, Wim heeft ons veel moois nagelaten: 'Tim' uiteraard, maar ook minder bekende liedjes zoals 'Boudewijn de Eerste straat'.

Della Bosiers, die met De Craene in 1977 het duet 'Mensen van achttien opnam', noemt de zanger een deugniet met een tedere ziel, "al verstopte hij zijn zachte kant achter de branie van een rocker. Hij had altijd grootse plannen, wilde tonen dat hij een durver was. De opname van ons duet vond plaats op een warme zomermiddag en ik houd er heerlijke herinneringen aan over. Het was een mooi, teder liedje en Wim nam je mee, liet je zweven. Ik vond hem ook zeer collegiaal. Hij was altijd geïnteresseerd in wat andere artiesten deden. Maar de laatste keer dat ik hem zag, was zijn houding er een van 'ik tegen de rest van de wereld'. Ach, eigenlijk kende ik hem niet zo goed. In Vlaanderen was ik het enige meisje in wat toen nog voornamelijk een jongensclubje was. En die mannen communiceerden onderling met hun eigen codes."

Stef Kamil Carlens van Zita Swoon ontdekte Wim De Craene pas toen hij onlangs op een rommelmarkt op een van diens oude lp's stuitte. "Ik hield meteen van zijn stem. De eightiesproductie klonk een beetje gedateerd, maar dat deerde me niet. Heel schoon vond ik een melancholisch liedje over Oostende in de regen. Bepaalde plaatsen kunnen in je hoofd helemaal veranderen als iemand er een song bij bedenkt. Je voelt dat de zanger met zijn hart wijdopen door Vlaanderen is gereisd en zo zijn streek meer diepgang heeft gegeven. Ook 'Tim' vind ik sterk. Het is poëzie die als het ware het leven onderstreept. Ik heb veel belangstelling voor de oude pareltjes uit de Vlaamse traditie en ben momenteel bezig die mondjesmaat te ontdekken. Over De Craene weet ik zeer weinig, maar die ene plaat heeft mij zin gegeven ook de rest van zijn oeuvre te gaan beluisteren."

"Wim De Craene en Kris de Bruyne waren tijdens mijn jeugd vooral aanwezig op de achtergrond", vertelt Luc De Vos van Gorki. "Er wás ook niets anders. Toch vond ik die Vlaamse scene eigenlijk nogal teleurstellend. Die kerels deden niets dan klagen omdat ze in parochiezalen moesten spelen. Geen wonder dat ik de prille punkscene een verademing vond. Ik heb ook zelf lang tevergeefs geprobeerd aan de bak te komen en in 1987 deed ik mee aan de preselectie van een rockconcours in Eeklo dat door De Craene werd gepresenteerd. Hij was toen 37, flink op zijn retour, behoorlijk dronken en nogal vol van zichzelf omdat hij die week nog op tv was geweest. In hem zag ik al een afspiegeling van mijn fin de carrière nog voor ik goed en wel was begonnen. Tragisch eigenlijk. 'Rozane' heeft een prachtige tekst, vind ik, maar het appeal van 'Tim' heb ik nooit begrepen. Is het een ode aan het Pallieterleven? Of schreef hij dat nummer onder invloed van lsd? Wim De Craene heeft tijdens zijn leven wel meer vergissingen begaan en wat mij betreft was 'Tim' er één van."

Stijn Meuris van Noordkaap is een andere mening toegedaan. "De Craene schilderde met woorden. Hij had een fantastisch waarnemingsvermogen en wist je verbeelding op hol te laten slaan. Ik vind hem een uitstekende tekstschrijver, een vakman zoals Dylan, die het zowel vermocht haikuachtige miniatuurtjes te schrijven als lange, verhalende epistels. Het valt me nog altijd op hoe goed veel van die nummers klinken. Ze vormen een authentiek, vaak aangrijpend sfeerbeeld van die tijd. Er waren natuurlijk de bekende highlights, maar Wim De Craene was een veelschrijver. Nu eens was hij briljant en zorgde hij voor kippenvel, dan weer zat hij er glad naast. In zekere zin was hij het slachtoffer van zijn eigen contradicties. Daardoor valt zijn werk zo moeilijk los te koppelen van de dramatiek van zijn privéleven."

De grote finale van Zo is er maar één: vanavond op Eén om 20.40 uur

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234