Woensdag 25/11/2020

Edwin'Ome Willem'Rutten speelt voor kerstman

'Het stoort me niet dat mensen me nog zien als Ome Willem'

Antwerpen

Van onze medewerker

Hans Van Goethem

Iedereen kent Edwin Rutten ongetwijfeld als kindervriend Ome Willem, die zestien jaar lang met De film van Ome Willem de buis onveilig maakte. Vanaf vandaag is hij te zien in Santa, een symfonisch kerstverhaal. Want sinds het stopzetten van Ome Willem is Rutten weer naar het theater getrokken. Als verhaalschrijver, jazz-zanger en liefhebber van klassieke muziek staat hij vrijwel ononderbroken op Nederlandse, Duitse en Engelse podia.

Het begon in de vroege jaren zestig allemaal met jazz, Ruttens eerste liefde. "Samen met Rogier van Otterloo, met wie ik in de klas zat, had ik een bandje", herinnert hij zich. "Iemand merkte ons op en vroeg ons om op de radio te komen. Dat deden we nadat we de toestemming van school hadden gekregen, want op zaterdag hadden we toen nog les." Op zestienjarige leeftijd nam Rutten zijn eerste vocale jazzplaten op. Toen hij psychologie studeerde in Amsterdam nam hij de eerste in het Nederlands gezongen jazzplaat op.

"Ik vond dat zo'n onzin dat men van mening was dat zoiets toen niet kon", vertelt Rutten. "Waarom zou je jazz niet in het Nederlands kunnen zingen? Net hetzelfde als het idee dat je je als zogezegd serieus jazz-zanger niet aan popmuziek zou mogen wagen. Ik deed het toch." Zo nam Rutten in het begin van de jaren zestig een aantal nummers van de toen nog onbekende Britse songschrijver Burt Bacharach op.

"En toen ging de telefoon", lacht Rutten, "en zei iemand: 'Edwin Rutten, jij kunt best leuke verhaaltjes schrijven, heb je geen zin om dat voor theater te doen?' En dat deed ik dan. Tijdens zo'n voorstelling kwam er een Duitse meneer op mij af. 'Meneer Rutten, wat u doet, dat kennen wij in Duitsland niet. Zou u dat bij ons willen komen doen?' Dus hop naar Duitsland. En daarna kwam Engeland (lacht)."

Zo gaat het al gedurende de hele carrière van Edwin Rutten. Als bij toeval dienen er zich steeds nieuwe en totaal verschillende initiatieven aan. "Maar je moet de dingen toch altijd verwerven", zegt Rutten. "Zo moest ik uiteraard mijn Duits en Engels grondig opfrissen. Ik werk daar heel serieus aan. Ik ben vrij snel en goed georganiseerd, waardoor ik veel werk kan verzetten." Op die manier belandde de zanger Rutten op de radio als presentator en vervolgens op televisie. Eerst met shows, maar vanaf 1974 met het kinderprogramma De film van Ome Willem, wat aanvankelijk "als experiment" begon.

Dat programma kende tot de laatste aflevering, in 1990, een ongelooflijke populariteit in zowel Vlaanderen als Nederland en maakte Edwin Rutten onsterfelijk als Ome Willem. Tot op vandaag wordt hij als de grote kindervriend herkend. "Onlangs was ik in een Antwerpse parkeergarage", vertelt Rutten. "En vier dames die er werkten, kwamen op mij af voor een handtekening. Het stoort mij helemaal niet dat mensen mij nog steeds als Ome Willem zien." Omdat het volgend jaar dertig jaar geleden zal zijn dat Ome Willem voor het eerst op de buis verscheen, zal Edwin Rutten in 2004 een kleine theatertournee door Nederland maken als zijn alter ego.

Eerst is hij de verteller van het symfonische kerstverhaal Santa. "Daarin wil een reusachtige ijsdraak Kerstmis definitief vernietigen", doet Rutten het verhaal uit de doeken. "De kleine Max, het hoofdpersonage, is de enige die met hem de strijd kan aanbinden."

"Het is een verhaal voor de drie generaties, kinderen, ouders en grootouders", vindt Rutten, die naar eigen zeggen altijd een kind gebleven is. Zo verschijnt er op een bepaald moment een gigantische draak op het podium, "en net als een jongen van negen was ik zo onder de indruk toen ik die draak voor het eerst zag, dat ik tijdens de repetitie vergat op te komen (lacht). Ik twijfel er niet aan dat er na de show wel enkele natte stoelen zullen zijn."

Wat houdt Rutten dan eigenlijk zo jong? "Ik denk dat ik gewoon zo geboren ben. Je moet natuurlijk interesse blijven betonen voor wat er bij kinderen en jongeren leeft. Dat lukt me aardig omdat ik met mijn werk vaak met hen ik contact kom. Zowel met mijn tv-programma's zoals Het klokhuis (een educatief programma voor kinderen op Nederland 3, HVG) als met mijn lessen aan conservatoria in Groningen, Hilversum en Utrecht. Ik vraag mijn studenten dan om wat dingen mee te brengen waar ik uit kan leren."

Samen met onder meer Aart Staartjes, bekend van Sesamstraat, De film van Ome Willem en Het klokhuis, behoort Rutten tot de generatie van tv-makers die in de kinderprogramma's halfweg de jaren zeventig veel ondeugender - denk maar aan het 'broodje poep' - uit de hoek kwamen dan de gewoonte was. Maar zonder belerend te zijn hoopt Rutten ook iets mee te kunnen geven. Zo schrijft hij ludieke verhalen waarmee hij klassieke muziek probeert te introduceren bij kinderen. "Dat blijft heel vrijblijvend, hoor. Laat de muziek zelf haar werk maar doen. Ik geef kinderen gewoon 'een kontje', een duwtje in de rug. En er is niks leukers dan zo'n jongetje dat zich rot geamuseerd heeft en dan komt zeggen: 'Hé, Edwin Rutten, was dat nu klassieke muziek? Best leuk eigenlijk.' Mooi toch?"

Maar Rutten is al gelukkig als hij gewoon kan entertainen. "Men hoeft er niet per se iets van op te steken. Leven en laten leven is mijn motto. Ik ben een voorstander van een grote vrijheid, zoals we in Nederland kennen, maar die brengt ook verantwoordelijkheden met zich mee. Ik vind het belangrijk rekening te houden met wat een ander ergens van vindt. Ik bekijk alles van twee of drie kanten - want het tegenovergestelde is ook waar - en trek dan een besluit. Het is belangrijk naar een ander te luisteren en niet te eigenwijs te zijn.

"Maar je moet nu ook weer niet naar om het even wie luisteren. Zo zijn er maar een paar mensen, zoals mijn vrouw, die mij mogen zeggen wanneer het tijd is om te stoppen. En dat doe ik pas als wat ik doe, nergens meer op slaat en het pijnlijk om zien wordt." Wat ermee stoppen betreft, herinnert Rutten zich nog een tandartsbezoek. "Ik had er niet zo lang geleden de laatste aflevering van Ome Willem opzitten. 'Deed je dat al zestien jaar?', vroeg ie, 'nou, dan werd het wel tijd dat je ermee ophield.' Maar toen bedacht ik dat ik, in tegenstelling tot een tandarts, die z'n leven lang gaatjes vult, al heel wat verschillende dingen heb kunnen doen. Ik mag me dus gelukkig prijzen."

Edwin Rutten is nog tot 4 januari 2004 te zien in Santa, een symfonisch kerstverhaal in de Stadsschouwburg van Antwerpen. Info en kaartjes: 0900/00991 of www.santasite.be.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234