Dinsdag 19/01/2021

‘Een beangstigende ervaring’

Een bloedige raid, twee dagen gevangenis en een overweldigend onthaal in Istanbul. Na een bewogen week zijn de twee Vlaamse vrouwen die deelnamen aan Flotilla Gaza sinds gisteren weer in het land. ‘De Israëli’s hebben ons brutaal aangevallen en gekidnapt. Ons doel was vreedzaam. Dat we ons verdedigd hebben, lijkt me normaal.’

Belgische deelnemers aan humanitair konvooi bevestigen verhalen Israëlische wandaden

De Israëlische militairen waren volgens Inge Neefs en Griet Deknopper bijzonder goed voorbereid. ‘Ze blokkeerden onze satellieten, hadden passagierslijsten per boot en foto’s van prominente activisten. Alleen kunnen we niets bewijzen, al ons materiaal is in beslag genomen.’

Pure zelfverdediging, verwijzen Inge Neefs en Griet Deknopper naar de beelden die Israël na de raid op het hulpkonvooi de wereld instuurde. Daarop is te zien hoe Israëlische soldaten door de activisten met stokken worden geslagen. Wat volgde was de verklaring van Israël dat haar militairen eerst werden aangevallen door de opvarenden. Niet zo volgens het duo. “Naast een humanitaire opdracht stond de vloot ook voor een politieke boodschap die de bezetting van Gaza aanklaagt. We waren ongewapend en in internationale wateren en zijn toch brutaal aangevallen. Ons doel was in essentie heel vreedzaam, maar die reactie lijkt me heel natuurlijk.”

Deknopper en Neefs werd na de raid opgepakt door de Israëlische autoriteiten. Na twee dagen gevangenschap werden ze donderdagnacht naar Istanbul gerepatrieerd, gisterochtend zetten ze voet op Zaventem. Zichtbaar vermoeid en enigzins overrompeld door het wachtende journaille blikken ze terug op een bewogen week en het incident dat het wereldtoneel danig beroerde. “Het was een beangstigende ervaring”, vertelt Neefs. “Dat de Israëli’s het konvooi niet zonder slag of stoot zouden laten passeren, hadden we wel verwacht. Onze tactiek was: proberen weerwerk te bieden. Verbaal, maar ook ons lichaam gebruiken als buffer. Maar plots staan daar een veertigtal gemaskerde en tot de tanden bewapende soldaten die zo over je heen lopen. Dat het zo erg zou zijn, had echt niemand verwacht.” De uiteindelijke balans: 9 doden, 45 gewonden en internationale verontwaardiging.

Zachtaardig was de entering van de Israëlische soldaten allerminst. “Er werd geduwd, getrokken, op mensen gestapt. Een vrouw werd met haar gezicht in glasscherven geduwd”, beweert Neefs. Ook Deknopper kreeg een rubberkogel in haar gezicht gevuurd, Neefs werd in haar been geraakt door een geluidsbom.

Israël had de actie goed voorbereid, meent Deknopper: “De militairen wisten perfect wat ze deden. Als een dief in de nacht omsingelden ze razendsnel de boten met kleine zodiacs. Ze hadden passagierslijsten per boot en foto’s van de prominente figuren. Tijdens de raid hebben we zelf zoveel mogelijk foto’s genomen en filmpjes gedraaid. Toen we beseften dat de Turkse boot wel heel gewelddadig werd aangepakt, zijn we naar de kajuiten gespurt om zoveel mogelijk beelden de wereld in te sturen. Bleek dat onze satellieten geblokkeerd waren. Na de inval hebben de Israëli’s alle materiaal afgepakt. Laptops, fototoestellen, gsm’s, usb-sticks, alles kwijt. Ook de journalisten die aan boord waren. Een activiste is er in geslaagd de passagierslijsten te filmen. ‘Ik heb alles gezien maar ben mijn bewijzen kwijt’, zei ze achteraf.”

De volledige crew wordt opgepakt, het is aanschuiven voor fouillering, foto’s en het afnemen van vingerafdrukken. “Sommige activisten werden geboeid en kregen een zak over hun hoofd”, vertelt Deknopper. “Overigens zijn er verschillende activisten nog steeds vermist, niemand weet waar ze zijn. Om hoeveel mensen het gaat, is niet duidelijk. Ik hoorde zeggen dat het om een 25-tal mensen gaat.” Twee dagen lang zaten de meisjes vast in de gevangenis van Bersheva. Met een negentigtal vrouwen waren ze, elk in een eigen cel. “Ze waren vriendelijk, maar erg arbitrair. Onze basisrechten werden ons ontzegd. We mochten niet bellen, kregen geen advocaat te zien, zelfs de Belgische consul werd ver van ons gehouden. Af en toe mocht iemand naar huis bellen, in het Engels. En als ze zich verspraken, werd de telefoon ingehaakt. Als straf mocht niemand meer bellen.”

En dan is er nog het beruchte document dat alle opgepakte activisten moesten ondertekenen. Een soort schuldbekentenis, waarin ze toegaven illegaal het land te zijn binnengekomen. “Terwijl ik helemaal niet naar Israël wou”, haalt Deknopper haar schouders op. Zelf weigerde ze haar handtekening te zetten. “Verschillende vrouwen werden onder druk gezet. De Israëli’s namen hen apart, ondervroegen hen, oefenden zware druk uit. Maar uiteindelijk maakte het allemaal weinig uit, iedereen is gerepatrieerd, getekend of niet.”

Deknopper toont haar arm, met enkele nijdige blauwe plekken. “Tijdens de repatriëring ging het er weer ruw aan toe. Ze dagen je zo uit, het veiligheidspersoneel. Ze sloegen activisten recht in het gezicht of trapten op je tenen als ze voorbij wandelden. Ze lokken geweld uit, hitsen je op. En als we protesteerden, was het weer een getrek en geduw.”

Donderdag, in het holst van de nacht, landde het vliegtuig van het duo in Istanbul, waar ze opgewacht en toegewuifd werden door enkele duizenden sympathisanten. Vreemd vinden ze dat. Deknopper: “De wereld moet aandacht blijven schenken aan de situatie in Gaza, waar 1,5 miljoen mensen in gevangenschap leven. Dat kan echt niet blijven duren.” Vraag blijft of de activisten zich niet voor de kar van Hamas en co hebben laten spannen. Deknopper aarzelt. “Ik ben meegegaan vanuit mijn bezorgdheid over de mensenrechten. Als regeringen niet met hun vuist op tafel slaan, als overheden niet reageren, dan moeten de burgers zelf het initiatief nemen om dit onrecht te bestrijden. Spijtig dat er weer zoveel doden moeten vallen voor de wereld in actie schiet.” Neefs: “Het conflict wordt voorgesteld als een strijd tussen twee gelijkwaardige partijen, terwijl het gaat om een onrechtvaardige en mensonterende bezetting door Israël.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234