Donderdag 29/10/2020

Een deal met God

Wat haast niemand nog voor mogelijk achtte is dinsdagavond toch gebeurd: vijfendertig jaar na haar laatste optreden - in dezelfde zaal, bovendien - stond Kate Bush opnieuw op het podium van de Londense Eventim Apollo. Het werd veel meer en tegelijk ook veel minder dan een popconcert.

Toen de zangeres enkele maanden geleden aankondigde dat ze terug zou gaan optreden, werd dat nieuws in de hele wereld op ongeloof onthaald. Kate Bush leeft al jaren een teruggetrokken bestaan, en houdt zich doorgaans ver van de schijnwerpers. Interviews zijn een zeldzaamheid, platen verschijnen slechts mondjesmaat, en de hoop om haar ooit nog live te zien optreden hadden zelfs de meest optimistische fans al lang laten varen. Er zijn al vaker onwaarschijnlijke comebacks geweest. Leonard Cohen, The Police, Led Zeppelin... maar Bush is letterlijk vijfendertig jaar onzichtbaar geweest, waardoor het enigma rond haar persoon op de duur haast bovenmenselijke proporties aannam. Ze leek een fee in haar eigen sprookjesbos. Iemand van wie je de aanwezigheid wel voelde, maar nooit te zien kreeg.

Waarom ze uitgerekend nu de stilte doorbreekt is een open vraag. Uit geldgebrek? Dat lijkt weinig waarschijnlijk. Bush werd een wereldster in de jaren tachtig, toen haar platen met miljoenen tegelijk over de toonbank gingen, en bovendien blijven classics als Hounds of Love, The Sensual World en The Red Shoes ook nu nog mooi doorverkopen. Daar komt nog bij dat haar invloed op andere artiesten alleen maar is toegenomen. Prince speelt mee op haar platen, David Gilmour van Pink Floyd - haar ontdekker - blijft een beaat bewonderaar, en sterviolist Nigel Kennedy noemde met Kate Bush in de studio zitten het hoogtepunt in zijn leven. Zelfs John Lydon van de Sex Pistols, die uit principe zowat iedereen de huid vol scheldt, wordt lyrisch als haar naam valt.

Weinig artiesten genieten meer respect bij collega's, of worden zo vaak als inspiratiebron aangehaald. Dat zag je ook aan de guestlist: zowel Björk, Madonna, Lily Allen als Marc Almond zaten in de zaal.

Wat wellicht ook meespeelde in de timing van deze optredens: Bush is inmiddels zesenvijftig. Als ze nog de ambitie koesterde om ooit live te spelen, was het nu of nooit.

Maar in het tourprogramma dat bij deze Before the Dawn-concertreeks hoorde, tweeëntwintig optredens in dezelfde zaal, wijst de zangeres twee andere redenen aan. Haar zoon Bertie wilde zijn moeder wel eens live zien spelen, én ze was na jarenlang in de studio zitten wel eens aan een andere uitdaging toe.

Magie in de lucht

Na achttien maanden voorbereiding was het dinsdagavond eindelijk zover. Nog voor het concert begon was de spanning in de zaal te snijden. Logisch: fans waren uit alle uithoeken van de aardbol komen overvliegen, en sommigen hadden op de zwarte markt meer dan duizend pond betaald om erbij te kunnen zijn. Maar ook: niemand wist wat te verwachten, wat vrijwel uniek is in de rockgeschiedenis. Er waren geen YouTubefilmpjes van vorige concerten, geen uitgelekte setlists of recensies. Ongezien in deze tijd waar dankzij het internet iedereen meteen alles weet. Het enige wat je vantevoren wist, was haar verzoek om geen foto- of video-opnamen van de show te maken. Een vraag die haast even uitzonderlijk unaniem werd opgevolgd.

Nog voor Kate Bush het podium opstapte kreeg ze al een lange, emotionele staande ovatie. Fijn voor de band die ze had meegebracht, waar je meteen topmuzikanten als gitarist David Rhodes (zie ook: Peter Gabriel), bassist John Giblin (ex-Simple Minds) en drummer Omar Hakim (onder meer Sting) in herkende.

