Zondag 29/11/2020

Een borst uit de bioprinter

Borsten printen in 3D. Ooit wordt het mogelijk, menen plastisch chirurgen. 'Binnen 15 à 25 jaar zijn we er.'

Geen littekens meer door borstreconstructies met eigen weefsel. Geen gedoe meer met implantaten of 'eigen vet'. Wel borsten die kant-en-klaar uit een printer komen, gemaakt uit eigen genetisch materiaal en met exact dezelfde vorm en grootte. Dat is waar we volgens plastisch chirurg professor Phillip Blondeel (UZ Gent) naartoe moeten.

Op een congres over toekomstgerichte therapieën volgende week zaterdag (www.kankercongres.be) stelt hij zijn eigen onderzoeksproject voor. "Mijn voordracht zal gaan over wat vandaag kan, en wat morgen misschien mogelijk zal zijn." En zulke geprinte borsten, dat wordt volgens Blondeel dus ooit realiteit. In zijn labo aan de Universiteit Gent worden daar de eerste stappen toe gezet.

"Technisch is het perfect mogelijk", legt hij uit. "Al betekent dat niet dat we er al zijn. Maar dit is wel waar we ons de komende jaren mee bezig gaan houden. Ik schat, hoop, dat we binnen 15 à 25 jaar zover zullen staan."

Het zou goed nieuws betekenen voor de vele vrouwen die door kanker hun borsten helemaal of gedeeltelijk verliezen. Elke dag krijgen 27 vrouwen te horen dat ze de ziekte hebben. Jaarlijks worden ongeveer drieduizend borstreconstructies uitgevoerd, waarvan tweeduizend met eigen weefsel.

Perfect dezelfde borsten

Het voordeel van een 3D-geprinte borst is dat je perfect dezelfde borsten kunt creëren. "In theorie is het mogelijk om de vorm en het volume te bepalen met behulp van een scan, en dat dan in te bouwen", zegt Blondeel.

Om een borst te printen, heb je stamcellen nodig. Die kunnen uit onderhuids vetweefsel gehaald worden. "Vervolgens geef je die stamcellen een bepaalde functie en laat je ze vermenigvuldigen", legt Blondeel uit. "Zo kun je bloedvaten maken, of bindweefsel, vetcellen."

Daarna kun je die cellen ook gaan printen. "Dat doen we nu al, maar helaas alleen nog maar in een heel kleine hoeveelheid en nog maar met één type van cel. Terwijl een borstklier gemakkelijk 100 tot 600 gram weegt, miljarden cellen telt en dus ook verschillende types cellen heeft. Het printen van verschillende soorten cellen staat op dit moment nog in de kinderschoenen, maar de mogelijkheden bestaan wel al."

De grootste uitdaging om dit te doen slagen, is om bij de borst voor een goeie doorbloeding te zorgen als ze 'geconnecteerd' wordt met het lichaam. "Je zult die borst moeten aansluiten op de bloedcirculatie van de patiënt. Naast het weefsel, moet je dus de vertakte bloedbanen printen waardoor bloed moet gaan stromen. Kunnen we bloedvaten printen die zo groot zijn dat er bloed door kan? Dat is een uitdaging waar we op dit moment nog geen pasklaar antwoord op hebben."

De voordelen voor de vrouw zijn niet min. Niet alleen krijgt ze exact dezelfde borsten terug, het aantal littekens is ook zeer beperkt. Zal de boezem ook hetzelfde voelen? "Je zou ook de zenuwen kunnen printen. Maar veel van het gevoel gaat via de huid, dus als je de huid kunt sparen, bewaar je ook een deel van de zenuwen. De erogene gevoeligheid zul je helaas nooit kunnen herstellen."

Ook plastisch chirurg Steven Colpaert (AZ Monica) gelooft dat de toekomst aan 3D is. "Hiermee kunnen de nadelen bij de reconstructies die vandaag mogelijk zijn, worden weggewerkt." Vrouwen die vandaag na een amputatie een nieuwe borst willen, kiezen veelal voor implantaten of een reconstructie op basis van hun eigen vet- en huidweefsel.

Gigantisch duur

Nadeel van 3D is het prijskaartje. Blondeel: "In het begin zal dit gigantisch duur zijn. Dat is met alle nieuwe ontwikkelingen zo."

Beide chirurgen benadrukken dat er wereldwijd ontelbare labo's bezig zijn met het onderzoek naar deze nieuwe reconstructietechniek. Ook in België zijn er meerdere spelers. Onder meer het UZ Leuven is al meer dan een decennia bezig met tissue engineering.

Het hele 3D-concept zit nu nog in de beginfase van het laboratoriumonderzoek. "Maar ik maak me sterk dat er nieuwe manieren komen voor de patiënt die het minder invasief en minder traumatisch maken", besluit Blondeel.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234