Zaterdag 20/04/2019

Vier vragen

Een beetje sneeuw en alles staat vast: valt dat niet te vermijden?

File in Brussel gisteren. Beeld Photo News

Sneeuwval deed bijna heel Vlaanderen vastlopen. Het leverde de drukste dag van het jaar, een stormloop op winterbanden en bijzonder veel geannuleerde vluchten op. Experts ramen de economische schade op minstens 25,6 miljoen euro.

1Hoe erg was het?

Tijdens de ochtendspits veroorzaakte de sneeuw 1.266 kilometer file op de snelwegen. "Het was de drukste filedag van het jaar", zegt Peter Bruyninckx van het Vlaams Verkeerscentrum. "Het was de hele dag uitzonderlijk druk op de Vlaamse hoofdwegen. Het verkeer ging er aan een slakkengang vooruit. De probleemzones waren de op- en afritten." Het Agentschap Wegen en Verkeer (AWV) strooide overdag 1.000 ton zout.

Op de Vlaamse hoofdwegen gebeurden een veertigtal ongevallen. De spoeddiensten van de ziekenhuizen hadden het gisteren niet drukker dan anders. "Er is nauwelijks meer volk dan normaal", klinkt het in het UZ Leuven. Ook in het UZ Brussel, het UZ Gent en Ziekenhuis Oost-Limburg bleef het rustig. "Vermoedelijk zijn veel mensen binnen gebleven of toch voorzichtiger geweest", zegt Gina Volkaert van het UZ Brussel, waar rond 16 uur zo'n 104 verkeersslachtoffers waren binnengebracht. "Niet meer dan gewoonlijk."

Het absolute sneeuwfilerecord is gisteren niet gebroken. Dat staat met 1.685 kilometer nog altijd op 12 maart 2013. De VAB kreeg gisteren wel ruim de helft meer oproepen dan op een normale dag. Ook Touring kreeg dubbel zoveel oproepen, in totaal 4.000, als op een gewone maandag.

Brussels Airport schrapte zowat driehonderd vluchten. De Lijn ondervond overal problemen en legde het busverkeer in West-Vlaanderen 's avonds stil. De NMBS ondervond weinig hinder door de sneeuwval.

Beeld De Morgen

2Valt zo'n verkeersinfarct echt niet te vermijden?

Liefst 316 strooiwagens reden zondagnacht en gisteren af en aan om in totaal 1.600 ton strooizout op de wegen te mikken. Het werk van 450 mensen bracht echter weinig zoden aan de dijk. "Het zout is weggespoeld omdat het eerst regende", zegt Veva Daniëls van het Agentschap Wegen en Verkeer. In heel wat landen - onder meer in Scandinavië - strooien ze daarom ook met zand. Dat zou beter blijven liggen. "Maar dat mogen wij hier niet. Onze rioleringen zouden erdoor verstoppen."

In Frankrijk geldt een rijverbod voor vrachtwagens bij extreem weer. Hier zagen we trucks die tunnels niet uitraakten of bruggen blokkeerden. Toch zou zo'n rijverbod volgens mobiliteitsexpert Johan De Mol (UGent) te drastisch zijn. "Wel zouden ze bij voorspelbaar winterweer verplicht moeten worden om winterbanden te gebruiken en bij algehele sneeuwval ook sneeuwkettingen." Federaal minister van Mobiliteit François Bellot (MR) ziet het niet zitten om vrachtwagens van de weg te halen. "Wel komen er volgend jaar nieuwe regels wat betreft het inhaalverbod op snelwegen bij neerslag. Er komen speciale borden die aanduiden waar het niet mag."

In landen zoals Duitsland, Luxemburg, Zweden, Noorwegen en Oostenrijk zijn winterbanden verplicht. In Italië, Frankrijk en Zwitserland onder bepaalde omstandigheden - aangegeven met verkeersborden - ook. De Mol begrijpt niet waarom winterbanden bij ons nog niet verplicht zijn, maar Bellot wil er niets van weten. "We gaan geen enkele Belg verplichten. De sneeuwval van de jongste dagen is nog steeds uitzonderlijk in ons land."

3Hoeveel heeft dit ons gekost?

Al het fileleed blijft niet zonder een stevig prijskaartje: minstens 25,6 miljoen euro voor één dag, in Vlaanderen alleen al. Al die werknemers die niet tijdig op hun werk geraken en vrachtwagens die hun lading niet kunnen lossen, kosten onze economie handenvol geld. "Voor een personenwagen is dat zo'n 11 euro per uur dat ze langer onderweg zijn dan op een gewone dag", zegt Sven Maerivoet van onderzoeksbureau Transport & Mobility in Leuven. "Dat is de kostprijs van de tijd die je niet aan het werk bent."

Voor vrachtwagens in de file loopt die prijs, door het loon van de chauffeur en de door vertraging mogelijk onverkochte lading, nog meer op. "Prijskaartje: 34 euro per uur." Op een doordeweekse dag kosten files op Vlaamse snelwegen al vlug 550.000 euro. "Dat loopt vandaag op tot 2,6 miljoen voor de snelwegen en 12,8 miljoen euro op alle wegen", becijfert Maerivoet. "Tel je ook mee dat mensen afspraken missen en te laat geleverde goederen een logistieke keten in de war sturen, dan is de kost dubbel zo hoog, tot 25,6 miljoen euro."

4Wat mogen we de komende dagen verwachten?

Mooi weer wordt het de komende dagen allesbehalve, maar volgens het KMI moeten we in Vlaanderen niet meteen een tweede winterpiek verwachten. Vandaag, morgen en overmorgen blijft het bij smeltende sneeuw, regen en temperaturen net boven het nulpunt. Vorst en hevige sneeuwval zouden uitblijven. Nog altijd vervelend en gevaarlijk weer dus, maar de kans op monsterfiles zoals gisteren is klein. Al geeft het Vlaams Verkeerscentrum aan dat de situatie snel kan veranderen. Het AWV staat ook weer klaar om te strooien, maar stelt dat de voorspelde regen en het vele vocht ervoor kunnen zorgen dat het zout zijn werk niet kan doen.

Fileleed in Brussel. Op de hoofdwegen vond een veertigtal ongevallen plaats. Beeld Photo News

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.