Donderdag 12/12/2019

Een cruiseschip als moreel vacuüm

Het lijkt wel een bouwdoos voor het schaalmodel van een groot schip, maar het is wel degelijk een boek. Kunstenaar Hans Op de Beeck koos een opvallend maar erg passend formaat voor het kunstboek, waarin hij zijn opmerkelijke project 'Sea of Tranquillity' presenteert. Sea of Tranquillity is de naam van een reusachtig, hypermodern cruiseschip, waarrond Op de Beeck een licht-surrealistische en mild-kritische tentoonstelling bouwde met wassen beelden, aquarellen en een film. Die expositie was in 2010-2011 onder meer in Saint-Nazaire, Burgos en Brussel (kunstcentrum Argos) te zien. Op de Beeck maakte zijn 'totaalkunstwerk' dus lange tijd voor het ongeval met het gigantische cruiseschip Costa Concordia.

Tijdens een verblijf in 2008 in Saint-Nazaire raakte Hans Op de Beeck (°1969) geïntrigeerd door het merkwaardige verleden van de Franse havenstad. Die was in de Tweede Wereldoorlog een Duitse marinebasis en de U-bootbunkers staan er nog altijd. In die stad worden nu 's werelds grootste cruiseschepen gebouwd.

De Sea of Tranquillity is een fictieve naam, maar het is het soort cruiseschip dat wel degelijk bestaat: een drijvende stad met de grandeur van de shopping mall. Het is een symbool voor de nepwereld waarin we ons meestal bevinden.

Hans Op de Beeck zoomt graag in op de vergelijking tussen cruiseschip en shopping mall: ze zijn allebei 'veilige' werelden, die écht bestaan en tegelijk onwerkelijk zijn - alsof er geen buitenwereld meer bestaat. "Cruiseschepen lijken ook sterk op de zogeheten gated communities: afgesloten gemeenschappen in de VS of Zuid-Afrika, waar de vrijheid én de controle verpletterend zijn, maar waar men zich wel veilig voelt", zegt Op de Beeck in deze krant.

"Eigenlijk gaat Sea of Tranquillity over hoe we ons leven ensceneren", zegt de kunstenaar. "Onze wereld is toch maar een decor van bordkarton."

Het wat moeilijk hanteerbare boek is bijzonder smaakvol vormgegeven en bevat schitterende, haarscherp afgedrukte foto's. Alles komt aan bod: de wassen beelden van de kapitein en van zijn bemanning plus de grote maquette van het schip in het halflege, unheimliche scheepsmuseum, het scheepsservies met het logo van het schip, de zwart-witaquarellen, de containers waarin de scheepbouwers lange tijd moesten leven, en stills uit de film met onder anderen Johan Leysen (in de rol van de kapitein), Wim Opbrouck, Leah Thys en Pascale Platel.

Het boek bevat bovendien de novelle Sand (in het Engels) van Nicolas de Oliveira en Nicola Oxley, plus een cd met het liedje dat Sandrine in de film vertolkt. Ook het boek is dus een totaalkunstwerk.

Hans Op de Beeck. Sea of Tranquillity, plus cd,

Ludion, Antwerpen, 2011, 168 p., 125 ill., 44,90 euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234