Maandag 27/01/2020

'Een Colombiaan met een Turk is ook intercultureel'

Theater en diversiteit. Het blijft een moeilijke affaire. Met GEN2020 stippelt 't Arsenaal een professionaliseringstraject uit voor jonge makers met andere etnisch-culturele roots. Na een jaar stellen ze nu hun eerste resultaten voor.

Is Vlaanderen een aparte casus als het op interculturaliteit aankomt? Waarom lukt het in Nederland en Frankrijk wel? Coördinator Kristin Rogghe en deelnemend slam poet Seckou Ouologuem maken de balans op bij de start van het GEN 2020-festival.

Kristin Rogghe: "In Nederland heb je al twintig jaar de vooropleiding ITS DNA van theatergroep De Nieuw Amsterdam. Die structurele onderwijsverankering werkt drempels weg. Hoewel het bewustzijn en de initiatieven groeien, is dat in Vlaanderen nog een beginnende zaak. In ons land is er al erg veel sociale ongelijkheid in de lagere en middelbare scholen, dus daar heb je meteen een deel van de verklaring waarom zo weinig jongeren van vreemde origine instromen in het kunstonderwijs."

Wordt die doorstroom ook bemoeilijkt door een Vlaamse taalgevoeligheid?

Ouologuem: "In Frankrijk zijn ze al meer dan dertig jaar bezig met het ontwikkelen van hun eigen taal, denk maar aan MC Solaar. Ook in Nederland is dat zo."

Rogghe: "Ik denk dat er in Vlaanderen veel terughoudendheid en angst bestaat tegenover de richting waarin de wereld evolueert. De kwestie is welke samenleving we willen. Daarom is GEN2020, generatie 2020, toekomstgericht. Wat willen we uitzetten als artistieke praktijk en menselijke waarden? Voorbij de scheidingslijn wij/zij. Een samenwerking tussen een Colombiaan en een Turk is even intercultureel als die tussen Seckou en Chris Lomme."

Zijn die werelden dan zo gescheiden?

Rogghe: "Het is belangrijk om culturele eigenheid te erkennen, maar om het ook niet als een onveranderlijke essentie te zien. In het boek De witte media wijst Katleen De Ridder op twee belangrijke drempels. Enerzijds is er het taboe op culturele diversiteit, waarbij de 'allochtoon' alleen mag meedraaien als een alibikleurling zonder eigen thema's of achtergrond, en anderzijds de reductie van een persoon tot zijn afkomst, tot een stereotype. Beiden zijn even blokkerend."

"Makers van andere origine hanteren nochtans vaak die strategie van stereotypering. Natuurlijk is dat een kritische imitatie of parodie. Voor sommige mensen blijft het bevrijdend om ermee te kunnen lachen."

"Het gaat niet alleen om de vraag: Hoeveel gekleurde mensen staan er op de scène? Dat is zeker belangrijk maar het is maar één manier om succes aan af te meten, vanuit de 'oude' normen. Wat de nieuwe vormen en normen kunnen zijn, dat is een kwestie van experiment. Daarom is het nodig dat er schrijvers en makers komen die nieuwe rollen gaan creëren."

Wat kan de overheid doen om meer diversiteit te stimuleren?

Rogghe: "Bewustwording is belangrijk maar ik denk dat we het echt in de praktijk moeten doen en dat de overheid die praktijk meer moet ondersteunen. En hoewel bij de subsidietoekenning het criterium interculturaliteit altijd aangehaald wordt, is het niet duidelijk of dat ook in de middelen gereflecteerd wordt."

Ouologuem: "Kleintjes die dingen willen doen, ondersteun die. Op een duurzame manier. Er zouden mensen in het veld moeten komen die weten wat er speelt, beweging stimuleren en zo het theater opentrekken."

Rogghe: "Uit cijfers blijkt dat minderheden weinig participeren aan gesubsidieerde cultuur. Als je dan het aanbod verrijkt en de respons erop ziet, moet je concluderen dat dat niet aan desinteresse ligt, maar dat die mensen het gevoel hebben dat het bestaande aanbod niet voor hen bedoeld is. Dat moet niet per se, maar het zou wel samen met en door hen gemaakt moeten worden. Zoals het adagio van Gandhi: 'Alles wat je doet voor mij, maar zonder mij, doe je tegen mij.'"

Het GEN2020-festival loopt vanaf 22/11 in 't Arsenaal (Mechelen), CC Berchem, Theater Malpertuis (Tielt) en Arenbergschouwburg (Antwerpen).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234