Zaterdag 08/05/2021

Een astronaut in cyberspace

Zijn carrière houdt al dertig jaar stand, maar op zijn 52ste is David Bowie nog altijd een rusteloze zoeker. Eén artistiek medium is hem niet genoeg; zelfs platenmaatschappijen weten hem niet lang meer vast te houden. Na een korte flirt met Arista, die drie boeiende maar slecht verkochte langspelers opleverde, heeft Bowie onderdak gevonden bij Virgin. Een partnership dat hem blijkbaar de vrijheid laat zijn baanbrekersrol te blijven spelen, want onlangs zorgde hij voor een primeur door zijn nieuwe cd hours... via Internet aan te bieden nog voor hij in de winkel lag.

Acteur, muzikant, beeldend kunstenaar, redacteur van het blad Modern Painters en nu ook beheerder van een eigen Internet-provider: David Bowie is er altijd op gebrand de mogelijkheden van nieuwe media tot het uiterste te benutten. Hij is de poortwachter van de vrijstaat Kunst, een astronaut in cyberspace die, na intense perioden van experiment en avontuur, ook wel eens regressieve perioden doormaakt. Zo ging hij na zijn veelgeroemde Berlijnse Trilogie schaamteloos de commerciële toer op met platen als Let's Dance en Tonight. Momenteel lijkt zich iets soortgelijks te gaan voltrekken: na de grensverleggende artrock van het fin de siècle-epos Outside, dat het begin van een reeks had moeten worden, en de spannende drum'n'bass-uitstapjes op Earthling, lijkt Bowie met hours... terug te keren naar vertrouwder en dus veiliger terrein. De artiest dreigde tussen twee stoelen te vallen: de oude fans, die zijn evolutie niet meer konden volgen, haakten definitief af, terwijl de jongeren met een abonnement op de dance underground dan weer weigerden 's mans verrichtingen op dat terrein ernstig te nemen.

Op zijn 23ste soloplaat houdt David Bowie het dus simpel en maakt hij weer directe, rechtlijnige liedjes, zonder cut-ups of dubbele bodems. Naar eigen zeggen heeft hij de jongste maanden uitsluitend naar zijn eigen werk geluisterd en de stilistische gelijkenissen met Hunky Dory uit 1971 zijn dan ook treffend: dezelfde dunne stem, dezelfde semi-akoestische begeleiding in nummers als 'Survive' of 'Seven'. Het door een span hengstige gitaren getrokken 'The Pretty Things Are Going to Hell' verwijst zelfs rechtstreeks naar het 28 jaar oude 'Oh You Pretty Things'. In 'New Angels of Promise' hoor je echo's uit Scary Monsters en de oosters getinte instrumental 'Brilliant Adventure' had probleemloos op Low kunnen staan.

Bowie herbront zich dus in zijn eigen vijver, iets wat hij in het verleden wel vaker heeft gedaan. Dat neemt niet weg dat het aan het jarenzeventiggeluid van hours... weer even wennen is. Tijdens de eerste draaibeurten heb je immers het gevoel dat men een oude, onuitgebracht gebleven plaat van de zanger heeft opgegraven en enkele van de tracks heeft hermixt om er een eigentijdse draai aan te geven. Zo dobberen de single 'Thursday's Child' en het fraaie 'Something in the Air' op een vage triphop-beat en is er ook elders af en toe sprake van een streepje geprogrammeerde elektronica.

Inhoudelijk is hours... een donkere, vrij emotionele concept-cd waarop Bowies minder fortuinlijke generatiegenoten centraal staan. In 'If I'm Dreaming My Life' en 'The Dreamers' kijken gedesillusioneerde personages terug op hun leven, tobben ze over verkeerde keuzen en gemiste kansen, ruimen ze het puin van relationele en andere mislukkingen, om uiteindelijk te besluiten dat ze, ondanks alles, nergens spijt van hebben.

David Bowie schreef alle songs samen met gitarist Reeves Gabrels, die, zeven jaar na Tin Machine, zijn voornaamste creatieve partner blijft. Alleen de tekst van 'What's Really Happening' is van de hand van ene Alex Grant, winnaar van de Internet-wedstrijd Verzin Eens Wat Woorden Voor David Bowie. We zeiden het al: de artiest wil in alles de eerste zijn, ook in het democratiseren van zijn eigen kunst.

Op de piëta-achtige hoesillustratie van hours... zien we de oude Bowie sterven in de armen van de nieuwe Bowie. Een metafoor voor de artistieke wedergeboorte? Zou best kunnen, want of hij nu in de rol kruipt van Ziggy Stardust, Aladdin Sane, de Thin White Duke of The Man Who Fell to Earth, David Bowie is als een feniks die telkens weer uit zijn asse verrijst. Zijn nieuwe cd vormt daar de zoveelste prachtige illustratie van.

Dirk Steenhaut

De cd hours... van David Bowie verschijnt op maandag 4 oktober bij Virgin.

Bowie wil in alles de eerste zijn, ook in het democratiseren van zijn eigen kunst

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234