Woensdag 22/09/2021

Een chaos van Europese labels

De advertentie is aantrekkelijk: een lachende brouwer leunend op een stapel kratten bier met een pint in de hand. Op het glas staat geen merknaam, een bewijs dat het geen gewone reclame is. Met deze advertentie op een dubbele pagina probeert de Europese Gemeenschap dezer dagen haar appelations en logo's in de belangstelling te brengen. Enkele weken geleden passeerde een trein in Brussel Zuid met dezelfde promotionele bedoelingen.

Om de aandacht van de lezer te trekken brengt de advertentie het verhaal van de familie Rubens die zich na veel omzwervingen in Keulen vestigt. De jonge Pieter-Paul ontdekt er een bier waarvan hij zich de smaak zijn leven lang herinnert maar dat hij nooit meer zal terugvinden. Een mooie inleiding om het verhaal te doen over de bescherming van originele Europese producten.

Het verdere verloop van de advertentie geeft aan waar het schoentje knelt. De Europese labeling is een grote chaos, zoveel is duidelijk. De verwijzingstekens bij de opsomming van de drie Europese labels spreken al voor zich. Het label Beschermde Oorsprongsbenaming (BOB) wordt in een aantal landen van Zuid-Europa vervangen door plaatselijke varianten. In Frankrijk is dat niet Appellation d'Origine Protégée (AOP) zoals elders in Europa, maar Controlée (AOC); Italië mag DOC blijven gebruiken; en Spanje en Portugal hebben hun eigen labels die in de plaats mogen komen van de Europese.

Christine Leroy, directeur van Promag, het Waalse agentschap voor de promotie van landbouwproducten vindt dat er eigenlijk te veel logo's zijn. Dat schrikt de producenten af om er een aan te vragen, terwijl de consument door de bomen het bos niet meer ziet. "Chaos is dus nog zacht uitgedrukt", zegt Leroy.

De waarde van een label voor de producten mag nochtans niet worden onderschat. Mensen houden er wel degelijk rekening mee dat er een erkenningslogo op de verpakking staat. Een bewijs daarvan is het feit dat producten met een oorsprongsnaam gemakkelijk worden nagemaakt. De vermelding d'Ardenne werd op een bepaald ogenblik zelfs gebruikt voor ham die in Nederland werd gemaakt. Op worst mag d'Ardenne wel nog vrijelijk gebruikt worden omdat er nog geen erkenning van dat product bestaat. Hoe groot het commercieel voordeel van een label is, kan Leroy niet precies zeggen, maar zij twijfelt er niet aan dat het de moeite waard is.

Leroy verwondert er zich dan ook over dat de producenten in relatie met de consument blijkbaar minder belang hechten aan het gebruik van het logo. Zo staat op de kaas van Herve nog steeds geen AOP-logo, ook al is hij erkend - een kaas van Herve kan enkel in de streek van Herve gemaakt worden - en is het logo voorhanden. Herhaaldelijk aandringen van Promag, haalt weinig uit.

Daardoor heeft het grote publiek momenteel weinig voeling met de labeling. Nochtans bestaat het systeem sinds het Europees reglement van 1992. Toen besloot de Europese Commissie drie labels in te voeren, afhankelijk van enkele typische karakteristieken van de producten. De Beschermde Oorsprongsbenaming (BOB) wordt enkel gegeven aan producten die in een bepaalde streek worden gemaakt, via een traditioneel en oud procédé en met grondstoffen of ingrediënten uit diezelfde streek. Dat is bijvoorbeeld het geval voor het kaasje van Herve. Daarom aast ook de kaasmakerij van Chimay op het AOP-logo.

Voorts roept het reglement een BGA-label in het leven, een Beschermde Geografische Aanduiding. Daarbij speelt vooral de historische reputatie van het product en het authentieke procédé een rol. De oorsprong van de gebruikte grondstoffen is daarbij minder belangrijk. Dit is een typisch label voor Ardense hesp, de bekende jambon d'Ardenne. Het product heeft een grote reputatie, maar het varkensvlees komt van West-Vlaamse varkens.

Het GTS-label ten slotte (Gegarandeerde Traditionele Specialiteit) slaat op het originele recept waarmee het product is vervaardigd. In principe kunnen deze producten dus ook in andere regio's gemaakt worden, zolang het recept maar gevolgd wordt.

Producenten die hun producten een Europees label willen geven, moeten een hele procedure met een lastenboek ondergaan. Bovendien kost het hen, afhankelijk van het product, een aardige som geld. Zijzelf moeten trouwens het initiatief nemen.

Wij gingen even de stand van zaken in België na. Enkel Waalse en Brusselse producenten doen momenteel een beroep op Europese labeling. In Wallonië heeft men dan ook al sinds 1974 een labeling uitgewerkt. Producenten die vroeger erkend waren in het zuiden van het land, hadden het achteraf gemakkelijker om een Europees label aan te vragen. In Vlaanderen is deze traditie veel minder oud.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234