Vrijdag 06/12/2019

'Een Bruegel vraag je niet zomaar'

Bruegel naar Vlaanderen halen, dat is het plan van Vlaams toerismeminister Ben Weyts (N-VA). Gisteren zette hij alvast de fragiele diplomatieke dans in in het Kunsthistorisches Museum in Wenen. Daarbij werden vooral de Oostenrijkers gepaaid.

"Het is wel nogal ambitieus." Al in het vliegtuig richting Wenen klinkt er onzekerheid in de stem van de Vlaamse minister van Toerisme. Wat later loopt hij met grote ogen en kunsthistorische feitjes rondstrooiend door het monumentale Kunsthistorisches Museum (KHM), waar de bezoekers overspoeld worden met Rubens, Van Dyck en Pieter Bruegel de Oude. Die laatste, daar is het Weyts om te doen. Het KHM is immers de trotse bezitter van maar liefst een derde van alle Bruegels, en die wil hij wat graag naar huis halen.

Weyts heeft immers besloten komaf te maken met "poedersuikerbeleid", waarbij elk klein toeristisch projectje wat centen toegeworpen krijgt. Ordewoord is nu "thematische impulsprogramma's", wat neerkomt op drie grote projecten: de Vlaamse Meesters, belangrijke attracties en congres- of vergaderinfrastructuur op erfgoedlocaties. "We moeten de toerist een reden geven om naar ons te komen."

Wie binnen die drie thema's een goed voorstel heeft, kan bij Weyts aankloppen en maakt kans op subsidies.

Schouders masseren

Ambitieus, dat beseft Weyts dus ook, is vooral het project rond de Vlaamse Meesters, dat tussen 2018 en 2020 tot een hoogtepunt moet komen. De omstandigheden heeft de minister alvast mee: rond die periode zou de restauratie van Het lam gods rond moeten zijn en opent ook het gerenoveerde Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen (KMSKA) opnieuw de deuren met een tentoonstelling rond Bruegel, die in 2019 precies 450 jaar dood zal zijn.

Ook in Brussel wordt er een en ander georganiseerd rond de Brabantse schilder. "Bij Bruegel heb je het voordeel van de schaarste", zegt Weyts. Maar wel jammer natuurlijk dat het gros van de werken in buitenlandse handen is.

Dat De toren van Babel toch van een andere orde is dan De boerenbruiloft, vindt Weyts na de rondleiding in de Weense Bruegel-zaal. En dat het magistrale De zelfmoord van Saul toch wat weggemoffeld hangt in een hoekje. Wat de minister ondertussen vooral hoopt, is dat de werken in 2019 in Vlaanderen te zien zijn, en daarvoor lanceerde hij in Wenen alvast een diplomatiek offensief.

Nu ja, offensief. "De vraag is vandaag (gisteren, LB) nog niet op tafel gekomen", vertelt Weyts achteraf, ook al heeft de Vlaamse overheid een structurele samenwerking met het museum. Want een Rubens of een Bruegel, die vraag je niet zomaar te leen. Los van het kostenplaatje en het logistiek huzarenstukje dat bij zo'n uitlening komt kijken, staat een instituut als KHM immers niet te springen om haar absolute pronkstukken zomaar uit te lenen. Te meer omdat het museum in 2018 zelf een uitgebreide Bruegel-expo plant, met 30 schilderijen en 40 tekeningen, die onder meer vanuit Rotterdam moeten komen.

"Het museum is ook geïnteresseerd in Dulle Griet, die nu in het Antwerpse Museum Mayer van den Bergh hangt. Wij willen hun tentoonstelling gerust faciliteren door werken in bruikleen te geven", zegt de minister, die hoopt daarmee alvast de schouders van de museumdirectie wat losser te masseren. "Ik denk dat de concrete vraag sowieso beter vanuit de kunstsector zelf komt." Alle hoop is daarvoor gevestigd op Manfred Sellink, directeur van het KMSKA en een Bruegel-autoriteit. Sellink geldt als het geheime wapen van deze snuffelronde, maar moest op het laatste nippertje verstek geven om persoonlijke redenen.

Of Kinderspelen in 2019 dus te bewonderen is in Vlaanderen, is dus nog een dik vraagteken. En er zijn nog andere bezwaren waar Weyts zich enigszins bezorgd over toont: de pruillip van al die kleine projecten die hun subsidies zien wegvallen en de budgettaire implicaties van zijn grootse plannen. "In plaats van elk jaar 15 miljoen euro uit te geven, wil ik voor de drie grote thema's 75 miljoen euro voorzien, gespreid over vijf jaar. Maar dat is budget-technisch niet simpel."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234