Maandag 23/05/2022

Een confrontatie om te blijven koesteren

Hoe schrijf je over In real time? Hoe schrijf je over een muziek-, theater- en dansvoorstelling die handelt over de vraag: waar gaat dit over? Rosas, Tg STAN en Aka Moon maken het de recensent - en ook de toeschouwer in het algemeen - niet gemakkelijk, maar dat is hun volste recht. Ze maken het zichzelf evenmin gemakkelijk. Bovendien levert hun aanpak een adembenemend schouwspel op.

Brussel

Eigen berichtgeving

Steven Heene

Enkele duizenden seconden duurt In real time. Seconden die worden afgeteld op digitale schermen boven een bijna kale bühne. Dat is het terrein waarop de dansers van Rosas, de acteurs van Toneelspelersgezelschap STAN en de muzikanten van het jazzcollectief Aka Moon de confrontatie met zichzelf en met de anderen aangaan - een confrontatie die maanden geleden begonnen is met niets op (muziek)papier. Vandaar de titel: dit is een voorstelling gemaakt 'in reële tijd', een traject dat zichzelf per definitie niet kan herhalen en dat alleen al om die reden erg spannend is om bij te wonen.

Het eerste dat opvalt aan In real time is dat het meer een voorstelling is geworden waarin de acteurs hun lichaam 'ontdekken' dan een waarin dansers zich met tekst uitdrukken. De reële tijd op het podium bedraagt ongeveer drie uur en het grootste deel daarvan leek gevuld met bewegingen en dans, het ene moment begeleid door live muziek, het andere moment in stilte. De tekst van In real time, geschreven door Gerardjan Rijnders maar ook afkomstig van auteurs als Anton Tsjechov, Paul Eluard en zelfs Multatuli (Minnebrieven), zijn zo'n beetje daartussen geweven, met een dialoog van een man en een vrouw (He en She) als fijne rode draad.

STAN-acteur Frank Vercruyssen en Rosas-danseres Taka Shamoto nemen deze dialoog voor hun rekening. Zij hebben het - in het Engels - onder meer over het tellen van momenten, over de 'snaartheorie' (een metafoor over de snaren in ieder mens en hoe je samen tot een harmonie kunt komen), over hun overspel met derden en over hun twijfelachtige zelfkennis. Het is een typische Rijnders-tekst: geritmeerd als een spelletje pingpong (genre "Wat begon" / "Wat?" / "Wat begonnen is" / "Is er iets begonnen?") maar net voldoende informerend en gedoseerd om relevant en geloofwaardig te blijven als gesprek.

Er komen in In real time nog concretere onderwerpen ter sprake: het neoliberalisme in praktijk gebracht door socialisten bijvoorbeeld, het stokpaardje van actrice Sara De Roo tijdens een feestmaaltijd die even snel wordt opgediend als afgeruimd, met alle dansers en acteurs aan een dis van manden met fruit en flessen water. Het gespreksonderwerp (het is meer een monoloog van De Roo) verdwijnt al snel tussen de plooien van het tafellaken. Of er is de verzuchting van Damiaan De Schrijver, even voor de pauze. Hij heeft het over de voorstelling zelf, met een - mijns inziens enigszins goedkoop - relativerend knipoogje: "Waarom duurt dit allemaal zo lang? Is dit nu hedendaagse dans? Wat zeggen de recensies hierover?" Dergelijke vragen zijn nogal voorspelbaar als middel om de eventuele ernst van een voorstelling te ondermijnen, maar ach: als overdrijving in het navelstaren blijft het tamelijk efficiënt.

Dat is trouwens het wonderlijke aan In real time: de voorstelling is niet altijd even origineel, soms zelfs een tikkeltje zeurderig in de scènes die écht navelstaarderig dreigen te worden, maar die momenten lijken bijna noodzakelijk om - noem het een 'organisch' parcours - de vele onmiskenbare pieken te bereiken. Pieken van zuivere, veelal fysieke schoonheid, uitgevoerd door de dansers van Rosas én door de acteurs van STAN. Zo bevat In real time grote porties verrukkelijke bewegingstaal die nog mooier wordt door de blikken van de dansers en acteurs die op dat moment niet meedansen maar aan de rand van het 'plein' blijven staan. Uit dit geheel spreekt een joie de vivre die je maar zelden smaakt en die je adem beneemt. De wijze waarop de STAN-acteurs zich smijten in het gewoel van een wilde groepsdans; de zichtbare intimiteit tussen al die verschillende, al dan niet afgetrainde lichamen; de opzwepende en bijwijlen fragiele muziek van Aka Moon op piano, percussie, bas en saxofoon; de spanning van dansers die per ongeluk bijna tegen elkaar botsen en dat soms ook doen; de oorverdovende stiltes die alleen worden onderbroken door het geschuifel van blote voeten en gezucht; de verfijnde beheersing die de Rosas-dansers etaleren in elke vezel van hun romp en ledematen; de vrijheid die de gezelschappen voor zichzelf opeisen en die zichtbaar naar meer smaakt, een overtuigend njet aan al diegenen die Rosas, STAN of Aka Moon zouden willen catalogiseren... In real time is wit dat gaandeweg steeds witter wordt omdat alle componenten, alle kleuren, nog intenser worden. De vertwijfeling en eenzaamheid die uit sommige van de teksten spreekt, worden daarbij van repliek gediend door de elegantie en de kracht van de dansende lichamen. Een echte dialoog kortom, met als sluimerende conclusie na drie uur levensvragen: just do it. Probeer het gewoon, n'importe quoi. Heerlijk. Bevrijdend.

Voorstellingen van 24 tot en met 27 mei in de Rosas Performance Space in P.A.R.T.S., Van Volxemlaan 164, 1190 Brussel. Reserveren op tel. 070/233.939 en 070/222.199.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234