Dinsdag 24/11/2020

Matthieu Ricard

"Een boeddhist eet zijn vrienden niet op"

Matthieu Ricard, vertaler van dalai lama.Beeld jonas lampens

Matthieu Ricard, Frans boeddhist en persoonlijke vertaler van de dalai lama, heeft een boek uit. Het is een pleidooi voor vegetarisme, maar niet het zoveelste. Gebaseerd op wetenschap, filosofie en ethiek wil hij ons doen nadenken over de waarde die wij een dierenleven toekennen.

Zondag 4 oktober is het Werelddierendag. Een goed moment om een pleidooi te houden tegen het eten van dieren.

Matthieu Ricard: "Ja. Iedereen verliest erbij. De dieren zelf, eerst en vooral. Er worden twee miljoen dieren per uur gedood omdat wij ze opeten. Daarnaast het milieu. Het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) zegt in zijn rapport dat als de consumptie tussen nu en 2050 verdubbelt, enkel die factor ervoor verantwoordelijk is dat de opwarming niet onder de 2 graden blijft. Dieren consumeren vergroot ook de ongelijkheid in de wereld. 750 miljoen ton graan uit Afrika en Latijns-Amerika wordt naar Noord-Amerika, China en de VS versluisd om als dierenvoedsel te dienen. Maar met die granen zouden 1,4 miljard mensen kunnen eten."

Hebben wij mensen dan geen vlees nodig om te voorzien in een gevarieerde voeding?

"De menselijke gezondheid is vaak het argument waar voorstanders van dieren doden het meest mee schermen. Er is geen enkele wetenschappelijke studie die aantoont dat wij vlees nodig hebben voor onze gezondheid, integendeel. Wie meer vlees eet, schaadt zijn gezondheid. Alle grote epidemiologische studies tonen dat de grote vleeseters 15 procent vaker vroegtijdig sterven."

Zit het niet in de menselijke natuur om dieren te eten? Dieren eten elkaar tenslotte ook op.

"Er is ook een ethisch argument. De mens heeft ondertussen grote vooruitgang gemaakt op ethisch vlak. Slavernij is afgeschaft, de mensenrechten zijn erkend, er is stemrecht voor vrouwen, bescherming van kinderen. En we aanvaarden dat de waarde van een mensenleven niet meetbaar en dus oneindig is. Ondertussen zie ik een enorme kloof met hoe we de waarde van dierenlevens inschatten. Die waarde is nul, tenzij we het dier economisch verwerken en consumeren. Volgens mij is het dringend tijd dat we onze ethische vooruitgang ook uitbreiden naar dieren."

Nochtans zou de gemiddelde mens nooit met opzet een dier doen lijden.

"Het finale argument daarbij is dat er een 'cognitieve dissonantie' is. Ik vraag aan een zaal mensen of ze voor rechtvaardigheid en moraal zijn en iedereen steekt de hand op. Dan vraag ik of het juist en moreel verantwoord is om wezens die kunnen lijden te doen lijden zonder dat daar een noodzaak voor is. Vervolgens steekt niemand de hand op. 'Dat is dan geregeld', zeg ik altijd. Want het logische gevolg daarvan is dat je geen dieren meer eet."

Dus iedereen zou moreel gezien vegetariër moeten zijn?

"Een grote studie toont dat we dieren eten om irrationele redenen. Vijfenzeventig procent zegt: 'Omdat ik het graag eet.' De tweede reden die mensen opgeven is 'traditie' en de derde is 'gewoonte, omdat ik anders gedoe krijg in mijn familie'. Niemand kan een morele reden opgeven. Er bestaat met andere woorden geen morele verantwoording om dieren te eten. Het gaat allemaal om beschrijvingen van de gewoontes, de voorkeuren, maar er is geen enkele morele dimensie."

Denkt u dat dierenleed, in tijden waarin verschillende maatschappelijke crisissen elkaar opvolgen, een prioritaire bezorgdheid is van de doorsnee burger?

"Dat we ons beter zouden bezighouden met het lijden van mensen, zoals de schending van mensenrechten in onder andere Syrië en Irak, is een nepargument. Ik zie echt niet in hoe stoppen met dieren doen lijden de Syriërs zou helpen. Bovendien: stoppen met iemand pijn te doen vergt geen energie. Het vergt meer energie om het wel te doen.

"In mijn boekprobeer ik niet te roepen: 'Stop met dieren eten'. Ik toon gewoon de absurditeit van al dat leed. Ik zeg wel: bekijk de wetenschap, de ethiek, de filosofie hierover en neem dan zelf een beslissing."

Beeld jonas lampens
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234