Vrijdag 23/08/2019

Onderwijs

Een aai over de bol of een tik op de billen: wanneer gaat de leraar te ver?

Illustratie aanranding Beeld Levi Jacobs

Op de schoot zitten, in de billen knijpen. Een leraar uit de basisschool ging wel heel innig met enkele met de meisjes in zijn klas om. Maar strafbaar was zijn gedrag niet, heeft de rechter nu geoordeeld. Waar ligt in een schoolcontext eigenlijk de grens tussen aanraken en betasten? 

“Masseren van nek en schouders, het aanraken van knieën en benen, aanrakingen onder de kledij tot het uit de broek trekken van de bloes en het in de poep knijpen.” Volgens het parket was S.K. veel meer dan een knuffelbeer, zo schrijft Het Laatste Nieuws. De leerkracht werd ervan verdacht zeven meisjes te hebben aangerand, en is aan de deur gezet door een school in Heverlee. Toen bekend werd dat er een rechtszaak liep tegen de man, zetten ook twee andere lagere scholen hem buiten. Maar zelf hield K. het erop dat hij een aparte manier van lesgeven had. 

Omdat er twijfels waren bij de bedoelingen van de man – seksueel of niet? – sprak de rechter hem donderdag vrij. Veertig maanden cel hingen hem boven het hoofd, voor aanranding van de eerbaarheid van de minderjarigen, maar daar is K. dus aan ontsnapt. 

Het proces doet vragen rijzen over wat voor een leerkracht in de basisschool gepast is. Welk gedrag kan voor een leraar door de beugel in de omgang met kleine kinderen? Het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling stelde tijdens het proces dat er sprake is geweest van “ongepast pedagogisch gedrag”. De leraar kwam volgens het centrum “te dicht in de levenssfeer van de kinderen”. Maar volgens de verdediging van K. is hij steeds binnen de lijntjes gebleven. 

Volgens Liesbeth Kennes, expert seksueel misbruik en auteur van het boek ‘Alleen ja telt’, ging de man wel duidelijk over de schreef. Maar het probleem is dat het strafrecht geen geschikt antwoord kan bieden op zijn gedrag. “Als ik zijn gedrag zie, dan weet ik dat het niet oké is”, zegt Kennes. “Dit was ongepast, maar het is niet als seksueel begrepen, daar trekt het strafrecht een lijn.” 

Hoe je dan weet dat een leraar te ver gaat, is voor haar ook geen makkelijke vraag. Natuurlijk is het te begrijpen dat een leraar in bepaalde situaties, neem nu een spelletje, een leerling aanraakt. En voorzichtigheid is altijd geboden. Vanuit het onderwijs klinkt het dat er niet echt specifieke richtlijnen zijn over hoe leerkrachten hiermee moeten omgaan. “We gaan er wel van uit dat een leerkracht een normale ethische houding aan de dag legt”, zegt Johanna Laurent, woordvoerster van het GO!.

Wat voor de wet belangrijk is, zo vult professor seksueel strafrecht Liesbet Stevens (KU Leuven) aan, is op welke plaats een bepaalde aanraking gebeurd is. “Een aanraking op de geslachtsstreek is per definitie aanranding van de eerbaarheid”, zegt Stevens. “Zelfs als de de seksuele intentie daarbij niet bewezen is.” Maar bij een tik op de billen is het dan weer anders. Of dat ernstig genoeg is, daarover bestaan volgens Stevens verschillende juridische interpretaties. 

Parameters

Ook al is de grens soms flou, toch kan je wel een aantal parameters in acht nemen. “Je kan je wel de vraag stellen: is het nodig dat een leerkracht iets doet”, zegt Kennes. “Als hij zo zelf de bloes uit kinderen hun broek haalt: hoe vaak doet hij dat dan? Als iemand dat consequent blijft doen, in verschillende situaties, dan gaan er toch alarmbellen af. Ook als een kind aangeeft dat het zelf een grens trekt, is de vraag: respecteert de volwassene dat?” 

Omdat de man niet veroordeeld is, is er volgens haar geen enkele garantie. De leraar heeft wel aangegeven dat hij in therapie gaat, maar eigenlijk is de samenleving nu tandeloos. “Hij is niet veroordeeld, dus het komt niet op zijn strafblad”, zegt Kennes. “Dan kan je ook geen hulpverlening opleggen. Omdat er geen veroordeling is, hebben we ook geen stok achter de deur. Hij kan ook nog steeds naar een andere school gaan en doorwerken. Terwijl het mij iemand lijkt die niet in het onderwijs thuishoort.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden