Woensdag 18/05/2022

Een bühne vol Clichés

Achter de schermen. Opera saai, elitair en enkel voor senioren met een dikke portemonnee? Geen betere plek dan de exclusieve Opera Awards in Londen om de hardnekkige clichés over het wereldje te toetsen aan de waarheid. Kim Van de Perre

Cliché 1

Opera is voor oude snobs

Opvallen op de Opera Awards? Draag een kort cocktailjurkje en eenvoudige schoenen. We geven het op een briefje: geen betere manier om alle blikken op jou gericht te krijgen in een zaal vol smokings, torenhoge Louboutins en lange glitterjurken die zo hard schitteren dat het pijn doet aan de ogen. Afgaande op de jaarlijkse awardshow in het überchique Londense Savoy Theatre en Hotel, afgelopen zondag, is het operawereldje niet meteen weggelegd voor het bescheiden, minder bemiddelde plebs. Een toegangsticket voor de prijsuitreiking, met driegangenmenu onder de kristallen lusters, kost al snel 900 euro voor buitenstaanders en tijdens de benefietveiling op het galadiner kijkt men niet op een paar honderd pond meer of minder.

"Laat je niet misleiden: de luxe op deze awardshow is absoluut niet representatief voor de opera in ons land", sust Wilfried Eetezonne, woordvoerder van het genomineerde Opera Vlaanderen, bij het zien van onze opengevallen mond. "Hier komt één keer per jaar de crème de la crème van het wereldje naartoe. Bij ons heb je al tickets vanaf 10 euro en mag je ook in jeans binnen. Kom zoals je bent."

En de gemiddelde leeftijd op de Opera Awards mag dan al snel de 60-plus benaderen, Opera Vlaanderen ziet het aantal jonge bezoekers aanzienlijk stijgen. Met dank aan goedkopere last-minutetickets.

Cliché 2

Opera is saai

Swingend kun je de Opera Awards niet noemen. Om middernacht was het feest afgelopen (misschien niet geheel onverwacht, gezien de gemiddelde leeftijd van de aanwezigen). Galadiners waar de obers witte handschoentjes dragen, staan ook niet echt garant voor ambiance. De enige zweem van rock-'n-roll was te vinden in de toiletten, waar dames van chic allooi zich nog gauw in hun ondergoed in een andere galajurk hesen.

Maar niet saai waren de performances, waar het in opera tenslotte toch om draait. Van de Litouwse Justina Gringyte, die als een Spaanse furie Carmen neerzet, tot Lawrence Brownlee, die toont dat je niet blank moet zijn of het statuur van een Pavarotti moet hebben om het te maken. "Opera draait om de grote emoties, alles is bigger than life. Dat is toch het tegenovergestelde van saai?", zegt Gringyte, die de award voor beste jonge zangeres mee naar huis kreeg.

En ook: niets is wat het lijkt in opera. De vrouw die in haar kerstboomkleed op de rode loper nog veel weg had van een foute Miss Universe-finaliste transformeert even later voor je ogen op het podium tot een elegante nachtegaal met een stem die je tot tranen beroert.

Cliché 4

België is een kleine Garnaal

Toegegeven, zowel De Munt als Opera Vlaanderen moesten de hoofdprijs van beste internationale operahuis aan de Komische Oper in Berlijn laten. Maar dat liefst twee Belgische huizen bij de zes besten ter wereld worden gerekend, is veelzeggend.

Opera Vlaanderen was voor de tweede keer op rij al genomineerd. De Munt kreeg wel de prijs voor beste wereldcreatie - voor Au monde van Philippe Boesmans. Gevolg: als je in het Savoy laat vallen dat je uit België komt, wordt dat op goedkeurend geknik onthaald.

Maar hoe zwaar wegen die awards eigenlijk? Er zat een Belgische in de jury - operarecensente Erna Metdepenninghen - maar dat zou volgens de dame in kwestie weinig invloed hebben op de nominaties. "Ik kan een Belgisch huis wel naar voor schuiven, maar als niemand anders in de jury (een mix van journalisten en mensen uit de operabusiness, kvdp) zich daar ook in kan vinden, is het verhaal snel uitverteld", zegt Metdepenninghen.

Waarom ons landje dan zo goed scoort? "Belgische operahuizen durven, ze brengen bekende opera's bijvoorbeeld in een ongeziene enscenering of trekken onverwachte namen zoals Walter Van Beirendonck aan, en daar wordt over gesproken."

Cliché 5

Rivaliteit tussen Belgische huizen

Twee Belgische operahuizen die allebei dingen naar dezelfde prijs van beste operahuis: daar moet wel afgunst en vijandigheid van komen. Al ontkennen beide kampen dat in alle talen. Er wordt wel eens al lachend gesneerd dat de één het nog met minder middelen moet stellen dan de ander, of er wordt over een calimerocomplex gegrapt. En als het er op aan komt, wil ieder gezelschap natuurlijk zelf met het beeldje naar huis. Wie goed luistert, hoort dat het applaus iets lauwer klinkt als de tegenpartij als genomineerde wordt vernoemd.

Maar als De Munt een award wint voor beste creatie, is Aviel Cahn de eerste om intendant Peter De Caluwé te feliciteren. En omgekeerd klinkt De Caluwé opvallend oprecht als hij zegt dat hij Opera Vlaanderen ook een verzilverde nominatie had gegund.

"We zijn geen concurrenten", zegt Cahn. "Als De Munt het goed doet, straalt dat ook af op ons, en vice versa. Als het slecht gaat met De Munt is dat niet goed voor de Belgische opera. Daarbij, we brengen ook totaal andere titels."

Cliché 6

Kennis is nodig om ervan te genieten

Als er aan tafel wordt gegoocheld met aria's van Wagner en symfonieën van Strauss hoor je het als operaleek in Keulen donderen. Het is ook zeer ongemakkelijk als je hoorbaar als enige in de zaal niet in een deuk ligt met een inside joke of totaal niet mee bent als de presentator per abuis Puccini met Mozart verwart (de schande!). Maar laat dat de pret niet vergallen.

In een gewone operazaal zitten er wellicht meer leken dan op een avondje Opera Awards. Voor wie de taal van de opera in kwestie niet machtig is, zijn er ook altijd boventitels en inleidingen voorzien.

Bovendien is opera op verschillende niveaus te appreciëren: van het verhaal, tot louter de stemmen, het orkest of de enscenering. Geen idee waar die Justina Gringyte het over had toen ze zondagavond op de awarduitreiking haar keel openzette, maar dat moest ook niet om te beseffen dat het prachtig klonk.

Cliché 3

Elke zangeres is een diva

"Het is een door God gegeven talent: je hebt het of je hebt het niet", horen we een zangeres op de rode loper verkondigen. Zijn alle sopranen ook diva's in de niet zo flatterende betekenis van het woord? Op zo'n awarduitreiking vang je verhalen op van onrealistische eisen, maar evengoed over de zangers en regisseurs. Evengoed worden ook verhalen ontkracht: zo klopt het dat repetities vaak laat beginnen voor de zangeressen, maar dat is niet omdat ze per se lang willen uitslapen, wel omdat ze hun stem 's ochtends moeten sparen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234