Zondag 29/03/2020

InterviewMireille Schreurs

‘Een boete moet je voelen, maar je moet er toch geen volledige familie mee straffen?’

Schreurs’ laatste maanden als politierechter in Aalst zijn vanavond te zien in ‘Alloo in de politierechtbank’ op VTM.Beeld VTM

Na een kleine maand pensioen is er voor voormalig politierechter in Aalst Mireille Schreurs nog geen sprake van een zwart gat. Maar 34 jaar achter de hamer laten zich ook voor mevrouw Karel De Gucht voelen. ‘In al die jaren leerde ik vooral dit: er bestaan nog steeds meer goede dan slechte mensen.’

Haar toga hangt niet letterlijk aan de haak, maar op een kapstok in de vestiaire, thuis in het Oost-Vlaamse Berlare. Dat, en een gehaakt poppetje van een rechter dat ze van een griffiebediende kreeg en de keuken in het oog houdt, herinnert Mireille Schreurs dagelijks aan haar carrière. Als prille dertiger met twee jonge kinderen en een echtgenoot in het Europees Parlement stapte ze in 1985 over van de advocatuur naar de magistratuur. Zo werd ze één van de eerste vrouwelijke politierechters in ons land. 

De laatste maanden van haar carrière legde Luk Alloo vast op beeld, vanavond (22.15 uur) en volgende week te zien op VTM. En net voor haar pensioen zorgde Schreurs in een interview nog even voor deining: rijden na twee glazen alcohol bij een diner, waarom zou dat niet mogen? “De hele dag trilde mijn gsm. Ik ben nogal voor vrijheid. Als er dan criticasters moord en brand schreeuwen omdat een politierechter zo'n uitspraak doet: sorry, daar kan ik niet tegen.”

Maar alcohol in het verkeer ís toch een probleem?

“Natuurlijk, en ik waarschuw dan ook voor de gevaren van alcohol en drugs. Dag in, dag uit staan we dicht bij de mensen, behandelen we dossiers die zich in hun leefwereld afspelen. Maar ik heb me nooit de grote prediker of moralist gevoeld. Iedereen blijft verantwoordelijk voor zijn eigen daden. En ik zeg al langer dat ik geen voorstander ben van nultolerantie. We straffen daarmee enkel de brave burger, die op restaurant na het aperitief nog één glas wijn drinkt. Mensen die zat achter het stuur kruipen, houden zich niet aan 0,5 promille en zullen zich ook niet aan de nultolerantie houden. Ik sprak zelfs al gevangenisstraffen uit, maar of die een impact hebben op hardleerse overtreders? Ik betwijfel het.”

U bent intussen een maand met pensioen. Bent u al beginnen te breien en ploeteren in de moestuin?

“Handwerk en groene vingers zijn toevallig niet aan mij besteed. (lacht) Die eerste maand verliep dan ook atypisch. Na de feestdagen reisde ik met Karel mee naar Tokio, waar hij moest spreken, en naar ons wijnbedrijf in Italië. Omdat ik nog geen enkele week thuis ben geweest, ben ik nog niet afgekickt. En het zal ook niet stilvallen: samen met Jean-Jacques (haar zoon, red.) zal ik tentoonstellingen in hedendaagse kunst organiseren. Intussen heb ik meer tijd om te lezen en Italiaanse lessen te volgen.”

Met haar echtgenoot, Eurocommissaris Karel De Gucht (Open Vld).Beeld Belga

U had nog enkele jaren kunnen doorgaan. Waarom niet?

“Aan rust had ik geen nood - ik vond dit geen moeilijke job, zware dossiers horen erbij. Maar al een jaar of twee dacht ik na over dat pensioen. Ik begon als één van de jongsten en was nu de oudste. Dus het was genoeg. Op een dag zette ik me achter mijn computer en verstuurde ik de aanvraag. Toen ik op het verzendknopje duwde, schrok ik van mezelf: had ik dit wel moeten doen? Een halve dag sluimerde dat gevoel. Ik dééd mijn werk graag, was bang dat ik het zou missen: het vaste stramien van mijn week, de mensen van de griffie en het parket. Ik spring nog eens binnen, maar neem eerst wat afstand.”

In 34 jaar tijd zag u ongetwijfeld veel veranderen.

“De maatschappij werd multicultureler en dat zagen we in de rechtbank. Mensen van allochtone afkomst weten niet voldoende dat hun rijbewijs in ons land vaak niet geldig is. En vooral het respect van de mensen kalfde af. Niet alleen politierechters, ook leerkrachten en huisartsen worden tegenwoordig afgedreigd.”

“Natuurlijk deed ik na 34 jaar wel wat mensenkennis op. Als ik één ding leerde, is het dat er nog steeds meer goede dan slechte mensen rondlopen. Velen hebben spijt van hun daden, een ongeval is zelden moedwillig. Iedereen probeert nog wel verzachtende omstandigheden aan te brengen. Mensen hebben dan ook het recht zich te verdedigen.”

Stelde u ook pijnpunten in de wetgeving vast?

“De geldboetes in dit land bedragen soms volledige maandlonen. Een boete moet je voelen, maar je moet er toch geen volledige familie mee straffen? Wetgevers zouden beter wat meer naar de praktijk kijken. Zo worden de boetes en rijverboden voor vluchtmisdrijf steeds maar opgedreven. Terwijl acht op de tien vluchtmisdrijven enkel stoffelijke schade hebben, zoals een paaltje.”

Welke zaak zal altijd op uw maag liggen?

“Met soms wel 6.000 vonnissen per jaar is dat een moeilijke vraag. En uit respect voor nabestaanden wíl ik daar niet op antwoorden. Natuurlijk blijven dodelijke ongevallen en ongevallen waarna jonge mensen voor de rest van hun leven volledig invalide zijn altijd hangen. Als rechter moest ik dan een objectieve beslissing nemen en als mens lag ik daar wel op te broeden, ja. Zelfs ‘s nachts was ik er onbewust mee bezig. Dan schoten me ‘s ochtends details te binnen die ik zeker nog eens moest bekijken. Maar eens mijn beslissing op papier stond, was ze ook genomen. Ik probeerde altijd zo eerlijk mogelijk te oordelen - wat ik jonge politierechters overigens ook aanraad. En bij twijfel vrij te spreken. Ik kan er beter mee leven dat er iemand door de mazen van het net glipt, dan dat er een onschuldige veroordeeld wordt.”

“Wel herinner ik me een oude meneer - lang geleden - die zich na zijn veroordeling tot mij richtte: ‘Mag ik nog iets zeggen, mevrouw? Heeft u ooit naar de 1-2-3-show (een Nederlands spelprogramma uit de jaren 80, red.) gekeken? U lijkt sprekend op die speakerin!’ (lacht)”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234