Zondag 13/06/2021

Een derde van het onderwijzend personeel is niet meer, maar in Atjeh beginnen de lessen opnieuw

Zeventig procent van de kinderen in school nummer 3 heeft zich al gemeld. Hoeveel er zijn omgekomen, weet niemand

Na de tsoenami moeten scholen nieuwe hoop brengen

In de door de gevolgen van aardbevingen en tsoenami geteisterde regio Atjeh, in Indonesië, hebben de scholen hun deuren weer geopend. 'Het zal raar zijn, na dit alles.'

Banda Atjeh

Van onze correspondent

Michel Maas

Zara zit in een schoolbankje en bladert in een boek. Een paar kleinere kinderen zitten te tekenen, te schrijven. School is nog niet begonnen, maar ze spelen het alvast. Pas morgen gaat hun school in de wijk Lampeuneurut in Banda Atjeh weer open. Het zal een van de eerste scholen zijn die weer begint, sinds de provincie werd getroffen door de tsoenami. Zara, leerling van de eerste klas van de middelbare school, is blij. Voor haar wordt het leven eindelijk weer normaal, zegt ze.

Vrouwen en kinderen schuilen in de schaduw op de galerij voor de klassen voor de hitte. Vluchtelingen uit Kampung Baru zijn eind december in de school ondergebracht en hebben bezit genomen van de klassen en de terreinen. De vrouwen zien vanuit hun schaduwrijke zitplaats uit over het schoolplein dat bezaaid is met vuilnis, meubilair, wasgoed, huisraad, koffers, dozen, tapijten en afgedankte kleding. In een hoek bij het 'gezondheidscentrum', geschonken door de belastingdienst, staat een hoop vuilnis in brand, op een plastic zeil in het gras liggen brokken vlees in de zon te drogen. De zon kan er niet bij, want het vlees is overdekt met vette metaalkleurige vliegen.

"Wij hebben geen drinkwater meer. Hebt u iets te drinken?", vraagt Ridwan, een van de vluchtelingen. Hij ligt met een groep mannen in een koel klaslokaal tussen opgestapelde dozen en pakketten. Gisteren hebben zij te horen gekregen dat ze vandaag weg moeten uit de school. Een eindje verderop is een tentenkampje voor ze ingericht. "Daar is nog geen water en er zijn ook geen wc's", zegt Ridwan. Districtsambtenaar Ali S. staat er een beetje beteuterd bij. "Wij hebben de opdracht gekregen dat de school morgen leeg moet zijn. Daar moet ik voor zorgen. Sociale zaken heeft tenten neergezet. Ik heb begrepen dat het kampje nog niet klaar is, maar er wordt aan gewerkt."

De school moet leeg. Het onderwijs in Atjeh moet weer op gang komen. Kinderen moeten naar school. Dat is belangrijk. Niet alleen omdat zij moeten leren, maar vooral omdat zij weer een gevoel moeten krijgen voor het normale, en nieuwe hoop.

De Indonesische overheid en Unicef willen zoveel mogelijk Atjehse kinderen zo snel mogelijk weer naar school krijgen. Zij hebben dinsdag een gezamenlijk programma gelanceerd. Alle nog beschikbare scholen moeten vanaf morgen weer opengaan, en waar geen scholen meer staan wil Unicef tenten neerzetten waarin les kan worden gegeven. Pakketten vol schoolmaterialen zullen worden verspreid, genoeg voor een half miljoen kinderen, zoveel kinderen als er in de getroffen gebieden waren voor de ramp. Lang niet al die kinderen zijn er nog.

Tienduizenden van hen zijn verdwenen, meer dan honderdduizend zijn uit hun huizen verdreven. Ook lang niet alle scholen zijn er meer. Zeker 765, maar misschien wel elfhonderd scholen zijn vernield, aldus de jongste cijfers van de regering, en 1.654 leerkrachten zijn dood of worden vermist. Een derde van alle onderwijzers van Banda Atjeh is niet meer. Tweeduizend tijdelijke leerkrachten zullen met spoed worden opgeleid.

De school van Lampeuneurut is gemakkelijk leeg te ruimen. Hier is het water niet geweest. Waar het water wel is geweest, moeten er bulldozers en militairen aan te pas komen. Dertig centimeter hoog stond de modder in de middelbare school nummer 3, in de straat Daud Beureu Eh. Uit de modder moesten eerst nog lijken worden geruimd voordat de bulldozer het moeras van het schoolplein kon beginnen te schrapen. De klassen zijn leeggeschept en opnieuw geschilderd. Als dinsdag de journalisten komen, zijn de eerste lokalen weer als nieuw. Soldaten poetsen de ruiten nog wat na met afgedankte T-shirts, en de eerste leerlingen in uniform worden voorgeleid. School nummer 3 is de modelschool voor het scholenproject. Er is alles aan gedaan om goed voor de dag te komen. De blijdschap van de leerlingen hoeft echter niet te worden gesimuleerd.

Herhaaldelijk komen er jongens en meisjes binnen om te vragen waar zij zich kunnen inschrijven. Zeventig procent heeft zich al gemeld, zegt administrateur Makmun Daud. Zeventig procent van vijftienhonderd kinderen. Hoeveel er niet meer zijn, weet niemand. Beureu Eh is relatief licht getroffen, maar Hanum, uit de tweede klas, weet dat alleen uit haar klas vier kinderen zijn verdwenen. "Het zal raar zijn, om na dit alles weer naar school te gaan", zegt zij. Tien leerkrachten hebben de ramp niet overleefd. Het zal maanden duren voordat de Atjehse kinderen weer echt normaal op school zullen zitten. In de meeste scholen moet het schoonmaken nog beginnen. De herbouw van verwoeste scholen is nog lang niet in zicht.

In de zwaarst getroffen gebieden, waar bijna niets meer overeind staat, zal het een tijd duren voordat de overlevende kinderen zullen zijn teruggekeerd. Ambtenaar Ali S. heeft aan dat alles geen boodschap. Hij heeft de 673 vluchtelingen in de school van Lampeuneurut twee dagen gegeven om hun boeltje te pakken en te vertrekken. Transport voor de vluchtelingen is er niet. Zij moeten zelf maar zien hoe zij hun spullen een kilometer verderop krijgen, waar op een weiland een tiental tenten is neergezet. Ridwan en de mannen wachten tot iemand ze het sein zal geven te vertrekken. Rachmat heeft zijn groep meteen 's ochtends opgepakt omdat zij bang waren dat er anders geen plaats meer zou zijn. Zij hebben de grootste tent in bezit genomen. Ze is wat haastig opgezet, en als het regent is er niets dat het water weerhoudt naar binnen te stromen. Het slapgespannen zeildoek biedt onderdak aan 53 mensen, twaalf families of wat daarvan over is. Een wc is er niet en water moet met emmers worden gehaald. Als ons hier nog maar iemand eten komt brengen, oppert Rachmat. Maar hij zal niet gaan klagen. "Als je protesteert, krijg je straks helemaal geen hulp meer."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234