Dinsdag 20/10/2020

AchtergrondTechbedrijven

Een Belgische digitaks, heeft dat zin?

Beeld AP

De data die we allemaal samen genereren door foto’s te delen en zoektermen in te tikken, creëren megawinsten voor techbedrijven. Winsten waar die giganten geen belastingen op betalen. Een Belgische digitaks moet daar paal en perk aan stellen. Maar heeft dat zin?

Meer telewerken, meer online shoppen, meer schermtijd tout court. De coronapandemie heeft voor een digitale versnelling gezorgd waar zelfs Facebook en Google niet van durfden te dromen. De digitale diensten van dit soort buitenlandse – en veelal Amerikaanse – techbedrijven floreren als nooit tevoren, terwijl de winsten onbelast naar hen terugvloeien.

Geen wonder dat de bereidheid bij Belgische politieke partijen groeit om een oplossing uit te werken voor het probleem. Volgens De Tijd zou er een meerderheid bestaan in het federaal parlement die een zogenaamde Belgische digitaks steunt. Bedrijven die digitale diensten aanbieden, zullen een belasting van drie procent op hun omzet moeten betalen. Het gaat om techreuzen die wereldwijd ruim 750 miljoen euro omzet draaien en 5 miljoen euro inkomsten in België boeken.

“De huidige fiscale wetgeving laat ons niet toe om bedrijven te belasten op diensten die ze aanbieden in landen waar ze zelf fysiek niet aanwezig zijn”, zegt sp.a-kamerlid Joris Vandenbroucke. Bedrijven zoals Google en Facebook bieden gratis digitale diensten aan in ruil voor data van gebruikers. “Die bedrijven halen op een complexe manier economische meerwaarde uit die data. Pure, onbelaste winst. Bedrijven die hier gevestigd zijn, moeten wel belastingen betalen. Dat verschil is niet te verantwoorden.”

Het voorstel maakt daarom gewag van een omzetbelasting, geen winstbelasting. “De omzet van een bedrijf is toe te schrijven aan de plek waar bepaalde diensten worden aangeboden”, zegt Wouter Lips, die aan de UGent onderzoek doet naar internationale belastingontwijking en -ontduiking. “Winst is vluchtiger en kan boekhoudkundig tussen landen verschoven worden.”

Te weinig

België is niet het eerste land dat aan dit soort belasting denkt. De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) werkte een gelijkaardig voorstel uit. Maar dat wordt geboycot door de VS. Zij vinden dat het te veel focust op Amerikaanse techbedrijven. 

Ook de Europese Commissie droomt van een dergelijke omzetbelasting. De weerstand daar is tweeërlei. Ten eerste zijn er landen als Luxemburg, Ierland en Nederland die dankzij hun fiscaal gunstig regime net heel geliefd zijn bij techbedrijven. Ten tweede vrezen landen als Finland en Estland dat een digitaks een stok in de wielen zal worden voor hun eigen succesvolle digitale bedrijven. Landen zoals Frankrijk en Italië besloten dan maar op eigen houtje een digitaks in te voeren.

“Een Europese digitaks heeft nog als voordeel dat er één punt voor registratie is”, zegt Marie Lamensch, professor internationale en Europese belastingen (VUB). “Als elk land die registratie afzonderlijk installeert, kost dat meer.” Zij vindt een digitaks verre van de beste oplossing. Eerst en vooral levert een digitaks te weinig op. In voorbereidingsdocumenten van de EU circuleert het bedrag van 5 miljard euro per jaar. In België zou het gaan om 150 miljoen euro per jaar. “Ondertussen misloopt de EU alleen met BTW-fraude al meer dan 50 miljard euro inkomsten.”

Volgens Lamensch is een digitaks vooral een belasting van politiek strategisch belang. “Het is een manier voor de politiek om te laten weten: we zijn ermee bezig.” Of het kan handig zijn op diplomatiek niveau. “Kijk naar Frankrijk. Daar heeft de aankondiging ervan gezorgd dat president Emanuel Macron met de Amerikaanse president Donald Trump aan tafel kon. De uitvoering van de wet laat ondertussen op zich wachten.”

Joris Vandenbroucke kent de kritiek op het wetsvoorstel. “De vijand van een goed voorstel is een beter voorstel. Wij geloven dat dit een haalbare manier is om een enorm grote onrechtvaardigheid uit de wereld te helpen.” Hij benadrukt dat het voorstel een tijdelijke maatregel is in afwachting van een beslissing binnen de EU of de OESO.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234