Dinsdag 31/03/2020

Opinie

Een cursus antiseksisme en tegen geweld op vrouwen? Graag, maar dan voor iedereen

Archiefbeeld: protestmars tegen seksueel geweld in Brussel in 2011. Seksueel geweld tegen vrouwen is niet alleen een probleem in andere culturen, maar ook in de onze.Beeld BELGA

Gily Coene, Karen Celis en Sophie Withaeckx zijn verbonden aan Rhea, Onderzoekscentrum Gender, Diversiteit en Intersectionaliteit, Vrije Universiteit Brussel.

Op het radiojournaal deze ochtend stelde Theo Francken om voortaan een cursus 'omgaan met vrouwen' in te richten in asielcentra. De aanleiding daartoe zijn de gebeurtenissen op oudejaarsnacht in Keulen (en naar verluidt andere Duitse steden) waar tientallen vrouwen werden aangerand en beroofd en één vrouw zou zijn verkracht. Uiteraard is dit volstrekt onaanvaardbaar. Het is een fundamenteel recht van personen en dus - moet dit eigenlijk nog gezegd worden - ook van vrouwen om zich veilig te kunnen bewegen in openbare ruimtes en niet te worden aangetast in hun seksuele en lichamelijke integriteit. Een ernstig onderzoek naar deze feiten en een correcte vervolging van de daders is dan ook niet meer dan evident.

Waar we kritische kanttekeningen bij plaatsen is bij het voorstel van staatssecretaris Francken om naar aanleiding van deze gebeurtenissen in België in alle asielcentra een cursus 'hoe omgaan met vrouwen' in te richten. Zonder verder onderzoek wordt er vanuit gegaan dat vluchtelingen en asielzoekers andere 'waarden en normen' (dixit de staatssecretaris) hebben die aan de basis zouden liggen van het crimineel gedrag zoals dit zich in Keulen heeft gesteld. Een simpele bevraging in een asielcentrum zou nochtans snel kunnen duidelijk maken dat dergelijk gedrag ook vanuit het waarden- en normenkader van asielzoekers niet wordt aangemoedigd.

Problematisch en crimineel gedrag van enkelingen (dat bovendien nog in een ander land werd gepleegd) veralgemenen naar volledige bevolkingsgroepen is een racistische redenering en geen correct uitgangspunt voor het ontwikkelen van een opvang- en integratiebeleid. Moet er in een dergelijke beleid dan geen aandacht zijn voor gender en diversiteit? Absoluut wel, maar dit is niet te herleiden tot simpele wij en zij tegenstellingen waarin de ene groep wordt voorgesteld als geëmancipeerd en de andere groep als patriarchaal en seksistisch. De werkelijkheid toont een veel complexer beeld. Seksisme en grensoverschrijdend seksueel gedrag zijn niet het voorrecht van migranten of vluchtelingen, ook de Belgische bevolking maakt er zich - ondanks de emancipatiegolven - nog steeds schuldig aan.

Bij jongeren zien we bijvoorbeeld gelijkaardige fenomenen als 'slut shaming' op internet, maar ook voor sommige mediagebruikers gedragen vrouwen zich best niet al te mondig op tv (want dan zijn ze arrogant) en vrouwen met een mening kunnen zich verwachten aan haatmails en bedreigingen met verkrachting. Ook aan onze vertrouwde academische wereld is er nog heel wat werk aan de winkel, getuige daarvan onder meer het SASSY - Sharing Academic Sexism Stories - initiatief aan de KULeuven.

Het enthousiasme waarmee incidenten zoals dat in Keulen worden aangegrepen door beleidsmakers, staat in schril contrast met het gebrek aan daadkracht bij de aanpak van seksisme, racisme en andere vormen van discriminatie o.a. in het onderwijs, de arbeidsmarkt en de woningverhuur. Zichzelf opwerpen als verdedigers van vrouwenrechten wordt zo een handig excuus om andere vormen van discriminatie ongemoeid te laten.

Aandacht en aanpak van seksueel geweld en seksisme is nodig en absoluut toe te juichen; het focussen op slechts één segment van de mannelijke bevolking maakt ons blind voor het sluimerende seksisme én racisme in de hele maatschappij.

Specifieke problemen rond genderverhoudingen en seksualiteit moeten niet onder de mat de worden geschoven. Dit is trouwens al langer het onderwerp van vormingen rond seksualiteit en reproductieve gezondheid die asielcentra en andere organisaties organiseren. Het verschil is dat hierbij niet wordt vertrekken van stigmatiserende veralgemeningen. De plotse roep om een cursus 'hoe omgaan met vrouwen' lijkt dan ook meer een inspelen op electoraal gewin en stereotype beeldvorming. Of zoals Bart Eeckhout het in zijn opinie in De Morgen van 6 januari formueerde: de slachtoffers worden hierdoor nog eens misbruikt en geïnstrumentaliseerd.

Een cursus antiseksisme en tegen geweld op vrouwen? Graag, maar dan een voor iedereen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234