Zondag 20/10/2019

Reportage

Een barst in Fort Europa: Mannekensvere wordt nacht na nacht overspoeld door transitmigranten

Een Iraakse vluchteling op weg naar het tankstation van Mannekesvere aan de E40. Beeld Thomas Sweertvaegher

‘Elke avond, als ik naast mijn vrouw kruip, zeggen wij tegen elkaar: ‘Wij liggen hier warm en zij moeten het nu heel koud hebben.’’ Het West-Vlaamse dorp Mannekensvere, deelgemeente van Middelkerke, wordt nacht na nacht overspoeld door transitmigranten. Burgemeester Jean-Marie Dedecker dreigt ermee het Texaco-tankstation langs de E40 te sluiten.

“Het is dat ge nooit meer op uw gemak zijt”, zegt Dirk Demeyere, houder van een paar honderd dikbilrunderen op de Victoriahoeve naast de E40. “Elke keer dat Zita blaft, denkt ge: ‘Mijn koeien gaan toch niet op de autostrade aan het lopen zijn?’ Die mannen knippen overal pinnekesdraad door.”

Zijn buurman, van de boerderij naast de zijne, is nog maar net ontslagen uit de psychiatrie. “Van de stress”, zegt Dirk. “Van dat elke nacht wakker worden van blaffende honden. Van: ‘Wat zal het nu weer zijn?’ In het begin, twee jaar geleden, waren het er een paar. Af en toe zo. Nu zijn het er vijftig per nacht. Ik zeg: er zit een organisatie achter.”

Dammen

Er wonen 271 mensen in Mannekensvere, dat onderdeel is van Middelkerke. Vooral landbouwers. De eerste vermelding van ‘Mannekini overvaram’ dateert van 1171. Mannekin was een veerman die mensen over de IJzer zette.

Boer Dirk is in 1967 geboren in de Victoriahoeve. Hij woont graag in
Mannetjesfeer, zoals hij het uitspreekt. Over de geschiedenis van zijn hoeve kan hij kort zijn, zoals iedereen in het dorp dat kan over elk gebouw: “Alles wat hier staat is heropgebouwd na ’14-’18. Alles lag plat. Heel Mannetjesfeer is bij de Slag om de IJzer van de kaart geveegd. Mijn vader heeft zijn boerderij Victoriahoeve genoemd. Hij heette Victor.”

Dankzij de twee Texaco’s, een aan weerszijden van de E40, staat Mannekensvere op de Europese wegenkaart. Langs de kant van Dirk is het het laatste Belgische tankstation richting Calais. Nu elk ander tankstation langs de E40 zijn incidenten en tegenmaatregelen heeft gehad, is Mannekensvere de nieuwe zwakke schakel.

Boer Dirk van de Victoriahoeve in Mannekensvere. Beeld Thomas Sweertvaegher

Burgemeester Jean-Marie Dedecker kon vorig weekend na een politieactie 24 arrestaties van transitmigranten melden. Hij dreigt er nu mee de parking te sluiten.

Dedecker: “Landbouwers worden opeens opgeschrikt door transitmigranten in hun schuur. Ze lopen over de akkers, laten afval achter. De bewatering dreigt te worden verstoord, want ze maken dammen om over te steken. En er is het koppel van restaurant De Pelikaan in Nieuwpoort.”

Volgens de officiële mededeling knalden de jonge kok Tom Van den Broeck (25) en vriendin Inga Salciute (36) op 2 december om onverklaarbare redenen frontaal tegen een betonblok op de E40 in Mannekensvere. Dedecker weet beter: “Er steken daar de hele tijd transitmigranten over. Voor mij is dat koppel uitgeweken voor een transitmigrant.”

Op bijna precies dezelfde plek viel in september ook al een dode. Een transitmigrant die de E40 wou oversteken.

Oude koeientunnel

Veel dialoog tussen boer Dirk en de transitmigranten zat er nog niet in. Dirk: “Soms zie je er een in het gras zitten en dan vraagt die: England?’ Als ze vanuit het bietenveld zien dat er een vrachtwagen vertraagt, komen er een paar overeind. Het begint om 18 uur en duurt tot 5 uur ’s ochtends. Weet u wat ik vreemd vind? Je ziet ze zelden weggaan. De meesten geraken effectief weg, want je ziet ze niet terug. En als het regent, zitten ze in de oude koeientunnel onder de autostrade, hier een beetje verder.

