Maandag 24/01/2022

Een blind genie

Het gros van deze muziek bruist van de joie de vivre en wie de moeite (en de tijd) neemt om zich door deze box te werken begrijpt waarom Charles met het koosnaampje 'The Genius' werd bedacht

Cd-box van de week l Ray Charles HHHH

Pure Genius - The Complete Atlantic Recordings (1952-1959) Bart Steenhaut

Toen Ray Charles zijn beste werk opnam, was hij een prille twintiger. Net als Louis Armstrong, een van zijn grote voorbeelden, bereikte de creativiteit van de blinde pianist al op heel jonge leeftijd een hoogtepunt en het pleit voor Ahmet Ertegun - Charles' ontdekker en medeoprichter van het legendarische label Atlantic - dat hij over oren beschikte die dat talent meteen herkenden. Ertegun heeft ook deze verbluffende box samengesteld: 119 nummers verspreid over zes cd's, plus een cd met repetities uit de vroege jaren vijftig en een dvd met beelden van het optreden op het Newport Jazz Festival uit 1960, toen Charles zijn samenwerking met Atlantic net had beëindigd omdat hij bij Paramount/ABC veel meer kon verdienen. De box is verpakt als een ouderwetse platendraaier en er zit een prachtig boek bij met essays en foto's uit die periode. Niet alles is - zeker voor de doorsneeluisteraar - even interessant en de cd met repetities is alleen voor verzamelaars van belang, maar het gros van deze muziek bruist van de joie de vivre en wie de moeite (en de tijd) neemt om zich door deze verzameling heen te werken begrijpt waarom Ray Charles al gauw met het koosnaampje The Genius werd bedacht.

Het is waar: de in Georgia geboren zanger stond aan de zijlijn toen Chuck Berry en Little Richard de rock-'n-roll uitvonden, maar zonder hem zouden blues, soul, country en zelfs jazz nooit hetzelfde hebben geklonken. Met 'I've Got a Woman' (zijn eerste nummer 1-hit) vond hij zijn eigen stijl en van dan af stippelde hij de weg van zijn carrière haast autonoom uit. Hij introduceerde de vraag-en-antwoordspelletjes met het koortje The Raelettes in zijn muziek, speelde samen met Milt Jackson en leefde zich uit in instrumentale jazz, met opnamen waarbij het spelplezier haast letterlijk uit de toetsen spat. Charles was geen ezel: hij hield van geld en besefte dat dat verdiend kon worden met makkelijker in het oor liggende hits. Maar zijn pianospel is zonder uitzondering fantastisch en als zanger voel je dat hij de blues in iedere vezel van zijn lichaam heeft. Tegen het eind van zijn tijd bij Atlantic was hij niet alleen bandleider, producer en arrangeur, maar op de koop toe een bezielde performer, zoals de liveopnamen 'A Fool for You' en het bloedstollende 'Drown in My Own Tears' onomwonden illustreren.

Het merendeel van het materiaal op Pure Genius dateert nog van voor de lp-periode en de eerste langspeelplaat die Atlantic van Ray Charles uitbracht, dateert pas van 1957. Precies daarom heeft Ertegun ervoor gekozen alle opnamen in chronologische volgorde te rangschikken. Daardoor, en ook omdat elke cd tot op de rand gevuld is en liveopnamen tussen studiotracks staan, lijkt het soms alsof de cd's wat willekeurig aan elkaar hangen. Maar dat is de enige bemerking op het beste werk van een artiest die qua productiviteit en consistente klasse niet voor Dylan of Sinatra hoefde onder te doen. Toegegeven, er hangt een fors prijskaartje aan Pure Genius, maar de muziek die je er in de plaats voor krijgt, is onbetaalbaar. (Rhino / Warner)

Download:

'The Sun's Gonna Shine Again',

'It Should've Been Me',

'I've Got a Woman',

'Hallelujah,

I Love Her So',

'Dawn Ray',

'Drown in My Own Tears',

'The Man I Love',

'The Ray',

'Ain't Misbehaving',

'Talkin' 'bout You',

'You Be My Baby',

'A Fool for You (live)',

'Fathead'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234