Zondag 22/09/2019

'Een camera verandert iets'

Voor À ciel ouvert deed Mariana Otero eerst gedurende een jaar research in Le Courtil om er dan gedurende drie maanden te gaan draaien. "Ik had nooit eerder van de instelling gehoord, ik wist alleen dat ik iets wou maken in verband met waanzin", vertelt de cineaste.

Wat heeft u overtuigd om daar te gaan draaien?

Mariana Otero: "Ik heb enkele vergaderingen bijgewoond en wat mij opviel, was dat men daar, in tegenstelling tot elders, niet over mentaal of psychisch gehandicapten sprak. Ze hebben het over kinderen met 'een speciale manier van zijn'. Men spreekt niet echt van ziekte, maar van une logique différente."

Kwetsbare minderjarigen filmen is, alleen al op juridisch vlak, niet evident.

"We hadden natuurlijk de toestemming van de ouders nodig. Maar dat was niet mijn grootste probleem. Het was voor mij ook een kwestie van ethiek. In het begin heb ik ook geaarzeld omdat ik niet eens wist of ik wel in staat zou zijn om kinderen te filmen. Dat leek mij heel erg moeilijk.

"Gedurende een jaar heb ik veel tijd doorgebracht in Le Courtil, altijd zonder camera. Stilaan begon ik die kinderen te begrijpen en ook het werk dat daar met hen gedaan wordt."

Van in het begin laat u duidelijk merken dat de kinderen reageren op uw camera.

"Als documentairemaakster ben ik er mij altijd van bewust dat een camera iets verandert. Daarom heb ik ook nooit geprobeerd om mij onzichtbaar te maken. Voor deze film heb ik wel beslist om alleen te werken, ook voor de klank. Ik draag de camera op mij, in een soort harnas. Het was dus moeilijk om mij niét te zien (lacht). Maar als er een band is en als men weet waarom men gefilmd wordt, ontstaat er ook een soort pact en geven ze het beste van zichzelf.

"Ze vergeten de camera niet, maar ze vergeten zichzelf. Ze zijn niet langer bang iets van zichzelf te tonen. Wat in Le Courtil zo formidabel was, was het besef dat, zelfs wanneer de camera zou storen, er toch iets interessants en positiefs kon gebeuren voor die kinderen."

Onbevangen blik op kinderleed

À CIEL OUVERT

Regie: Mariana Otero

Productie: Denis Freyd en Jean-Pierre & Luc Dardenne

Duur: 110 minuten

De waanzin proberen begrijpen. Dat was de bedoeling van documentaire- maakster Mariana Otero. Een hele klus. En dan nog bij kinderen die als autistisch of schizofreen gediagnosticeerd waren. In Le Courtil probeert men hen, op individuele basis, te begrijpen en tot rust te brengen. Hun leed te verzachten. Met veel vrijheid en soepelheid, veel toewijding en vooral veel geduld. Dat is duidelijk ook de methode die de cineaste voor haar film gebruikt heeft.

Haar aanpak is niet argwanend of kritisch, maar evenmin die van een fanatieke pleitbezorger. De discussie over psychiatrische methodologie is voer voor experten. Dat is Otero niet. Wil ze ook niet zijn. Haar blik is er een van geboeide nieuwsgierigheid naar het raadsel van de waanzin. We kijken gefascineerd mee.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234