“Ik ben er al eens gaan kijken. Daar hangen plastic zakjes met voedsel, er liggen slaapzakken. Er zit een organisatie achter. En hun systeem wérkt. Ze blijven komen en geraken weg. Soms denk ik: ‘Engeland moet wel wreed groot zijn. Voor al die mannen dat hier passeren.’”

Het vriest. De poldergrond kraakt. Boer Dirk: “Elke avond, als ik nog een keer naar de koeien ben gaan kijken en naast mijn vrouw kruip, zeggen wij tegen elkaar: ‘Wij liggen hier warm en zij, buiten, moeten het nu heel koud hebben.’”

De vloer van de koeientunnel is bezaaid met lege yoghurtpotjes, verpakkingen van tortillawraps, slaapzakken en goud-zilveren reddingsdekens. Beeld Thomas Sweertvaegher

De vloer van de koeientunnel is bezaaid met lege yoghurtpotjes, verpakkingen van tortillawraps, slaapzakken en goud-zilveren reddingsdekens. Op de grond ligt een briefje. Een medisch attest over een verkoudheid bij een 17-jarige Irakees door Médécins du Monde. En nog een briefje, met handschrift: ‘Bus C1 Arret hôpital.’

Een aanwijzing. Bus C1 verbindt het ziekenhuis van Rijsel met het station van Duinkerke. Volgens Jean-Marie Dedecker gaat de route van daaruit naar Adinkerke, tot aan de halte van de kusttram aan Plopsaland.

Dedecker: “Daar nemen ze de tram. Ze stappen af in Nieuwpoort. Daar volgen ze de oever van de IJzer en stappen ze het laatste deel, zowat 6 kilometer, tot aan de Texaco. Altijd dezelfde route. Dit is goed georganiseerde mensenhandel. Als we niets ondernemen, zal deze stroom blijven aanzwellen.”

Uit de jungle

Donderdagavond. Onder de brug over de E40 in de Rattevallestraat doemen zes silhouetten op uit het donker. We schatten ze tussen de 17 en 20 jaar. De jongens, allemaal Irakezen, spreken gebrekkig Engels. Voor een van hen is het vanavond de eerste poging, voor de anderen de tweede, de derde of de vierde. Geen van hen draagt bagage. Hun stemmen vormen wolkjes in de lucht.

“Ik ben door Turkije, Italië en Frankrijk geraakt, dit zou het laatste stuk moeten zijn.”

“We pikken de vrachtwagens er op goed geluk uit. Als hij een Britse nummerplaat heeft, rijdt hij meestal naar Engeland. We pakken alleen vrachtwagens die stoppen om te tanken. De chauffeur gaat dan in de shop iets halen. Dat is het moment.”

“Mijn ouders en mijn zussen zijn vermoord. Irak is
big problems.”

“Nee, we hebben niemand betaald. Wij helpen elkaar. Wie een stap verder geraakt, brieft zij die achter hem komen.
We komen uit de jungle van Duinkerken. Je slaapt er in open lucht. Als het niet lukt om in een vrachtwagen te kruipen, zit er niets anders op dan ’s ochtends terug te keren naar de jungle. Als ze je in België pakken, kunnen ze je opsluiten.”

“Wie wordt opgepakt, krijgt een stuk papier met een bevel om het Belgisch grondgebied te verlaten. Wat denkt u dat wij aan het proberen zijn?”

“Als je het blijft proberen, lukt het.”

Later die avond. De Texaco-shop is 24 uur op 24 open. De jongens hebben zich verstopt achter een container en wachten hun moment af. Op de monitor van de bewakingscamera heeft de dame achter de kassa hen opgemerkt. Ze pakt haar microfoon: “Wienst zijne camion is dat aan pomp twee?” De chauffeur gaat naar buiten. Roept: “Police coming!”

De jongens stuiven het bietenveld in. In de richting van de boer die terug is uit de psychiatrie. “In feite doen zij niemand kwaad”, zegt de caissière. “Het zijn klein’ mannen. Ze willen leven. Gelijk wij.”

Vervolgens vergeet ze de politie te bellen.

Beeld Thomas Sweertvaegher
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234