Maandag 25/01/2021

Een brutale bek

Rond een professionele privé-detective een Vlaamse misdaadroman schrijven, is wel zeer moeilijk. Bavo Dhooge is er nochtans in geslaagd een originele antiheld in het leven te roepen en alle valkuilen van het genre te omzeilen.

Bavo Dhooge

Spookbloem

Davidsfonds/Literair, Leuven, 232 p., 17,50 euro.

Privé-detectives zoals ze die in de VS kennen, bestaan niet bij ons. Hoogstens kun je je een flauw afkooksel voorstellen van de 'lonely hunter' die op straat zijn spekzolen verslijt. Hij wordt niet alleen achtervolgd door gangsters en op testosteron afgerichte bloedmooie meiden, ook zijn eigen demonen laten hem niet met rust. Vaak is hij een wereldverbeteraar, een romanticus ook die achter een pokerface zijn kwetsbaarheid tracht te verbergen.

Prachtige romans zijn er sinds de jaren twintig geschreven met zulke helden in de hoofdrol: Sam Spade, Philip Marlowe, Lew Archer, Spenser, Warshawski, Sharon McCone en nog pakken andere Kinsey Milhones. In Vlaanderen zijn er wel een paar pogingen gedaan om de private eye tot leven te brengen, maar ze zijn een stille dood gestorven. Uitgehongerd door hun geestelijke vader of lijdend aan ongeloofwaardigheid. Maar die ziekte kun je voorkomen, zo moet Bavo Dhooge (29) twee jaar geleden gedacht hebben toen hij zijn eerste thriller schreef. Leg het er allemaal zó dik op dat het een parodie wordt en de clichés origineel lijken.

Eerst nog een beetje aarzelend schreef hij Smak, een roman die een jaar geleden de Schaduwprijs voor het beste debuut kreeg. Daarna kwam Strafschop en nu is Spookbloem uit. Allemaal met Pat Somers als eenzame antiheld. Tussendoor schreef Bavo Dhooge ook nog een tennisroman (Schaduwspel) en werkte hij als scenarist mee aan de nogal flauwe televisiereeks Sedes & Belli.

De drie thrillers spelen in Gent, een stad die tot nu toe in het misdaadgenre niet bepaald hoog scoorde, tenzij je Flikken serieus neemt. De kunstscene en het SMAK van Jan Hoet, het voetbalwereldje en de 'Gantoise' dienden al als decor voor de plot. Nu ontmoeten we Somers in de Gentse Floraliën. Op de stand van de Gentse Universiteit is de geestorchidee verdwenen, een bijzonder waardevolle bloem en het doelwit van orchideeënjagers. Professor Gilbert Prevenier van de universitaire plantentuin roept de hulp in van Somers, want hij vermoedt dat de bloem gestolen is. Heel vreemd is wel dat Prevenier een paar dagen later laat weten dat Somers zijn opdracht mag vergeten. De geestorchidee is terecht. Somers raakt geïntrigeerd en onderzoekt de zaak op eigen houtje.

Als het verhaal even stil dreigt te vallen, krijgt hij een opdracht van een vriend bij de Gentse politie. Hij moet een meisje dat na een verkeersongeval aan geheugenverlies lijdt, bijstaan in de speurtocht naar haar identiteit. En ja, ze heeft wat te maken met de geestorchidee. Dhooge vertelt een vrij ingewikkeld verhaal, maar mocht je even te lang uit het raam hebben zitten staren, dan vat hij het wel een paar keer samen. Heel mooi getimed trouwens: telkens als de plot met een derde is opgeschoten. Vakmanschap van een scenarist die het publiek kent. Dat die plot overigens wat krakkemikkig is, is niet bepaald een probleem. De wisecracks, de oneliners en de scherpe bek van Somers zijn de grote aantrekkingskracht van de thriller. Leuk om te citeren dus: "Bonte zou wel een oogje dichtknijpen en als hij dat niet deed, zou ik hem wel een oogje dichtslaan", "Ik zag dat ze wilde reageren, maar ze zat zonder tekst", "Ik haalde mijn luger boven, maar die had maar zes woorden in zich en eens die op waren, zou ook ik sprakeloos zijn." Het is niet altijd even geslaagd, wel blijft Dhooge origineel en fris. Mooi is het fragmentje waarin de schuchtere Prevenier aan zijn grote liefde een papegaai cadeau doet die hij als een soort liefdesbrief een gedicht van Baudelaire leert. Tegen het einde van Spookbloem ontmoeten we ook een wat melancholischer Somers. Als hij praat over zijn overleden vader komt er een einde aan de stoere praatjes. In een heel introverte scène legt Somers uit waarom hij in de oude Taunus van pa rijdt, naar zijn oude jazzplaten luistert, zijn oude pakken draagt. Ook waarom de pijltjes van het dartsbord dat aan de deur hangt onaangeroerd zijn gebleven sinds de dood van zijn vader. De ondraaglijke lichtheid van een misdaadverhaal met een vleugje bonjour tristesse.

Fred Braeckman

Scherpe wisecracks en oneliners. Leuk om te citeren

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234