Bush zelf danste samen met haar vijfkoppig achtergrondkoor, waarbij ook haar zoon, het podium op, en toonde zich oprecht onder de indruk van het warme onthaal. Het concert begon meteen met een handvol hits. 'Lily' klonk nog wat onvast, maar zodra ze 'The Hounds Of Love' inzette, voelde je dat er magie in de lucht hing, en wie geen krop in de keel kreeg toen even later ook 'Running Up That Hill' volgde, was geen mens van vlees en bloed.

Vrouw van vlees en bloed

Zeker: Bush miste al eens een noot, en haar stem leek iets zwaarder dan vroeger. Sowieso was het onmogelijk om de maniakale perfectie van haar platen live te evenaren. Maar net op het moment dat je je bedacht dat de set voor een eigenzinnige artieste als Kate Bush wel érg conventioneel in elkaar zat, kantelde het concert en deed ze haar eigenzinnige, excentrieke reputatie alle eer aan. Wat volgde was een bijna twee en een half uur durende voorstelling waar theater, videokunst, ballet, performance en popmuziek elkaar met wisselend succes in balans trachtten te houden.

In de eerste helft van de show voerde ze de songcyclus The Ninth Wave op, een songcyclus uit Hounds Of Love over een vrouw die verdrinkt op zee. De visuele aankleding was ronduit verbluffend. In een mum van tijd werd het podium herschapen tot een scheepswrak. Nadien suggereerde de combinatie van windmachines en hoog opwaaiende lakens een woelige oceaan, en nog dieper in de set rolde er plots een zwalpende kajuit het podium op waarin Kate's zoon en zijn vader een geschifte dialoog opvoerden. Tussendoor vloog er een met zoeklichten uitgeruste helikopter door de zaal, werd de zangeres door haar dansers het publiek in gedragen, en zong ze ons vanuit het water op video toe.

Het zag er te gek uit, maar je voelde tegelijk dat het publiek moeite had om bij de les te blijven. De staande ovaties die aanvankelijk na elk nummer volgden werden korter, en minder uitbundig. Het pleitte voor een artieste als Kate Bush dat ze resoluut haar eigen zin deed - dat moét ook als artiest - maar na vijfendertig jaar stilte werd het naarmate de avond vorderde wel duidelijk dat de fans toch iets anders voor ogen had. Dat merkte je nog meer aan het deel na de pauze, waarbij ze integraal een andere songcyclus opvoerde: 'A Sky of Honey' uit haar voorlaatste plaat Aerial. Gedurfd, dat wel. Maar bij momenten toch wat te vergezocht voor haar eigen goed. Zo wist geen hond waarom er onafgebroken een poppenspeler over het podium liep, wiens houten figuurtje op gezette tijdstippen door de zangeres gekust en geknuffeld werd. Tegelijk vlogen via de videowall allerlei vogels voorbij, wisselden de zon en de maan elkaar af, vielen letterlijk bomen uit de hemel, en kreeg haar zoon opnieuw een lange solospot waar niemand op zat te wachten.

Bush zelf zong alsmaar beter, en toen ze in de bisronde alleen achter haar vleugelpiano 'Among Angels' vertolkte uit het recente 50 Words For Snow voelde je de koude rillingen over je rug lopen. Simpel en uitgepuurd, zonder figuranten of rekwisieten. Een wervelend 'Cloudbusting' leek de aanzet tot een reeksje classics, maar daar bleef het bij.

Kate Bush had duidelijk geen zin om de hits te spelen de je haar zo graag eens had horen spelen. Geen 'Wuthering Heights', geen 'The Man With The Child In His Eyes', geen 'This Woman's Work' of 'Why Should I Love You?'. Links en rechts viel daardoor zelfs boegeroep te horen. Een begrijpelijke reactie, want al had je je drie uur lang de ogen uit het hoofd gekeken en kwamen er een handvol bloedstollende passages langs, toch bleef je achteraf wat gefrustreerd achter. Misschien was dat wel het grootste nadeel van een icoon als Kate Bush dan toch nog live te zien: de onfeilbaar gewaande godin bleek uiteindelijk ook maar een vrouw van vlees en bloed.

DE SET

Lily

Hounds of Love

Joanni

Top of the City

Running Up That Hill

King of the Mountain

And Dream of Sheep

Under Ice

Waking the Witch

Watching You Without Me

Jig of Life

Hello Earth

The Morning Fog

Prelude

Prologue

An Architect's Dream

The Painter's Link

Sunset

Aerial Tal

Somewhere in Between

Nocturn

Aerial

Among Angels

Cloudbusting

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234