Maandag 24/06/2019

'Een Beatle op je plaat, dat is een jongensdroom'

Dave Grohl beweert het bij elke nieuwe plaat, maar nu zijn ook de ándere Foo Fighters het eens met hun frontman. 'We hebben onszelf serieus uitgedaagd en vernieuwd.' Hun negende album Concrete and Gold toont un nouveau Foo, al schuwen de Fighters het bekende gitaargeweld zelden.

Wanneer we de statige suite van een Zweeds hotel binnenstappen, blijkt le petit Belge hoog in het vaandel gedragen te worden door bassist Nate Mendell en gitaristen Pat Smear en Chris Shiflett. Enthousiast ontbrandt Shiflett in een anekdote over de Belgische motorclub die naar een van zijn clubconcerten kwam kijken: "De zaal stond afgeladen vol met Belgen, maar niemand had me iets verteld over de taalbarrière. Spreek nooit Vlaams tegen Walen, heb ik geleerd. Behalve als je per se kloeke bikers nijdig wil maken, natuurlijk."

Gitarist/punkicoon Pat Smear en de stille bassist Nate Mendell blikken op hun beurt graag terug op een relatie met ons land die al twee decennia standhoudt. Niet alleen speelde een prille incarnatie van de Fighters een van hun eerste concerten in ons land (in het Luna Theater en op Pukkelpop), maar ook het festivaldrama in 2011 laat hen nog altijd niet los. Toen had de groep moeten afsluiten, maar een goddeloze storm maakte brutaal komaf met een wis hoogtepunt van die avond.

Een jaar later stak Dave Grohl op diezelfde wei een emotionele speech af. "In de coulissen hadden we er met geen woord over gerept," zegt Shiflett, "maar ineens kon Dave niet langer zwijgen. Zonder voorbereiding zei hij die mooie woorden. Zelfs wij voelden een krop in onze keel opwellen. He really nailed it. Dat vóél je dan ook direct op zo'n podium: de ontroering of het verdriet van zo'n grote massa kan écht over je heen spoelen."

Op Concrete and Gold maakte Dave Grohl ook meer dan anders werk van zijn woorden. Volgens hemzelf schreef en schaafde hij intenser dan ooit aan zijn teksten. Onvrede met Amerika vond zijn weg naar de lyrics en ook het politieke angstklimaat sloop in zijn teksten. Niet onverwacht krijgt Trump er daarbij van langs.

"Look out cuz I know what you're doing / Turn up the American ruse / White House, Death in June" (uit: 'La Dee Da').

Meezingen

We willen weten wat de andere leden van die aanpak denken, maar dan herinneren we ons een geestige scène uit Sonic Highways. In die documentaire pronkt Grohl zichtbaar verguld met één van zijn songteksten. Pat Smear werpt een vluchtige blik op het beschreven vel en mompelt laconiek: "That's... a whole fuckin' lot of words." De groep schiet in de lach.

"Weet je, Dave is vast wel een goede storyteller," gniffelt Smear, "maar ik bemoei me liever niet met dat deel van zijn zielenleven. Het zou gewoon voyeuristisch aanvoelen. Als één van de kerels in deze groep ooit een autobiografie zou uitbrengen, ga ik die niet eens lezen. Ik hoef het niet te weten. Ik wíl het waarschijnlijk zelfs niet eens weten. Bende viespeuken (binnensmonds)."

Shifflet schaamt zich wel om zijn gebrek aan interesse: "Een paar dagen geleden hebben we een aflevering van Carpool Karaoke opgenomen (populair segment van James Cordens talkshow, GVA) en toen besefte ik plots dat ik geen enkele fuckin' song van Foo Fighters kan meezingen. Zelfs niet de hits die al achttien jaar meedraaien in de set (lacht). Hoe beschamend is dat? 'I'm looking, uhm... at the skies and... uhm'(uit 'Learn to Fly', GVA). Het is effenaf gênant hoe ik buiten beeld probeer te blijven, terwijl ik de lyrics op mijn smartphone google."

Voor hun nieuwste plaat gooide de groep het over een andere boeg. "Dat beweert Dave bij élke nieuwe plaat," zegt Mendell, "maar met Greg Kurstin als geheim wapen zijn we daar ook echt in geslaagd. In het begin stond ik een beetje huiverachtig tegen zo'n producer. Ik hou van zijn werk voor Adele of Sia en zo, maar laten we elkaar niets wijsmaken: van Foo Fighters verwacht je toch altijd weer een stomp in je maag, en een knarsend gepiep in je oren. Maar eigenlijk hadden we na drie songs de juiste smaak te pakken. Greg is niet halsoverkop in de songs gedoken. De veelgelaagde harmonieën zijn zijn aandeel, maar ook de subtiele knipogen naar jazz en boogie."

