Maandag 21/10/2019

"Eddy Merckx zou vandaag nooit mogen koersen"

Eddy Merckx, hier tijdens de Tour van 1969: "Tijdens mijn carrière heb ik nooit problemen gehad." Beeld getty

Hij won vijf Tours, vijf Giro's en drie WK's, maar eigenlijk had Edouard Louis Joseph Merckx nooit mogen koersen. Dat staat in 'Eddy Merckx, The Cannibal', een Britse biografie die morgen verschijnt. De Italiaanse cardioloog Giancarlo Lavezzaro zegt: 'Er waren geen symptomen, alleen het gevaar van plotse dood.'

"Eddy Merckx had nooit mogen koersen." Het klinkt blasfemisch, maar het staat er wel, zwart op wit, in de nieuw te verschijnen Britse biografie Eddy Merckx The Cannibal. Het is het verdict van ene Giancarlo Lavezzaro, voormalig cardioloog aan het Instituut voor Sportgeneeskunde in Turijn.

Het verhaal gaat terug naar de Giro van 1968, de eerste grote ronde die Merckx zou winnen. Na de derde rit organiseert Faema-ploegarts Vicenzo Giacotto een feestmaal omdat Guido Reybrouck de ritwinst pakt in Alba. Twee op drie is dat voor Faema, nadat Merckx eerder de openingsrit won in Novara.

Schuiven die dag mee aan tafel: ploegarts Enrico Peracino en ook de bewuste professor Lavezzaro. Omdat de man een autoriteit is, vraagt Giacotto aan de professor om een cardiogram af te nemen van zijn twee beste renners. Vittorio Adorni en Eddy Merckx.

'Alarmerend cardiogram'
In The Cannibal staat het vervolgens zo: "Eén blik volstond om te zien dat één cardiogram ronduit alarmerend was. Hij (Lavezzaro, JPDV) haastte zich naar ploegleider Giacotto om te melden dat het cardiogram van 'de Belgische jongen' dat was van iemand met een hartaanval." De Belgische jongen heette natuurlijk Eddy Merckx.

Vervolgens neemt de professor 's ochtends opnieuw een test af, met hetzelfde resultaat: hoog alarm. Toch besluiten professor en ploegleider om Merckx niks te vertellen. "Omdat Merckx eerder al omfloerst had gezegd dat harttests bij hem altijd 'vreemde' resultaten opleverden", zo zegt Lavezzaro in een interview met Daniel Friebe, auteur van The Cannibal. "Merckx was er zelf zeer luchtig over. Ik heb wel een brief geschreven naar zijn Belgische dokters maar zij antwoordden dat het niks ernstig kon zijn omdat Eddy op de fiets bleef winnen."

Merckx: "Alles leek in orde"
Eddy Merckx herinnert zich vandaag nog steeds het incident: "Na die rit in de Giro is er inderdaad zo'n cardiogram afgenomen", zegt hij. "Wat mij is verteld, is dat alleen ploegdokter Peracino zich zorgen maakte en dat hij naar Turijn gegaan is om het aan die professor voor te leggen. Maar die man zei dat er geen probleem was. Alles was in orde. Zo heb ik het tenminste later gehoord, op het moment zelf was ik niet op de hoogte."

In het boek vertelt Lavezzaro dus een heel ander verhaal. Hij was net ontzettend ongerust: "Elke dag keerde ik na het werk naar huis terug en vroeg ik mijn vrouw wat er in de Giro was gebeurd. Ik vreesde dat ze zou antwoorden dat er een probleem was met de Belgische renner Eddy Merckx."

De conclusie van Lavezzaro is duidelijk: "Vandaag zou Merckx nooit mogen fietsen. We konden duidelijk zien dat hij een probleem had, maar een precieze diagnose kon toen alleen met een invasieve ingreep. Tijdens de Giro was dat onmogelijk. Eén jaar later had de voorzitter van voetbalclub Turijn net hetzelfde probleem. Omdat wij niet de juiste apparatuur hadden, zijn we voor een diagnose naar Houston gegaan. Daar is een 'niet-obstructieve hypertrofische cardiomyopathie' vastgesteld. Met de scans die renners nu ondergaan, halen ze dat er zo uit. Iemand met die diagnose krijgt geen licentie."

Speciaal hart
Merckx reageert verbaasd op die conclusie. "Ik weet dat ik een speciaal hart heb", zegt hij. "Het is erg groot. In de Sportschule van Keulen hebben ze er ooit foto's van geprojecteerd precies omdat het zo groot is. Aan vaderskant zijn er veel hartproblemen. Hijzelf en een aantal ooms zijn jong gestorven. Ik laat me daarom elk jaar onderzoeken. Ik sport ook en neem medicatie om alles onder controle te houden. Maar tijdens mijn carrière heb ik nooit problemen gehad."

Toch betekent dat volgens Lavezzaro niet dat er niks aan de hand was. In het boek: "Er zijn geen symptomen, maar er was wel een kans op plots overlijden. Eddy Merckx fietste zijn hele carrière met het zwaard van Damocles boven zijn hoofd."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234