Zondag 26/01/2020

WikiLeaks

Ecuador wil Assange weg na Twitter-storm

Julian Assange. Beeld EPA

Na vijfenhalf jaar willen de Ecuadoranen Jullian Assange na een Twitter-storm weg uit hun ambassade in Londen. "De situatie is onhoudbaar", zegt de Ecuadoriaanse minister van Buitenlandse Zaken.

"Als president Moreno mij de mond wil snoeren voor mijn berichten over de mensenrechtenschendingen in Spanje, dan moet hij dat maar expliciet zeggen", luidde een van de tweets waarmee Julian Assange zijn gastheer onder vuur nam. Assange, de oprichter van de klokkenluiderssite WikiLeaks, zit al sinds 2012 vast in de Ecuadoraanse ambassade in Londen. Maar nu hij een aanvaring heeft gehad met de president van het land, zou hij weleens kunnen vertrekken.  

President Lenín Moreno had Assange gevraagd om zich via sociale media niet uit te spreken over de Catalaanse onafhankelijkheid. Maar Assange, die zich aan de kant van de separatisten schaarde, veegde daar zijn voeten aan. "Dat is niet erg verstandig", zegt rechtenprofessor Koen Defeyter (Universiteit Antwerpen). "Assange heeft van Ecuador diplomatiek asiel gekregen om in de ambassade te verblijven. Dat is een soort voorrecht waar geen regels over bestaan. Als het wil, kan Ecuador hem gelijk wanneer buiten gooien." 

Of het zover komt, is nog niet helemaal zeker, maar toch lijkt het erop dat de Ecuadoranen hem stilaan de deur willen wijzen. Om een oplossing te zoeken, wil de Ecuadoraanse regering nu een derde partij laten bemiddelen. "We moeten een uitweg uit deze impasse vinden", zegt de Ecuadoraanse minister van Buitenlandse Zaken, María Fernanda Espinosa. "Assange kan niet eeuwig in onze ambassade blijven." 

Ecuador wil graag samenwerken met het Verenigd Koninkrijk om de situatie op te lossen, zegt Espinosa nog, maar voorlopig lijkt het erop dat de Britten daar niet op gebrand zijn. De enige oplossing is dat Assange voor de rechter verschijnt, laat een woordvoerder van de Britse regering in The Guardian weten. 

Kantoortje

Assange was al vroeg gebeten door het hacken, en drong al in de jaren 80 binnen in het netwerk van het Pentagon. Als oprichter van WikiLeaks kon hij later gevoelige informatie over de Amerikaanse overheid publiceren. Zo gooide zijn klokkenluiderssite bijvoorbeeld een filmpje online waarin een Amerikaanse helikopterpiloot in Irak onschuldige burgers doodt, terwijl hij in de cockpit 'American Pie' zingt.  

In 2012 moest Assange plots aan de deur van de Ecuadoraanse ambassade in Londen aankloppen, omdat het Zweedse gerecht hem vervolgde voor twee verkrachtingszaken. Velen zagen daar een complot in dat werd aangestuurd door de VS. Als de Zweden hem hadden opgepakt, bestond de vrees namelijk dat ze hem linea recta naar de VS zouden sturen. 

Al vijf jaar woont de man nu in een kamertje van de ambassade met niet veel meer dan een bed en een computer. Om zijn conditie te onderhouden mat hij zich 's ochtends af op een loopband die hij van filmregisseur Ken Loach heeft gekregen. Nog bewonderaars van Assange zijn Yoko Ono, Lady Gaga en Nigel Farage, die al bij hem over de vloer zijn geweest om hun steun te betuigen. De Britse politie houdt de buurt rond de ambassade ook al jaren in de gaten, omdat Assange zijn borgvoorwaarden tijdens zijn proces in het VK heeft geschonden.  

Asiel

Hoewel een oplossing nog niet voor direct is, lijkt er de laatste twee jaar toch wat schot in de zaak-Assange te komen. In 2015 oordeelde de VN al dat Assange eigenlijk onterecht vastzat in de ambassade en dat hij recht had op vrijheid.  Hoewel de Britten die uitspraak van de VN naast zich neerlegden en er in eerste instantie niets veranderde, heeft Zweden in mei vorig jaar het arrestatiebevel voor Assange ingetrokken. 

Je zou je kunnen afvragen of Assange van de VS niet op wat gratie kan rekenen. Tijdens de Amerikaanse verkiezingen van 2016 was het namelijk WikiLeaks dat de gestolen mails uit het Democratische kamp lekte, ten voordele van Donald Trump. Maar toch is voor het Amerikaanse gerecht het oppakken van Assange nog steeds een prioriteit, zo heeft justitieminister Jeff Sessions bevestigd. 

Om daaraan te ontsnappen kan Assange in principe nog steeds politiek asiel aanvragen in het VK. Deze week heeft zijn advocaat nog onderstreept dat hij daar eigenlijk recht op heeft. "Assange moet van zijn vrijheid kunnen genieten en beschermd worden tegen een uitlevering aan de VS", klinkt het in The Guardian.  

Maar de kans op asiel in het VK is volgens Jan Wouters, professor internationaal recht aan de KU Leuven nihil. "De Britten hebben zich de voorbije jaren al blauw geërgerd aan Assange", zegt Wouters. "En de Conventie van Genève is in dit geval ook niet van toepassing. Als Assange dus een voet buiten de ambassade zet, kan hij onmiddellijk worden opgepakt."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234