Drummer Taylor Hawkins vergeleek deze plaat met Karel Appel, vertelde hij onlangs. De rest van de groep zet het meteen op een gieren. "Taylor die doet of hij iets van kunst afweet?" lacht Pat hoofdschuddend. "How did that happen? Volgens mij heeft hij die naam gewoon uitgevonden, en het geluk gehad dat die kerel écht bleek te bestaan."

Wel ontegensprekelijk echt zijn de grote namen die sieren op de gastenlijst van Concrete and Gold. Zo hoor je onder meer Paul McCartney drummen (!) in 'Sunday Rain' en zingt Justin Timberlake in het achtergrondkoortje van een andere song. "Dat een Beatle meewerkte aan een plaat, is een jongensdroom die uitkomt", geeft Smear onomwonden toe.

"Ik weet niet hoe het zit met de anderen, maar bij onze eerste ontmoeting moest ik mezelf voortdurend dwingen om niet aan zijn voeten te gaan liggen. Ik ben niet beschaamd om dat toe te geven. We hebben het hier wel over een legende die al vanaf onze kindertijd belangrijk was, hé. Op den duur ga je elkaar uiteraard zien als collega's - iets anders zou gewoon kinderachtig zijn - maar ik ben altijd wel wat starstruck geweest. In mijn tienerjaren stond ik ooit met een vriend urenlang te wachten aan de studio waar David Bowie opnam. Toen hij een sigarettenpeuk achteloos op straat gooide, hebben we die zelfs speciaal in een doosje bewaard. Dat is pas beschamend (lacht)."

Ook op hun vorige album Sonic Highways werkte de groep al met een schare gelijkgestemde artiesten. Zijn de opnames niet gewoon een excuus om een barbecuefeestje onder bekende vrienden te houden, willen we weten. "Dat déden we ook elke avond", zegt Shiflett. "Dave stond op een avond whiskey te drinken met Justin Timberlake, die ons toen vroeg of hij niet mee mocht spelen op de nieuwe plaat. Gewoon, omdat hij dan kon pochen bij zijn vrienden (lacht)."

Drinkebroers

Dezelfde reden - barbecuen en drinken met kameraden - geven ze ook aan voor Cal Jam, een festival dat de groep in oktober organiseert in een amphitheater in San Bernardino. Onder meer Queens of the Stone Age, Liam Gallagher en

Cage the Elephant staan dan op de affiche. "Dat zijn onze drinking buddies", bekent Smear. Ook Soundgarden zou normaal gezien op de affiche staan, antwoorden wij. Maar de tragische dood van Chris Cornell stuurde die plannen in de war. Smear slikt, zijn ogen worden vochtig. Plots verdwijnt de goedlachse gitarist.

Niet onlogisch. Hij speelde als punkrockveteraan ooit bij The Germs, toen frontman Darby Crash met een zware depressie kampte en zichzelf uiteindelijk met een overdosis heroïne van het leven beroofde . Zijn andere vriend en groepskameraad Kurt Cobain zag hij jaren later op een soortgelijke manier aan zijn eind komen. En dan waren er dit jaar Chris Cornell en Chester Bennington van Linkin Park die zichzelf verhingen, eveneens geen vreemden voor de gitarist.

Net zo erg: op de dag dat we elkaar spreken, blijkt ook Grant Hart van Hüsker Dü overleden. Hart was grote fan van The Germs, terwijl Hüsker Dü op zijn beurt de blauwdruk vormde voor Foo Fighters. De dood omsingelt hem, zo voelt hij het aan. "It really messes you up", zegt hij zacht. "Elke godverdomde keer weer. Je went daar gewoon niet aan. Vrienden aan de lopende band blijven verliezen maakt je heus niet harder. Het holt je vanbinnen helemaal uit. Als je het goed vindt, zou ik liever over iets anders praten. Ik zou wel willen, hoor, maar het gaat niet."

Iets luchthartiger dan? "Drummers zijn als haaien", zei Pat Smear onlangs, toen hem gevraagd werd of het nooit stoorde dat Foo Fighters al eens naar de achtergrond verdrongen wordt ten voordele van de elfendertig andere projecten van Dave Grohl, onder andere met Paul McCartney, leden van Queens of the Stone Age en Led Zeppelin. "Haaien en drummers moeten voortdurend bewegen of ze gaan dood", gelooft hij. Maar wat zijn gitaristen dan? "Ik ben alleszins meer als een kat," grinnikt Smear, "schuw en eigenzinnig. En net als katten kom ik niet aangetrippeld op commando." Gitaristen zijn over het algemeen méér zoals honden, vindt Mendel op zijn beurt, doodserieus. "We hebben er drie in de band, dus ik kan het wel weten. Eén begint te blaffen, dat geluid steekt de anderen aan, en dan blaffen ze om het luidst naar elkaar. Zo gesofisticeerd als een bassist zullen die rothonden nooit worden (lacht). Maar zonder al die honden zouden de Foo Fighters nooit zo hard kunnen bijten, natuurlijk."

Concrete and Gold is uit bij RCA Records / Sony

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden