Zondag 17/11/2019

Een act zoals een andere?

Op Oktoberfest Brasschaat worden feestgangers vandaag op hun wenken bediend door 'echte lilliputters die minihapjes en minidrankjes rondbrengen'. Kwalijke terminologie, maar de keuze van de kleine medemens moeten we respecteren.

"Ik wil een applaus dat u nog nooit eerder hebt gegeven voor Bazart, of moet ik zeggen 'petit' Bazart", schreeuwt Otto-Jan Ham het publiek op Pukkelpop toe, vooraleer drie dwergen het podium van de DIW Sausfeesten opstappen voor een klunzige versie van Bazart's megahit 'Goud'. Iedereen lacht, ook het drietal, en daar hoeven niet meteen vraagtekens bij. De ideale wereld lacht nu eenmaal met alles en iedereen.

Moeilijker is de discussie wanneer mensen met een kleine gestalte worden ingehuurd voor allerlei feestjes, zoals bij de Antwerpse variant van het Beierse Oktoberfest het geval is. Vandaag zullen op Oktoberfest Brasschaat in evenementenhal Waagnatie 'echte lilliputters' aanwezig zijn, zo staat op de aankondiging te lezen.

"Een act zoals een andere, zoals er ook danseressen in bikini rondlopen. Dat hoort nu eenmaal bij het Oktoberfest-verhaal", zegt organisator Marc Reijntjes. Hij werkt samen met het Nederlandse Short People Agency, dat zes dwergacteurs levert die instaan voor security en ook 'minihapjes en minidrankjes' zullen rondbrengen.

Over de schreef

De gebruikte terminologie, sowieso al een gevoelig beestje, toont meteen de dunne grens tussen waardig entertainment en denigrerend volksvertier. Een grens waarvan Reijntjes aangeeft dat die heel goed wordt bewaakt, maar die snel kan vervagen wanneer iemand een glas - of in dit geval een bierpul - te veel op heeft.

"Vooral bij de mannelijke bevolking zijn er dan weleens van die machotypes die vragen of ze mij even mogen optillen", zegt dwergacteur Stijn Keuleers, die lange tijd voorzitter was van de opgedoekte Vlaamse belangengroep 'Kort maar Krachtig'. "Tegen zulke mensen zeg ik resoluut 'njet'. Daar ligt de lijn en die trek ik zelf."

Feestjes zoals Oktoberfest Brasschaat doet hij ook weleens. "Maar ik hoef het niet te doen voor het geld, eerder als bijberoep. Ik vraag altijd eerst wat het inhoudt. Als het mij aanstaat en ik heb er plezier in, dan doe ik het", zegt Keuleers, die zo achter de drumkit van petit Bazart belandde.

Ook bij de Nederlandse Belangenvereniging van Kleine Mensen (BVKM), weerklinkt diezelfde neutrale reactie. "Je kunt dat smaken of niet, maar iedereen kan hier wel de keuze maken", zegt bestuurslid Stephanie Hendriks, die verwijst naar een Chinees pretpark waar kleine mensen als dieren in de zoo worden tentoongesteld. Omdat kleine mensen in China niet worden geaccepteerd, hebben ze echter geen andere keuze.

"In Nederland en België komt het maar zelden voor dat mensen echt over de schreef gaan", zegt Keuleers, wat wordt bevestigd door enkele voorbeelden uit het buitenland. In het Verenigd Koninkrijk worden dwergen op vrijgezellenfeestjes de hele avond aan de rug van de bruidegom gebonden, in de Verenigde Staten durven ze al eens aan 'dwergwerpen' te doen. Getuige daarvan de openingsscène van The Wolf of Wall Street.

Enkele jaren geleden probeerde een politicus uit Florida het gooien met dwergen zelfs legaal maken, want dat zou positief zijn voor de werkgelegenheid voor de kleine medemensen. Mensonterende logica, maar wel de vinger op de wonde. De arbeidsmarkt is heel hard voor mensen met dwerggroei, die zonder opleiding vaak enkel terecht kunnen op sociale werkplaatsen.

En Keuleers' luxe om enkel te kiezen voor respectvolle organisaties is bovendien niet voor iedereen weggelegd. Dan kan het al eens gebeuren dat dwergacts inboeten op het vlak van waardigheid omdat de centen lonken.

"Soms zijn ze die vooroordelen zo gewend dat het een selffulfilling prophecy wordt", ziet sociologe Tina Goethals, die aan de UGent de representatie in de media onderzocht van mensen met een beperking. "Onze culturele fascinatie voor mensen met dwerggroei gaat ver terug en is zo ongelooflijk vastgeroest. Het wordt dringend tijd dat we die mentaliteit in vraag durven te stellen."

Maar zo ver durven ze zelfs bij de belangenverenigingen niet te gaan. Zelf de keuze kunnen maken blijft voor hen belangrijk, zonder te stigmatiseren althans. "Laat ons beginnen met het woord lilliputters te schrappen, dat zou al een begin zijn", zegt Hendrik.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234